Chính sách 'tiếp sức' cho công tác xóa mù chữ ở vùng khó Nghệ An
2025/12/12 10:05
GD&TĐ - Ngành Giáo dục Nghệ An triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm xóa mù chữ, giúp người dân vùng cao yên tâm bám lớp học chữ.
Nỗ lực "phủ xanh" tri thức nơi rẻo cao
Nghệ An là một trong những tỉnh có diện tích lớn cả nước, trong đó khu vực miền núi chiếm tới 83%. Với dân số gần 3,5 triệu người, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số và cư dân miền núi chiếm tới 36,3%.
Do điều kiện sinh hoạt, sản xuất không thuận lợi, địa hình chia cắt nên việc phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân miền núi còn gặp nhiều khó khăn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng mù chữ, tái mù chữ vẫn xảy ra dai dẳng trên địa bàn.
Xác định xóa mù chữ là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm nâng cao dân trí, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, những năm qua, chính quyền tỉnh Nghệ An mở nhiều lớp học xóa mù chữ, thu hút hàng trăm học viên lớn tuổi tham gia.
Để những lớp học này đạt hiệu quả thực chất, ngành Giáo dục Nghệ An đã tổ chức 23 lớp tập huấn, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên cắm bản, đồng thời cấp phát miễn phí hàng trăm bộ tài liệu, học liệu thiết thực, phù hợp với văn hóa và ngôn ngữ bản địa.
Lớp xóa mù chữ ở rẻo cao Nghệ An.
Từ những nỗ lực bền bỉ ấy, năm 2022, Nghệ An vinh dự được công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; hoàn thành phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi; đạt chuẩn phổ cập giáo dục Tiểu học mức độ 3 và phổ cập giáo dục THCS mức độ 1.
Ông Nguyễn Trọng Hoàn – Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, trong thời gian qua, ngành Giáo dục đồng thời triển khai nhiều giải pháp trong công tác xóa mù chữ. Từ việc tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch có tính chiến lược, lâu dài để chỉ đạo công tác; đến việc chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục để xây dựng kế hoạch mở lớp.
Theo ông Hoàn, một trong những giải pháp quan trọng, quyết định hiệu quả của công tác xóa mù chữ là công tác tổ chức và duy trì lớp học. Chính vì thế, xác định việc tổ chức và duy trì lớp học là nhiệm vụ chính được giao cho các trường tiểu học đóng trên địa bàn. Đồng thời, có sự phối hợp tham gia của các tổ chức, đoàn thể, các lực lượng xã hội địa phương.
Về thời gian tổ chức lớp học, đa số học viên các lớp xóa mù chữ phần lớn trong độ tuổi lao động chính của gia đình, nên các lớp học được tổ chức linh hoạt. Thời gian có thể vào những ngày cuối tuần, ban đêm, giữa các mùa vụ lao động, sản xuất; có thể vào thời điểm học viên rảnh rỗi nhất.
Đối với người tham gia giảng dạy các lớp xóa mù phải chọn lựa những người tâm huyết, yêu nghề, ưu tiên giáo viên là người địa phương, biết tiếng của đồng bào, hiểu rõ các phong tục, tập quán địa phương.
Đoàn Kinh tế Quốc phòng 4 khai giảng lớp xóa mù chữ ở xã Tri Lễ, Nghệ An.
Tạo động lực bằng chế độ đãi ngộ kịp thời
Chia sẻ về chuyên môn, ông Nguyễn Trọng Hoàn nhấn mạnh phương châm giảng dạy phải là cầm tay chỉ việc. Các bài học được minh họa bám sát thực tế sinh hoạt, lao động, giúp người học dễ hiểu, nhớ lâu và vận dụng ngay vào cuộc sống hàng ngày.
Đặc biệt, quá trình giảng dạy, giáo viên từng bước cho học viên tiếp cận với công nghệ thông tin thông qua các phương tiện sẵn có, sự hỗ trợ từ nhà trường như: tivi, máy chiếu, điện thoại di động, mạng internet…
Trong khóa học, phải lồng ghép tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tạo hứng thú cho người học được duy trì... Đến cuối kỳ, kết quả đánh giá được thực hiện đúng quy chế.
Tuy nhiên, đi kèm đó là động viên người học bằng nhiều biện pháp sáng tạo luôn được khuyến khích, tạo sự hứng thú, phấn khởi, có động lực phấn đấu qua điểm số, nhận xét của giáo viên, bạn bè, người thân và tự nhận xét của người học.
Đồng thời, các chế độ, chính sách đối với người dạy và người học được chi trả kịp thời theo các quy định hiện hành. Điều này tạo động lực cho những người tham gia giảng dạy cũng như tham gia học.
Lớp học xóa mù chữ tại bản Lam Hợp, xã Tri Lễ.
Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT chia sẻ, do Nghệ An là tỉnh khó, xuất phát điểm không thuận lợi nên tình trạng mù chữ, tái mù chữ vẫn xảy ra. Đặc biệt, số người mù chữ nằm rải rác ở các bản vùng sâu, vùng xa nên rất khó trong việc tổ chức mở lớp.
