Đằng sau bộ sách AI lớp 1-12: Sự kết hợp giữa giáo dục và công nghệ

Từ một cuốn sách đến một hệ sinh thái học tập

Ngày 13/3/2025, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) và Tổng Công ty Giải pháp Doanh nghiệp Viettel (Viettel Solutions) ký thỏa thuận hợp tác chiến lược về chuyển đổi số và phát triển các giải pháp công nghệ giáo dục.

Theo thỏa thuận, hai bên hướng tới nghiên cứu xây dựng hệ sinh thái giáo dục số phục vụ học sinh, giáo viên và nhà trường, đồng thời phát triển các giải pháp công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy và học. Lãnh đạo NXBGDVN nhấn mạnh mong muốn tạo ra những sản phẩm tốt nhất cho ngành giáo dục; trong khi Viettel Solutions đặt mục tiêu đồng hành xây dựng một hệ sinh thái giáo dục toàn diện và số hóa hệ thống sách giáo khoa, học liệu.

Nếu NXBGDVN có kinh nghiệm gần 70 năm trong lĩnh vực xuất bản, giáo dục và xây dựng học liệu, thì Viettel Solutions tham gia giải bài toán công nghệ: làm thế nào để nội dung giáo dục có thể tiếp tục được sử dụng, tương tác và thực hành trên môi trường số. Đây cũng chính là logic được thể hiện trong bộ sách Trí tuệ nhân tạo lớp 1-12.

Theo đó, bộ sách này được thiết kế theo mô hình hybrid, kết hợp sách in với học liệu số, công cụ thực hành và các nền tảng hỗ trợ dạy học. Học sinh không chỉ học những lý thuyết về AI mà có thể tương tác với AI Buddy (trợ lý AI hỏi đáp), lập trình bằng Block Studio (phần mềm lập trình kéo thả), sử dụng Sense Learner (phần mềm hỗ trợ tạo các mô hình trí tuệ nhân tạo và học máy) để huấn luyện AI từ dữ liệu hình ảnh, âm thanh và thực hiện các dự án theo từng cấp độ. Giáo viên cũng có thêm các công cụ hỗ trợ xây dựng bài giảng, xây dựng bài tập, ngân hàng câu hỏi và tương tác với AI.

Khi trang sách cuối không còn là điểm kết thúc

Không giống với một bộ sách thông thường, Bộ sách Trí tuệ nhân tạo lớp 1-12 được xây dựng để giúp học sinh đi qua một hành trình từ học – hiểu – thực hành – sáng tạo, chứ không chỉ “học trên giấy”.

Một học sinh có thể đọc về cách máy tính nhận diện hình ảnh, nhưng trải nghiệm sẽ rất khác khi có thể tự đưa dữ liệu vào một công cụ, huấn luyện máy nhận diện một nhóm hình ảnh rồi quan sát kết quả. Bên cạnh đó, học sinh có thể đọc về lập trình, nhưng việc tự kéo thả các khối lệnh, tạo một chương trình và nhìn thấy sản phẩm của mình hoạt động sẽ biến kiến thức thành trải nghiệm…

Viettel mang tới tư duy công nghệ, nền tảng số và khả năng biến nội dung thành những trải nghiệm có thể tương tác, thực hành và mở rộng trên môi trường số. Ảnh: Trần Long.

Cũng vì thế, Viettel Solutions không chỉ cung cấp hạ tầng công nghệ mà còn trực tiếp tham gia tư vấn, xây dựng và sản xuất học liệu, phần mềm thực hành; phát triển học liệu số và các công cụ hỗ trợ quá trình học AI… để giúp những nội dung trên sách giấy được chuyển thành trải nghiệm thực tế. Hệ sinh thái này cònđược kết nối với nền tảng K12Online, hệ thống học tập trực tuyến của Viettel đang phục vụ học sinh và giáo viên trên toàn quốc.

Điều thú vị ở đây là dù tham gia sâu vào quá trình xây dựng bộ sách cũng như thiết kế trải nghiệm học tập về AI, Viettel Solutions không thay thế vai trò chuyên môn cốt lõi của NXBGDVN.

Trong khi NXBGDVN hiểu rất sâu về học sinh, giáo viên, chương trình giáo dục, học liệu và cách một nội dung có thể bước vào nhà trường, thì Viettel mang tới tư duy công nghệ, nền tảng số và khả năng biến nội dung thành những trải nghiệm có thể tương tác, thực hành và mở rộng trên môi trường số.

Cũng vì thế, phía sau một bộ sách không chỉ có công sức của đội ngũ Chủ biên và Tác giả, mà còn là những người làm công nghệ, giúp xây dựng học liệu số, phát triển công cụ thực hành, thiết kế nền tảng và tìm cách để một nội dung giáo dục có thể đi xa hơn trang giấy.

Trung tướng, Tiến sĩ Nguyễn Khắc Khanh, Cố vấn cao cấp NXBGDVN, nhận xét: “Phía sau một bộ sách không chỉ là công việc biên soạn, xuất bản hay chuyển giao. Phía sau đó là một niềm tin: niềm tin rằng giáo dục Việt Nam có thể chủ động bước vào thời đại số; rằng thầy cô giáo Việt Nam có thể làm chủ công nghệ để dạy học tốt hơn; rằng học sinh Việt Nam có thể trở thành những công dân số tự tin, sáng tạo, nhân văn và có trách nhiệm”.

Với bộ sách AI lớp 1-12, niềm tin ấy đang được cụ thể hóa theo một cách mới: bắt đầu từ một cuốn sách, nhưng không kết thúc ở trang cuối. