Từ thực tiễn triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục, có thể thấy mỗi đơn vị đã tìm ra những cách làm sáng tạo, phù hợp với đặc thù riêng, tạo nên sự lan tỏa mạnh mẽ của thông điệp sống lành mạnh.
Theo ông Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Trung tâm GDTX Cà Mau, phụ huynh giữ vai trò then chốt trong hành trình “nói không với khói thuốc” bởi phần lớn học sinh hút thuốc ngoài phạm vi nhà trường.
Do đó, việc duy trì liên lạc hai chiều giữa gia đình và nhà trường là cần thiết, nhất là khi học viên có biểu hiện bất thường. Song song, phụ huynh được khuyến khích tạo điều kiện cho con em tham gia các hoạt động ngoại khóa, văn nghệ, thể thao để rèn luyện sức khỏe, tránh xa tệ nạn.
Ngoài ra, để làm gương cho học viên, Trung tâm quy định cán bộ, giáo viên tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên. Nhiều thầy cô đã từ bỏ thuốc lá. Đồng thời, hệ thống camera giám sát và tổ an ninh trật tự được thành lập nhằm phát hiện, xử lý kịp thời. Với học viên vi phạm lần đầu, nhà trường nhắc nhở; nếu tái phạm sẽ bị hạ hạnh kiểm.
Ông Tuấn cho rằng lợi ích đầu tiên của trường học không khói thuốc là giảm nguy cơ bệnh tật, đặc biệt các bệnh hô hấp, tim mạch, ung thư. Môi trường trong lành còn nâng cao chất lượng giáo dục, tạo không gian tích cực cho sự phát triển cá nhân.
Để xây dựng môi trường học đường lành mạnh, ngành Giáo dục Quảng Ngãi định hướng tập trung tuyên truyền về thuốc lá điện tử – sản phẩm tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhưng dễ gây hiểu lầm đối với giới trẻ. Cách tiếp cận không chỉ dừng ở cảnh báo tác hại, mà hướng đến thay đổi nhận thức, hình thành thói quen sống lành mạnh cho học sinh ngay từ sớm.
Mô hình “trường học không khói thuốc” tiếp tục được nhân rộng, gắn với mục tiêu xây dựng không gian học tập an toàn, thân thiện, không có yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Đồng thời, sự phối hợp giữa nhà trường với ngành y tế, lực lượng công an và các tổ chức đoàn thể được tăng cường theo hướng đồng bộ, chặt chẽ, nhằm kiểm soát hiệu quả hoạt động buôn bán, tiếp cận thuốc lá, đặc biệt tại khu vực xung quanh trường học. Công nghệ số tiếp tục được ứng dụng để nâng cao hiệu quả tuyên truyền.
Nội dung phòng chống tác hại thuốc lá được Sở GD&ĐT Quảng Ngãi chỉ đạo nhà trường tăng cường lồng ghép vào các môn học như Sinh học, Giáo dục công dân, giúp học sinh vừa nắm kiến thức vừa rèn kỹ năng sống. Nhờ triển khai đồng bộ, nhận thức và hành vi của học sinh đã có chuyển biến rõ rệt, tình trạng vi phạm giảm đáng kể, môi trường học đường ngày càng trong lành.
Tại Trường THPT Quan Hóa (Thanh Hóa), Hiệu trưởng Lê Văn Thanh khẳng định: “Xây dựng trường học không khói thuốc là quá trình lâu dài, cần sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Khi mỗi học sinh đều có ý thức, mục tiêu này sẽ trở thành hiện thực”.
Thực tế tại Trường THPT Quan Hóa cho thấy, với sự gương mẫu của giáo viên và hưởng ứng tích cực của học sinh, công tác phòng chống thuốc lá hoàn toàn có thể đạt hiệu quả lâu dài.
Có thể khẳng định, phòng chống thuốc lá trong trường học là chiến lược lâu dài nhằm bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ. Khi mỗi học sinh được học tập trong môi trường không khói thuốc, đó cũng là nền tảng hình thành lối sống lành mạnh, góp phần xây dựng một tương lai bền vững cho cộng đồng.
