7 thói quen gây hại thận mỗi ngày

GD&TĐ - Bác sĩ tiết niệu giải thích những sai lầm phổ biến trong lối sống cần tránh để giảm nguy cơ mắc bệnh thận.



Thận là cơ quan quan trọng lọc chất thải khỏi máu, cân bằng chất lỏng và điện giải, giúp điều chỉnh huyết áp. Mặc dù có vai trò quan trọng, sức khỏe thận thường bị bỏ qua cho đến khi xuất hiện các vấn đề.

Theo ước tính toàn cầu, gần 10 phần trăm dân số thế giới bị ảnh hưởng bởi bệnh thận mạn tính, bệnh này thường phát triển âm thầm theo thời gian. Trong khi tiểu đường và cao huyết áp là những nguyên nhân được biết đến rộng rãi, các thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng có thể lặng lẽ gây hại cho chức năng thận.

Theo bác sĩ chuyên khoa tiết niệu Shalabh Agrawal (Ấn Độ), những lựa chọn nhỏ hàng ngày ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thận:

Ăn quá nhiều muối

Tiêu thụ nhiều muối là một trong những thói quen phổ biến nhất có thể gây áp lực lên thận. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo hạn chế lượng muối không quá 5 gam mỗi ngày, nhưng nhiều người vượt quá mức này do thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn vặt đóng gói và các bữa ăn tại nhà hàng.

“Khi bạn tiêu thụ quá nhiều natri, cơ thể giữ lại lượng nước dư thừa để pha loãng. Điều này làm tăng huyết áp, và có thể làm tổn thương các mạch máu tinh tế bên trong thận chịu trách nhiệm lọc chất thải”, bác sĩ Agrawal nói.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tăng huyết áp Lâm sàng cho thấy việc tiêu thụ nhiều muối có thể làm tốc độ suy giảm chức năng thận nhanh hơn, đặc biệt ở những người mắc cao huyết áp.

Lạm dụng thuốc giảm đau

Thuốc giảm đau thường được sử dụng để chữa đau đầu, đau khớp hoặc đau cơ. Tuy nhiên, việc sử dụng thường xuyên một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen hoặc diclofenac, có thể gây hại cho chức năng thận theo thời gian.

Những loại thuốc này ảnh hưởng đến các chất gọi là prostaglandin, giúp duy trì lưu lượng máu thích hợp đến thận. Khi sử dụng quá mức, chúng làm giảm lưu lượng máu và tăng nguy cơ tổn thương thận. Theo Tiến sĩ Agrawal, những người có vấn đề về thận hoặc người cao tuổi nên đặc biệt thận trọng và tránh tự ý dùng thuốc lâu dài.

Không uống đủ nước

Cung cấp đủ nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chức năng thận. Uống đủ nước giúp thận loại bỏ độc tố và chất thải qua nước tiểu.

Khi lượng chất lỏng nạp vào quá ít, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ sỏi thận và các biến chứng khác. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Public Health Nutrition cho thấy lượng nước uống thấp liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận cao hơn. Duy trì đủ nước suốt cả ngày giúp thận hoạt động hiệu quả.

Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến

Thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn vặt đóng gói, đồ uống có đường và thịt chế biến thường chứa nhiều natri, chất bảo quản và phụ gia photpho. Tiêu thụ các thực phẩm này thường xuyên có thể tạo thêm gánh nặng cho thận.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Bệnh Thận Mỹ cho thấy những người tiêu thụ lượng lớn thực phẩm chế biến có nguy cơ cao phát triển bệnh thận mãn tính. Phụ gia photpho dư thừa, thường có trong thực phẩm đóng gói, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận theo thời gian. Lựa chọn thực phẩm tươi, nguyên chất thường xuyên hơn sẽ giúp giảm nguy cơ này.

