Cơ hội để giáo viên vùng cao tiếp cận chuyên sâu các công cụ AI

Đó là chia sẻ của PGS.TS. Lê Hiếu Học, Trưởng khoa Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, ĐH Bách khoa Hà Nội tại tập huấn ứng dụng AI trong dạy và học: Lan tỏa tri thức từ mô hình "Thực việc – Thực chiến".

Cụ thể, Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp với Quỹ Chắp cánh (CC Foundation) tổ chức chương trình tập huấn "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy và học" dành cho gần 150 giáo viên mầm non, tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn xã Bích Hào, tỉnh Nghệ An.

Hoạt động trọng tâm trong Dự án "Chắp cánh Bích Hào", với mục tiêu hỗ trợ đội ngũ giáo viên tiếp cận và khai thác hiệu quả các công cụ trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách chuyển đổi số trong giáo dục giữa các vùng miền.

Theo đó, trong chương trình, các học viên được tiếp cận ba nội dung chuyên sâu, bám sát nhu cầu thực tiễn của giáo viên phổ thông hiện nay, bao gồm: thiết kế bài giảng trình chiếu với sự cộng tác của AI; ứng dụng AI để xây dựng bài giảng số bằng các phim hoạt hình ngắn; và khai thác NotebookLM trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học.

Các nội dung đều được lựa chọn theo định hướng "học để làm được", giúp giáo viên có thể áp dụng ngay vào công việc sau khi trở về trường.

Khác với nhiều chương trình tập huấn theo hình thức truyền thống, khóa tập huấn được triển khai theo phương pháp "cầm tay chỉ việc". Bên cạnh các giảng viên trực tiếp hướng dẫn, 30 sinh viên Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục tham gia với vai trò trợ giảng, đồng hành cùng từng nhóm học viên trong suốt quá trình thực hành.

Mỗi giáo viên đều được hỗ trợ trực tiếp khi sử dụng các công cụ AI, từ thao tác kỹ thuật đến hoàn thiện sản phẩm học tập.

Đồng thời, sinh viên tham gia hỗ trợ tập huấn không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả khóa học mà còn là một phần trong mô hình đào tạo "Thực việc – Thực chiến" mà Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục đã kiên trì triển khai từ năm 2022.

AI không thay thế người thầy, mà giúp người thầy có thêm thời gian để sáng tạo, quan tâm đến từng học sinh và nâng cao chất lượng bài giảng.

Thông qua việc tham gia các dự án phục vụ cộng đồng, sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức chuyên môn vào những bối cảnh thực tế, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, năng lực làm việc nhóm và tinh thần trách nhiệm xã hội ngay từ khi còn trên giảng đường.

Trong suốt hai ngày tập huấn, các thầy, cô giáo không chỉ thực hiện nhiều bài tập thực hành ngắn mà còn được tổ chức thành các nhóm để thiết kế hoàn chỉnh một bài học phù hợp với từng cấp học, vận dụng đồng thời các công cụ AI đã được giới thiệu. Đây cũng là hoạt động tổng hợp nhằm giúp học viên chuyển hóa kiến thức thành sản phẩm cụ thể và sẵn sàng áp dụng trong giảng dạy.

Sau khóa học, các giáo viên tiếp tục được Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục hỗ trợ thông qua 12 bài giảng mẫu được thiết kế riêng cho các trường tham gia Dự án Chắp cánh Bích Hào, cùng quyền truy cập vào kho học liệu số của Khoa để tiếp tục tự học, chia sẻ và phát triển các bài giảng trong thời gian tới.

Cách tiếp cận này giúp mở rộng tác động của chương trình vượt ra ngoài khuôn khổ hai ngày tập huấn, hướng tới xây dựng cộng đồng học tập và đổi mới chuyên môn bền vững tại địa phương.

PGS.TS. Lê Hiếu Học nhấn mạnh: "Hi vọng sau khóa tập huấn này, thầy cô sẽ không chỉ mang về một vài công cụ AI mới, mà quan trọng hơn là có thêm niềm tin để mạnh dạn đổi mới cách dạy học. AI không thay thế người thầy, mà giúp người thầy có thêm thời gian để sáng tạo, quan tâm đến từng học sinh và nâng cao chất lượng bài giảng.

Tôi cũng hy vọng các thầy cô sẽ tiếp tục chia sẻ những điều mình học được với đồng nghiệp, cùng nhau xây dựng một cộng đồng học tập tại địa phương. Mỗi giáo viên thay đổi một chút, mỗi bài học được cải tiến một chút thì tác động đến học sinh sẽ rất lớn.

Đó cũng chính là tinh thần của Dự án Chắp cánh: không chỉ trao đi tri thức, mà cùng nhau tạo nên sự lan tỏa bền vững vì một nền giáo dục tốt hơn".

Đề án "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045" là một chủ trương mang tính chiến lược.
Đề án không chỉ có chính sách tuyển sinh và hỗ trợ người học mà còn đề cập đến việc đầu tư cho cơ sở đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, phát triển học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kết nối với doanh nghiệp và xây dựng cơ chế hỗ trợ việc làm sau tốt nghiệp. Điều đó cho thấy đào tạo nguồn nhân lực được nhìn nhận như một hệ sinh thái hoàn chỉnh chứ không chỉ là hoạt động dạy và học.

150 giáo viên mầm non, tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn xã Bích Hào, tỉnh Nghệ An tham gia tập huấn.

Mỗi giáo viên đều được hỗ trợ trực tiếp khi sử dụng các công cụ AI, từ thao tác kỹ thuật đến hoàn thiện sản phẩm học tập.

Đó cũng chính là tinh thần của Dự án Chắp cánh: không chỉ trao đi tri thức, mà cùng nhau tạo nên sự lan tỏa bền vững vì một nền giáo dục tốt hơn".

Đề án "Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045" là một chủ trương mang tính chiến lược.
Đề án không chỉ có chính sách tuyển sinh và hỗ trợ người học mà còn đề cập đến việc đầu tư cho cơ sở đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, phát triển học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kết nối với doanh nghiệp và xây dựng cơ chế hỗ trợ việc làm sau tốt nghiệp. Điều đó cho thấy đào tạo nguồn nhân lực được nhìn nhận như một hệ sinh thái hoàn chỉnh chứ không chỉ là hoạt động dạy và học.