Bên cạnh đó, việc huy động học viên ra lớp, duy trì sĩ số học viên đi học chuyên cần cũng hết sức nan giải do đa số học viên đều là nữ, trong độ tuổi lao động chính của gia đình.
Ngoài ra, vào mùa nương rẫy, nhiều người thường đi làm xa nhà, xa bản. Một số người do lớn tuổi nên tâm lý của một số học viên còn e dè, xấu hổ khi đi học.
Do vậy, thời gian tới, ngành Giáo dục tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát, tiếp tục mở các lớp học xóa mù chữ để nâng cao dân trí cho đồng bào dân tộc các bản vùng cao biên giới tỉnh Nghệ An.
Năm 2023, để tạo thuận lợi cho công tác xóa mù chữ, HĐND tỉnh Nghệ An ban hành Nghị quyết 10, chi hỗ trợ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tham gia học xóa mù chữ với mức 1,8 triệu đồng/người/chương trình.
Ngoài ra, ngân sách cũng dành khoản chi hỗ trợ tổ chức lớp học, tuyên truyền vận động và thù lao cho giáo viên, tình nguyện viên. Đây được xem là cú hích chính sách quan trọng để xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh.
Lớp xóa mù do Bộ đội Biên phòng tổ chức ở xã Tam Hợp, Nghệ An.
Nỗ lực "phủ xanh" tri thức nơi rẻo cao
Nghệ An là một trong những tỉnh có diện tích lớn cả nước, trong đó khu vực miền núi chiếm tới 83%. Với dân số gần 3,5 triệu người, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số và cư dân miền núi chiếm tới 36,3%.
Do điều kiện sinh hoạt, sản xuất không thuận lợi, địa hình chia cắt nên việc phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân miền núi còn gặp nhiều khó khăn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng mù chữ, tái mù chữ vẫn xảy ra dai dẳng trên địa bàn.
Xác định xóa mù chữ là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm nâng cao dân trí, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, những năm qua, chính quyền tỉnh Nghệ An mở nhiều lớp học xóa mù chữ, thu hút hàng trăm học viên lớn tuổi tham gia.
Để những lớp học này đạt hiệu quả thực chất, ngành Giáo dục Nghệ An đã tổ chức 23 lớp tập huấn, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên cắm bản, đồng thời cấp phát miễn phí hàng trăm bộ tài liệu, học liệu thiết thực, phù hợp với văn hóa và ngôn ngữ bản địa.
Lớp xóa mù chữ ở rẻo cao Nghệ An.
Từ những nỗ lực bền bỉ ấy, năm 2022, Nghệ An vinh dự được công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; hoàn thành phổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ 5 tuổi; đạt chuẩn phổ cập giáo dục Tiểu học mức độ 3 và phổ cập giáo dục THCS mức độ 1.
Ông Nguyễn Trọng Hoàn – Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, trong thời gian qua, ngành Giáo dục đồng thời triển khai nhiều giải pháp trong công tác xóa mù chữ. Từ việc tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch có tính chiến lược, lâu dài để chỉ đạo công tác; đến việc chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục để xây dựng kế hoạch mở lớp.
Theo ông Hoàn, một trong những giải pháp quan trọng, quyết định hiệu quả của công tác xóa mù chữ là công tác tổ chức và duy trì lớp học. Chính vì thế, xác định việc tổ chức và duy trì lớp học là nhiệm vụ chính được giao cho các trường tiểu học đóng trên địa bàn. Đồng thời, có sự phối hợp tham gia của các tổ chức, đoàn thể, các lực lượng xã hội địa phương.
Về thời gian tổ chức lớp học, đa số học viên các lớp xóa mù chữ phần lớn trong độ tuổi lao động chính của gia đình, nên các lớp học được tổ chức linh hoạt. Thời gian có thể vào những ngày cuối tuần, ban đêm, giữa các mùa vụ lao động, sản xuất; có thể vào thời điểm học viên rảnh rỗi nhất.
Đối với người tham gia giảng dạy các lớp xóa mù phải chọn lựa những người tâm huyết, yêu nghề, ưu tiên giáo viên là người địa phương, biết tiếng của đồng bào, hiểu rõ các phong tục, tập quán địa phương.
Đoàn Kinh tế Quốc phòng 4 khai giảng lớp xóa mù chữ ở xã Tri Lễ, Nghệ An.
Tạo động lực bằng chế độ đãi ngộ kịp thời
Chia sẻ về chuyên môn, ông Nguyễn Trọng Hoàn nhấn mạnh phương châm giảng dạy phải là cầm tay chỉ việc. Các bài học được minh họa bám sát thực tế sinh hoạt, lao động, giúp người học dễ hiểu, nhớ lâu và vận dụng ngay vào cuộc sống hàng ngày.
Đặc biệt, quá trình giảng dạy, giáo viên từng bước cho học viên tiếp cận với công nghệ thông tin thông qua các phương tiện sẵn có, sự hỗ trợ từ nhà trường như: tivi, máy chiếu, điện thoại di động, mạng internet…
Trong khóa học, phải lồng ghép tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tạo hứng thú cho người học được duy trì... Đến cuối kỳ, kết quả đánh giá được thực hiện đúng quy chế.
