Đồng bộ giải pháp từ nhà trường đến xã hội
Trước nguy cơ thuốc lá, thuốc lá điện tử tiếp cận học sinh ngày càng cao, Trường THPT Xuân Phương (Hà Nội) chủ động xây dựng nội quy cấm sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử và phổ biến tới toàn học sinh. Đồng thời, tổ chức ký cam kết cho học sinh từ đầu năm học.
Nhà trường cũng đưa tiêu chí cấm hút thuốc và các tệ nạn xã hội khác vào bộ chấm thi đua của từng học sinh, tập thể lớp. Qua đó, các em bước đầu ý thức rằng hút thuốc gây tổn hại cho bản thân và tập thể, dần dần hình thành phản xạ tránh xa khói thuốc.
Song song với đó, Trường THPT Xuân Phương thường xuyên phối hợp với lực lượng công an để tổ chức các buổi tuyên truyền, nâng cao nhận thức của học sinh về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử và cách phòng, chống. Đặc biệt, trường còn tận dụng các trang truyền thông để đăng tải video, bài viết tuyên truyền. Từ đó, lan tỏa thông điệp tránh xa khói thuốc đến học sinh, phụ huynh và cộng đồng.
Theo bà Trần Thị Minh Tuyết – Phó Hiệu trưởng Trường THPT Xuân Phương, để bảo vệ học sinh hiệu quả trước thuốc lá, thuốc lá điện tử cần sự vào cuộc đồng bộ của nhà trường, gia đình và xã hội. Sự phối hợp của gia đình và xã hội có vai trò quan trọng, đặc biệt là ở không gian ngoài trường học. Vai trò ấy không đơn thuần là quản lý, giám sát học sinh, mà hơn cả là giáo dục các em bằng cách làm gương.
“Không chỉ thầy cô, cán bộ nhân viên nhà trường không hút thuốc mà người thân trong gia đình cũng không nên hút. Khi ba nhà cùng chung tay, học sinh được hưởng môi trường trong lành, cách ly khỏi khói thuốc để phát triển toàn diện hơn”, bà Tuyết nhìn nhận.
Chú trọng tự nhận thức
Trước các trường hợp sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, nhà trường cũng quy định cách xử lý theo nhiều mức độ. Cụ thể, lần 1: Nhắc nhở học sinh, thông báo cho phụ huynh; lần 2: Mời phụ huynh và học sinh đến trao đổi, cùng ký tiếp cam kết; lần 3: Hạ điểm rèn luyện trong tuần học đó.
Trường THPT Xuân Phương luôn chú ý coi xử lý vi phạm như tiêu chí chấm thi đua từ đó kích hoạt cơ chế giám sát chéo giữa mỗi học sinh. Đáng chú ý, nhà trường trang bị nhiều tài liệu về tác hại của thuốc, thuốc lá điện tử tại thư viện. Các học sinh vi phạm phải dành thời gian nghiên cứu dưới sự giám sát của giáo viên chủ nhiệm.
Theo bà Trần Thị Minh Tuyết, nếu nhà trường, gia đình nêu gương sẽ giúp xây dựng môi trường học đường không khói thuốc, thì việc giữ gìn môi trường ấy lại phụ thuộc phần nhiều vào ý thức trách nhiệm của mỗi em.
Phương châm giáo dục chú trọng vào tính tự nhận thức khiến các em coi hút thuốc từ việc “bị cấm” sang “tự tổn hại”. Từ đó, các em sẽ xem thay đổi hành vi là trách nhiệm thay vì đối phó với cha mẹ, thầy cô.
Qua nhiều năm áp dụng các biện pháp giáo dục nêu trên, học sinh có những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi. Bà Trần Thị Minh Tuyết cho biết thêm: “Một số em trước kia do tò mò, đua đòi bạn bè hay gia đình có người hút mà tìm đến thuốc lá, thuốc lá điện tử nay chủ động thay đổi hành vi; biết nhắc nhở, bảo ban nhau. Không ít phụ huynh cũng từ bỏ thuốc lá vì sức khỏe, tương lai của con em và gia đình...”.
