Đổi mới hình thức
Trong một giờ ngoại khóa tại Trường THPT Ngô Quyền, tỉnh Thái Nguyên, không gian lớp học trở nên sôi động hơn thường lệ. Những vòng tròn thảo luận được hình thành, từng nhóm học sinh tất bật chuẩn bị các tiểu phẩm để bắt đầu buổi tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử.
Ở giữa phòng, nhóm học sinh tái hiện lại tình huống một bạn bị rủ rê sử dụng thuốc lá điện tử. Những lời mời gọi ban đầu nghe có vẻ vô hại, dần trở thành áp lực khi đi kèm với ánh mắt dò xét, những câu trêu chọc. Nhân vật chính đứng lặng, bối rối. Rồi bất ngờ, em ngẩng lên, dứt khoát nói “không” với thuốc lá điện tử.
Khoảnh khắc ấy khiến không ít học sinh phía dưới vỗ tay, không phải vì diễn xuất, mà bởi các em hiểu rằng, thực tế để nói ra một lời từ chối như vậy không hề dễ dàng.
Ngồi ở một góc phòng chăm chú theo dõi, em Q.V chia sẻ: “Em từng là người trong cuộc, khi mới vào trường, em bị bạn bè rủ rê. Nếu từ chối, em sợ bị cô lập nên đã im lặng”, em cho hay: “Em không dám kể với thầy cô hay bố mẹ vì sợ bị mắng”.
Chỉ đến khi tham gia các giờ ngoại khóa, Q.V mới dần thay đổi suy nghĩ. Qua những lần nhập vai, thảo luận và lắng nghe câu chuyện của bạn bè, em nhận ra mình có quyền từ chối và quan trọng hơn là em không phải một mình đối diện.
Quan sát các hoạt động, cô Lê Đào Thục Anh – Phó Bí thư Đoàn trường THPT Ngô Quyền thỉnh thoảng đến từng nhóm, lắng nghe và gợi mở. Không có những bài giảng dài, cô chỉ nhẹ nhàng đặt câu hỏi: “Nếu là em, em có lựa chọn nào khác không?”
“Chúng tôi muốn học sinh trở thành trung tâm của hoạt động. Khi các em tự xây dựng thông điệp và chia sẻ góc nhìn, việc giáo dục sẽ có tác dụng và ý nghĩa hơn”, cô Thục Anh chia sẻ.
Giúp học sinh thay đổi nhận thức và hành vi
Không khí trong phòng lúc trầm lắng khi nghe chia sẻ, lúc sôi nổi khi tranh luận. Có những ý kiến khác nhau, có những góc nhìn chưa trọn vẹn, nhưng chính sự đa chiều ấy giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác hại của thuốc lá điện tử, đặc biệt là những tác động và ảnh hưởng của nicotine đến não bộ đang phát triển, khả năng ghi nhớ và mức độ tập trung trong học tập.
Khi giờ ngoại khóa khép lại, học sinh vẫn còn nán lại trao đổi. Có em tiếp tục bàn về tình huống vừa diễn, có nhóm lại tranh luận xem cách xử lý nào là phù hợp nhất. Những câu chuyện tưởng chừng nhỏ bé ấy lại đang dần hình thành trong các em khả năng lựa chọn và bản lĩnh cá nhân.
Cô Nguyễn Thị Vinh – giáo viên chủ nhiệm lớp 11A1 chia sẻ: “Tôi thấy các hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt CLB thiết thực và gần gũi với học sinh. Thông qua các tiểu phẩm, trò chơi nhập vai và thảo luận nhóm, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn thực sự trải nghiệm tình huống thực tế. Nhiều học sinh vốn rụt rè, ít nói đã mạnh dạn chia sẻ quan điểm, thực hành cách từ chối bạn bè khi bị rủ rê sử dụng thuốc lá điện tử”.
Cô Vinh cũng nhận thấy những tác động rõ rệt đối với nhận thức và hành vi của học sinh: “Các em bắt đầu nhận thức rằng mình có quyền từ chối để tự bảo vệ bản thân. Tôi cũng thấy tinh thần đồng đội, sự đồng cảm và kỹ năng giao tiếp của các em được nâng lên đáng kể”.
