Xây dựng trường học không khói thuốc: Cần cách tiếp cận hiện đại và hiệu quả

GD&TĐ - Siết chặt nội quy, đổi mới phương thức truyền thông, các trường học tại Quảng Trị đang nỗ lực kiểm soát tình trạng học sinh sử dụng thuốc lá.



Tuy nhiên, khi nhận thức các em còn hạn chế và nguồn cung dễ tiếp cận, việc sử dụng thuốc lá vẫn xảy ra.

Siết chặt nội quy, tăng giám sát

Những năm gần đây, công tác phòng, chống thuốc lá trong trường học tại Quảng Trị được triển khai với cách làm đa dạng. Tại Trường THPT số 1 Lê Lợi, nội dung này không dừng lại ở tuyên truyền nâng cao nhận thức mà được cụ thể hóa bằng quy định rõ ràng trong nội quy của nhà trường.

Theo ông Đặng Hoàng Quý, Hiệu trưởng nhà trường, học sinh bị cấm sử dụng thuốc lá và quy định này được đưa vào tiêu chí thi đua, đánh giá hạnh kiểm. Cách tiếp cận này phản ánh quan điểm nhất quán giáo dục phải đi kèm với răn đe.

Ngoài ra, nhà trường yêu cầu Đoàn Thanh niên, giám thị tăng cường kiểm tra khuôn viên, lớp học, hành lang, thậm chí cả khu vực nhà vệ sinh - những điểm dễ phát sinh vi phạm. Tuy nhiên, chưa thể kiểm soát tuyệt đối việc học sinh sử dụng thuốc lá.

Không chỉ kiểm soát, nhà trường chú trọng giáo dục ý thức cho học sinh. Mỗi tuần, một lớp được phân công vệ sinh khu vực nhà vệ sinh. Khi trực tiếp tham gia dọn dẹp, các em hình thành ý thức giữ gìn môi trường, đồng thời tự giám sát, nhắc nhở nhau.

Đối với học sinh vi phạm nhiều lần, nhà trường áp dụng các hình thức kỷ luật phù hợp, trong đó có lao động rèn luyện ngoài giờ học trong khuôn viên trường. Cách làm này hướng tới thay đổi nhận thức và hành vi, thay vì chỉ xử lý vi phạm.

Đổi mới, linh hoạt truyền thông

Theo ThS Phạm Minh Tuấn, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Kế hoạch – Nghiệp vụ (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Trị), do nhận thức chưa đầy đủ, các em dễ ảnh hưởng tâm lý đua đòi, muốn thể hiện bản thân. Điều này khiến nhiều em bị cuốn theo bạn bè, đặc biệt trong bối cảnh thuốc lá điện tử đang lan nhanh trong giới trẻ.

Do đó, cách tuyên truyền buộc phải thay đổi. Thay vì áp dụng phương thức truyền đạt một chiều, đơn vị phối hợp với các trường tổ chức các chuyên đề theo hướng tương tác nói chuyện trực tiếp, lồng ghép trò chơi, giải câu đố, xây dựng tình huống thực tế. Mục tiêu không chỉ là cung cấp thông tin, mà còn giúp học sinh hiểu, nhớ và tự điều chỉnh hành vi.

Nội dung tuyên truyền cũng được làm rõ, phân tích cụ thể tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Khi thông tin đủ cụ thể, học sinh có cơ sở để nhận diện rủi ro và chủ động tránh xa.

Nhằm hạn chế việc sử dụng thuốc lá trong môi trường học đường, Sở GD&ĐT Quảng Trị đã ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm quy định về môi trường không khói thuốc; treo biển cấm hút thuốc tại trường học, nơi làm việc; đồng thời đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, giáo viên.

Đáng chú ý, ngành Giáo dục yêu cầu đẩy mạnh truyền thông về các sản phẩm thuốc lá mới trong học sinh - một xu hướng đang gia tăng. Việc sử dụng hiệu quả bộ tài liệu tập huấn, kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội, được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền thông.



Tuy nhiên, khi nhận thức các em còn hạn chế và nguồn cung dễ tiếp cận, việc sử dụng thuốc lá vẫn xảy ra.

Siết chặt nội quy, tăng giám sát

Những năm gần đây, công tác phòng, chống thuốc lá trong trường học tại Quảng Trị được triển khai với cách làm đa dạng. Tại Trường THPT số 1 Lê Lợi, nội dung này không dừng lại ở tuyên truyền nâng cao nhận thức mà được cụ thể hóa bằng quy định rõ ràng trong nội quy của nhà trường.

Theo ông Đặng Hoàng Quý, Hiệu trưởng nhà trường, học sinh bị cấm sử dụng thuốc lá và quy định này được đưa vào tiêu chí thi đua, đánh giá hạnh kiểm. Cách tiếp cận này phản ánh quan điểm nhất quán giáo dục phải đi kèm với răn đe.

Ngoài ra, nhà trường yêu cầu Đoàn Thanh niên, giám thị tăng cường kiểm tra khuôn viên, lớp học, hành lang, thậm chí cả khu vực nhà vệ sinh - những điểm dễ phát sinh vi phạm. Tuy nhiên, chưa thể kiểm soát tuyệt đối việc học sinh sử dụng thuốc lá.

Không chỉ kiểm soát, nhà trường chú trọng giáo dục ý thức cho học sinh. Mỗi tuần, một lớp được phân công vệ sinh khu vực nhà vệ sinh. Khi trực tiếp tham gia dọn dẹp, các em hình thành ý thức giữ gìn môi trường, đồng thời tự giám sát, nhắc nhở nhau.

Đối với học sinh vi phạm nhiều lần, nhà trường áp dụng các hình thức kỷ luật phù hợp, trong đó có lao động rèn luyện ngoài giờ học trong khuôn viên trường. Cách làm này hướng tới thay đổi nhận thức và hành vi, thay vì chỉ xử lý vi phạm.

Đổi mới, linh hoạt truyền thông

Theo ThS Phạm Minh Tuấn, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Kế hoạch – Nghiệp vụ (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Trị), do nhận thức chưa đầy đủ, các em dễ ảnh hưởng tâm lý đua đòi, muốn thể hiện bản thân. Điều này khiến nhiều em bị cuốn theo bạn bè, đặc biệt trong bối cảnh thuốc lá điện tử đang lan nhanh trong giới trẻ.

Do đó, cách tuyên truyền buộc phải thay đổi. Thay vì áp dụng phương thức truyền đạt một chiều, đơn vị phối hợp với các trường tổ chức các chuyên đề theo hướng tương tác nói chuyện trực tiếp, lồng ghép trò chơi, giải câu đố, xây dựng tình huống thực tế. Mục tiêu không chỉ là cung cấp thông tin, mà còn giúp học sinh hiểu, nhớ và tự điều chỉnh hành vi.

Nội dung tuyên truyền cũng được làm rõ, phân tích cụ thể tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn. Khi thông tin đủ cụ thể, học sinh có cơ sở để nhận diện rủi ro và chủ động tránh xa.

Nhằm hạn chế việc sử dụng thuốc lá trong môi trường học đường, Sở GD&ĐT Quảng Trị đã ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm quy định về môi trường không khói thuốc; treo biển cấm hút thuốc tại trường học, nơi làm việc; đồng thời đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, giáo viên.

Đáng chú ý, ngành Giáo dục yêu cầu đẩy mạnh truyền thông về các sản phẩm thuốc lá mới trong học sinh - một xu hướng đang gia tăng. Việc sử dụng hiệu quả bộ tài liệu tập huấn, kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội, được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả truyền thông.