Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Ebola

GD&TĐ - Tại hướng dẫn cập nhật này, một số nội dung pháp lý được thay đổi. Đồng thời, cập nhật thêm nhiều điểm mới.



Bộ Y tế đã ban hành Quyết định mới về việc công bố tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola”, áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Quyết định này thay thế Quyết định số 2968/QĐ-BYT ban hành từ năm 2014 nhằm cập nhật các kiến thức và biện pháp điều trị mới nhất đối với căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này.

Tại hướng dẫn cập nhật này, một số nội dung pháp lý được thay đổi. Đồng thời, cập nhật thêm nhiều điểm mới, như tác nhân gây bệnh: Bổ sung 6 chủng, thêm Bombali ebolavirus (phát hiện 2018). Hướng dẫn nhấn mạnh, loài Zaire là loài duy nhất hiện có vắc-xin và thuốc đặc hiệu.

Về phương pháp xét nghiệm: Bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh: Test nhanh tìm kháng nguyên/kháng thể để sàng lọc. Xác định rõ RT-PCR là tiêu chuẩn vàng. Bổ sung phương pháp giải trình tự gen.

Đối với tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, hướng dẫn cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn: Bắt buộc có sốt 38 độ C, ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.

Về điều trị, hướng dẫn mới bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (Inmazeb, Ebanga) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.

Với vắc-xin phòng bệnh, hướng dẫn đã cập nhật vắc-xin Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.

Hướng dẫn cũng bổ sung quy định khắt khe quản lý người tiếp xúc gần là không được cho bú sữa mẹ, hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.

Về quản lý sau xuất viện, bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho CDC địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện. Đối với xử lý tử thi, bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định Luật.

Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có khả năng bùng phát thành dịch lớn với tỉ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, thậm chí có thể lên tới 90% trong một số đợt dịch. Bệnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Cộng hòa Dân chủ Congo, gần sông Ebola - nơi căn bệnh được đặt tên.

Virus Ebola lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, mô và dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh như nước tiểu, phân, nước bọt và tinh dịch. Ngoài ra, các vật dụng nhiễm bẩn như quần áo, chăn màn hoặc kim tiêm đã qua sử dụng cũng có thể trở thành nguồn lây bệnh.



Bộ Y tế đã ban hành Quyết định mới về việc công bố tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola”, áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Quyết định này thay thế Quyết định số 2968/QĐ-BYT ban hành từ năm 2014 nhằm cập nhật các kiến thức và biện pháp điều trị mới nhất đối với căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này.

Tại hướng dẫn cập nhật này, một số nội dung pháp lý được thay đổi. Đồng thời, cập nhật thêm nhiều điểm mới, như tác nhân gây bệnh: Bổ sung 6 chủng, thêm Bombali ebolavirus (phát hiện 2018). Hướng dẫn nhấn mạnh, loài Zaire là loài duy nhất hiện có vắc-xin và thuốc đặc hiệu.

Về phương pháp xét nghiệm: Bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh: Test nhanh tìm kháng nguyên/kháng thể để sàng lọc. Xác định rõ RT-PCR là tiêu chuẩn vàng. Bổ sung phương pháp giải trình tự gen.

Đối với tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, hướng dẫn cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn: Bắt buộc có sốt 38 độ C, ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.

Về điều trị, hướng dẫn mới bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (Inmazeb, Ebanga) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.

Với vắc-xin phòng bệnh, hướng dẫn đã cập nhật vắc-xin Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.

Hướng dẫn cũng bổ sung quy định khắt khe quản lý người tiếp xúc gần là không được cho bú sữa mẹ, hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.

Về quản lý sau xuất viện, bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho CDC địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện. Đối với xử lý tử thi, bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định Luật.

Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có khả năng bùng phát thành dịch lớn với tỉ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, thậm chí có thể lên tới 90% trong một số đợt dịch. Bệnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Cộng hòa Dân chủ Congo, gần sông Ebola - nơi căn bệnh được đặt tên.

Virus Ebola lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, mô và dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh như nước tiểu, phân, nước bọt và tinh dịch. Ngoài ra, các vật dụng nhiễm bẩn như quần áo, chăn màn hoặc kim tiêm đã qua sử dụng cũng có thể trở thành nguồn lây bệnh.