Ngủ kém

“Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, bao gồm chức năng thận. Trong khi ngủ, cơ thể điều chỉnh các quá trình khác nhau hỗ trợ sức khỏe của các cơ quan”, bác sĩ Agrawal cho biết.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Kidney International đã chỉ ra rằng ngủ ít hơn sáu giờ mỗi đêm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận. Giấc ngủ kém làm gián đoạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến cách thận hoạt động và điều chỉnh các quá trình thiết yếu.

Tiến sĩ Agrawal gợi ý rằng duy trì lịch trình ngủ đều đặn và đảm bảo nghỉ ngơi đầy đủ sẽ hỗ trợ sức khỏe thận tốt hơn trong dài hạn.

Ăn quá nhiều đường bổ sung



Lượng đường dư thừa trong chế độ ăn gây hại gián tiếp cho sức khỏe thận. Thực phẩm và đồ uống có nhiều đường bổ sung, chẳng hạn như đồ ngọt, nước giải khát có đường, nước ép đóng gói và các món ăn vặt có đường, có thể làm tăng nguy cơ béo phì. Béo phì làm tăng khả năng phát triển cao huyết áp và tiểu đường, hai nguyên nhân chính dẫn đến bệnh thận mãn tính.

Nhiều người cũng tiêu thụ đường ẩn trong các thực phẩm đóng gói mà không có vị ngọt rõ ràng, chẳng hạn như sốt, ngũ cốc ăn sáng và sữa chua có hương vị. Theo bác sĩ Agrawal, giảm đường thêm vào và kiểm tra nhãn thực phẩm sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến thận trong dài hạn.

Uống rượu quá mức

Tiêu thụ quá nhiều rượu có thể gây áp lực đáng kể lên thận. Thận giúp điều chỉnh cân bằng chất lỏng trong cơ thể, và rượu cản trở quá trình này bằng cách gây mất nước.

Uống rượu nhiều cũng làm tăng huyết áp, đây là một yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh thận. Ngoài ra, rượu còn gây tổn hại cho gan, khiến thận phải làm việc nhiều hơn để duy trì sự cân bằng trong cơ thể. Theo thời gian, áp lực thêm này ảnh hưởng đến chức năng thận.



Thận là cơ quan quan trọng lọc chất thải khỏi máu, cân bằng chất lỏng và điện giải, giúp điều chỉnh huyết áp. Mặc dù có vai trò quan trọng, sức khỏe thận thường bị bỏ qua cho đến khi xuất hiện các vấn đề.

Theo ước tính toàn cầu, gần 10 phần trăm dân số thế giới bị ảnh hưởng bởi bệnh thận mạn tính, bệnh này thường phát triển âm thầm theo thời gian. Trong khi tiểu đường và cao huyết áp là những nguyên nhân được biết đến rộng rãi, các thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng có thể lặng lẽ gây hại cho chức năng thận.

Theo bác sĩ chuyên khoa tiết niệu Shalabh Agrawal (Ấn Độ), những lựa chọn nhỏ hàng ngày ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thận:

Ăn quá nhiều muối

Tiêu thụ nhiều muối là một trong những thói quen phổ biến nhất có thể gây áp lực lên thận. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo hạn chế lượng muối không quá 5 gam mỗi ngày, nhưng nhiều người vượt quá mức này do thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn vặt đóng gói và các bữa ăn tại nhà hàng.

“Khi bạn tiêu thụ quá nhiều natri, cơ thể giữ lại lượng nước dư thừa để pha loãng. Điều này làm tăng huyết áp, và có thể làm tổn thương các mạch máu tinh tế bên trong thận chịu trách nhiệm lọc chất thải”, bác sĩ Agrawal nói.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tăng huyết áp Lâm sàng cho thấy việc tiêu thụ nhiều muối có thể làm tốc độ suy giảm chức năng thận nhanh hơn, đặc biệt ở những người mắc cao huyết áp.

Lạm dụng thuốc giảm đau

Thuốc giảm đau thường được sử dụng để chữa đau đầu, đau khớp hoặc đau cơ. Tuy nhiên, việc sử dụng thường xuyên một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen hoặc diclofenac, có thể gây hại cho chức năng thận theo thời gian.

