Với tư duy sáng tạo, đổi mới và trái tim nhiệt huyết, nhóm học sinh Phú Thọ dùng công nghệ để khơi mở nhận thức làm thay đổi hành vi của học sinh trước tình trạng thuốc lá điện tử gia tăng trong học đường.
Dự án “AI - No Vape Life” - nền tảng giáo dục cộng đồng giúp ngăn ngừa thuốc lá điện tử của nhóm học sinh Trường THCS Định Trung (phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ) xuất sắc giành giải Nhất tại Cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ VII năm 2025.
Trực tiếp hướng dẫn nhóm học sinh thực hiện dự án, cô Đào Thị Hồng Cường, giáo viên môn Lịch sử, Trường THCS Định Trung (phường Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ), cho biết: “Đầu năm học 2024 - 2025, tôi hướng dẫn em Trần Minh Nguyệt, lớp 8A6 thực hiện dự án “Thiết kế một số công cụ hỗ trợ tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho các bạn học sinh THCS về thuốc lá điện tử” đoạt giải Nhì cuộ̣c thi KHKT dành cho học sinh trung học cấp thành phố”.
Sau đó, Minh Nguyệt đưa ra ý tưởng kết hợp công nghệ hiện đại với giáo dục sức khỏe để tác động trực diện đến cảm xúc, nhận thức và hành vi của các bạn học sinh. Minh Nguyệt liên hệ 4 bạn cùng trường là Lê Tiến Duy, Nguyễn Phú Minh, Nguyễn Nhật Minh và Phùng Trọng Đức cùng thực hiện dự án.
Quá trình triển khai, nhóm phải cân đối giữa thời gian học tập và nghiên cứu; chủ động tìm hiểu công nghệ mới - trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế tăng cường (AR) qua các khóa học online; đổi mới phương pháp nghiên cứu, khảo sát để tạo hứng thú cho các bạn học sinh; miệt mài trao đổi, thảo luận để điều chỉnh sản phẩm phù hợp…
Nhờ sự hỗ trợ của Phòng GD&ĐT Vĩnh Yên và Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc (cũ), nhóm được làm việc với chuyên gia công nghệ, bác sĩ Bệnh viện Lạc Việt - người tư vấn về tác hại của thuốc lá điện tử đối với cơ thể, và PGS.TS Nguyễn Thị Nhân Ái (ĐH Sư phạm Hà Nội 1) tư vấn về tâm lý tuổi teen. Từ đó, dự án từng bước hình thành nền tảng tích hợp AI và AR phục vụ giáo dục phòng chống thuốc lá điện tử.
“AI - No Vape Life” là một hệ sinh thái học tập - tương tác - trải nghiệm, giúp học sinh “thấy trước tương lai” của mình nếu sử dụng hoặc từ bỏ thuốc lá điện tử. Ứng dụng tích hợp nhiều tính năng ấn tượng như AR mô phỏng sinh động hậu quả thực tế tác hại của thuốc lá điện tử đến cơ thể như một lời cảnh tỉnh trực quan.
AI cá nhân hóa nội dung học tập dựa vào độ tuổi, thói quen và tâm lý người dùng, giúp tăng hiệu quả nhận thức. Trò chơi tương tác và phần thưởng giúp học sinh vừa chơi vừa học, không tạo cảm giác bị áp đặt. Bác sĩ ảo đưa ra lời khuyên dựa trên dữ liệu người dùng, nâng cao tính chân thực và cá nhân hóa trải nghiệm.
Chia sẻ về dự án, Minh Nguyệt cho biết: Điều nhóm hướng tới không phải là sự răn đe, mà là thấu hiểu. Ứng dụng giống như một tấm gương phản chiếu tương lai, để mỗi học sinh có thể tự nhìn thấy hệ quả từ lựa chọn của mình và từ đó, tự đưa ra quyết định đúng đắn.
Từ cấp tỉnh đến sân chơi toàn quốc SV-STARTUP 2025, vượt qua hơn 770 dự án, “AI - No Vape Life” đã khẳng định giá trị bằng chính tính ứng dụng và ý nghĩa xã hội sâu sắc.
Đó không chỉ là niềm tự hào của một nhóm học sinh hay ngôi trường, mà còn là dấu ấn đáng tự hào của giáo dục Phú Thọ trong hành trình nuôi dưỡng những công dân số có trách nhiệm.
Có thể nói, “AI - No Vape Life” không đơn thuần là một dự án khởi nghiệp. Đó là lời khẳng định mạnh mẽ rằng thế hệ trẻ hôm nay đủ trí tuệ để sáng tạo, đủ bản lĩnh để thay đổi và đủ lòng nhân ái để lan tỏa những giá trị tốt đẹp.