Tuy nhiên, đi kèm đó là động viên người học bằng nhiều biện pháp sáng tạo luôn được khuyến khích, tạo sự hứng thú, phấn khởi, có động lực phấn đấu qua điểm số, nhận xét của giáo viên, bạn bè, người thân và tự nhận xét của người học.
Đồng thời, các chế độ, chính sách đối với người dạy và người học được chi trả kịp thời theo các quy định hiện hành. Điều này tạo động lực cho những người tham gia giảng dạy cũng như tham gia học.
Lớp học xóa mù chữ tại bản Lam Hợp, xã Tri Lễ.
Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT chia sẻ, do Nghệ An là tỉnh khó, xuất phát điểm không thuận lợi nên tình trạng mù chữ, tái mù chữ vẫn xảy ra. Đặc biệt, số người mù chữ nằm rải rác ở các bản vùng sâu, vùng xa nên rất khó trong việc tổ chức mở lớp.
Bên cạnh đó, việc huy động học viên ra lớp, duy trì sĩ số học viên đi học chuyên cần cũng hết sức nan giải do đa số học viên đều là nữ, trong độ tuổi lao động chính của gia đình.
Ngoài ra, vào mùa nương rẫy, nhiều người thường đi làm xa nhà, xa bản. Một số người do lớn tuổi nên tâm lý của một số học viên còn e dè, xấu hổ khi đi học.
Do vậy, thời gian tới, ngành Giáo dục tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát, tiếp tục mở các lớp học xóa mù chữ để nâng cao dân trí cho đồng bào dân tộc các bản vùng cao biên giới tỉnh Nghệ An.
Năm 2023, để tạo thuận lợi cho công tác xóa mù chữ, HĐND tỉnh Nghệ An ban hành Nghị quyết 10, chi hỗ trợ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tham gia học xóa mù chữ với mức 1,8 triệu đồng/người/chương trình.
Ngoài ra, ngân sách cũng dành khoản chi hỗ trợ tổ chức lớp học, tuyên truyền vận động và thù lao cho giáo viên, tình nguyện viên. Đây được xem là cú hích chính sách quan trọng để xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh.
GD&TĐ - Học sinh Trường Tiểu học Cái Rồng, đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) được thực hành chữa cháy thông qua buổi tuyên truyền tại trường.
2026-04-08 10:32
Báo Anh giải thích vì sao Phú Quốc chinh phục du khách
(CLO) Một bài viết mới đây trên tờ The Independent (Anh) đã khắc họa Phú Quốc - hòn đảo lớn nhất Việt Nam như một điểm đến giàu sức hút đối với những du khách tìm kiếm trải nghiệm chân thực và khác biệt.
2026-04-08 10:30
Kỳ vọng Quốc hội khóa XVI hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 71
GD&TĐ - Tại Kỳ họp thứ nhất, cử tri mong muốn Quốc hội khóa XVI tiếp tục chỉ đạo các bộ/ngành để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 71.
2026-04-08 10:30
Định hình lại trường chất lượng cao ở Hà Nội: Mở rộng cơ hội học tập
GD&TĐ - Hà Nội đang từng bước hoàn thiện mô hình trường chất lượng cao theo hướng thực chất, minh bạch, không tạo áp lực học tập, mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh. Điều này góp phần nâng tầm chất lượng giáo dục Thủ đô.
2026-04-08 10:29
Khơi thông thể chế, tạo đột phá cho giáo dục
GD&TĐ - Cử tri bày tỏ kỳ vọng với quyết sách mang tính chiến lược từ Quốc hội, giúp giáo dục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển.
2026-04-08 10:29
Nhà giáo kỳ vọng những quyết sách mạnh mẽ cho giáo dục
GD&TĐ - Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra nhiều yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ và các lĩnh vực then chốt khác.
2026-04-08 10:28
'Âm vang Tổ quốc' khai màn chuỗi chương trình nghệ thuật đặc biệt năm 2026
(CLO) Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Âm vang Tổ quốc” sẽ diễn ra vào lúc 20h ngày 28/4 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), mở đầu cho chuỗi chương trình “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026.
2026-04-08 10:25
Trường học không khói thuốc: Từ nhận thức đến hành động
GD&TĐ - Hiện nay, nhiều trường học triển khai đồng bộ các giải pháp từ giáo dục tuyên truyền đến thắt chặt kỷ luật nhằm xây dựng môi trường không thuốc lá.
2026-04-08 10:18
Quy định xét chuyển sang Thư viện viên hạng III
GD&TĐ - Độc giả có hỏi về quy định chuyển chức danh nghề nghiệp của nhân viên thư viện tại trường THCS.
2026-04-08 10:18
Ứng dụng công nghệ số vào dạy học của cô giáo đất mỏ
GD&TĐ - Cô giáo Lê Thị Thẩm ở Quảng Ninh đã sử dụng linh hoạt bài giảng điện tử, hình ảnh trực quan, bản đồ số, mã QR học liệu… vào giảng dạy môn Địa lí.