Những loại thuốc này ảnh hưởng đến các chất gọi là prostaglandin, giúp duy trì lưu lượng máu thích hợp đến thận. Khi sử dụng quá mức, chúng làm giảm lưu lượng máu và tăng nguy cơ tổn thương thận. Theo Tiến sĩ Agrawal, những người có vấn đề về thận hoặc người cao tuổi nên đặc biệt thận trọng và tránh tự ý dùng thuốc lâu dài.

Không uống đủ nước

Cung cấp đủ nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chức năng thận. Uống đủ nước giúp thận loại bỏ độc tố và chất thải qua nước tiểu.

Khi lượng chất lỏng nạp vào quá ít, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ sỏi thận và các biến chứng khác. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Public Health Nutrition cho thấy lượng nước uống thấp liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận cao hơn. Duy trì đủ nước suốt cả ngày giúp thận hoạt động hiệu quả.

Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến

Thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn vặt đóng gói, đồ uống có đường và thịt chế biến thường chứa nhiều natri, chất bảo quản và phụ gia photpho. Tiêu thụ các thực phẩm này thường xuyên có thể tạo thêm gánh nặng cho thận.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Bệnh Thận Mỹ cho thấy những người tiêu thụ lượng lớn thực phẩm chế biến có nguy cơ cao phát triển bệnh thận mãn tính. Phụ gia photpho dư thừa, thường có trong thực phẩm đóng gói, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận theo thời gian. Lựa chọn thực phẩm tươi, nguyên chất thường xuyên hơn sẽ giúp giảm nguy cơ này.

Ngủ kém

“Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, bao gồm chức năng thận. Trong khi ngủ, cơ thể điều chỉnh các quá trình khác nhau hỗ trợ sức khỏe của các cơ quan”, bác sĩ Agrawal cho biết.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Kidney International đã chỉ ra rằng ngủ ít hơn sáu giờ mỗi đêm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận. Giấc ngủ kém làm gián đoạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến cách thận hoạt động và điều chỉnh các quá trình thiết yếu.

Tiến sĩ Agrawal gợi ý rằng duy trì lịch trình ngủ đều đặn và đảm bảo nghỉ ngơi đầy đủ sẽ hỗ trợ sức khỏe thận tốt hơn trong dài hạn.

Ăn quá nhiều đường bổ sung



Lượng đường dư thừa trong chế độ ăn gây hại gián tiếp cho sức khỏe thận. Thực phẩm và đồ uống có nhiều đường bổ sung, chẳng hạn như đồ ngọt, nước giải khát có đường, nước ép đóng gói và các món ăn vặt có đường, có thể làm tăng nguy cơ béo phì. Béo phì làm tăng khả năng phát triển cao huyết áp và tiểu đường, hai nguyên nhân chính dẫn đến bệnh thận mãn tính.

Nhiều người cũng tiêu thụ đường ẩn trong các thực phẩm đóng gói mà không có vị ngọt rõ ràng, chẳng hạn như sốt, ngũ cốc ăn sáng và sữa chua có hương vị. Theo bác sĩ Agrawal, giảm đường thêm vào và kiểm tra nhãn thực phẩm sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến thận trong dài hạn.

Uống rượu quá mức

Tiêu thụ quá nhiều rượu có thể gây áp lực đáng kể lên thận. Thận giúp điều chỉnh cân bằng chất lỏng trong cơ thể, và rượu cản trở quá trình này bằng cách gây mất nước.

Uống rượu nhiều cũng làm tăng huyết áp, đây là một yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh thận. Ngoài ra, rượu còn gây tổn hại cho gan, khiến thận phải làm việc nhiều hơn để duy trì sự cân bằng trong cơ thể. Theo thời gian, áp lực thêm này ảnh hưởng đến chức năng thận.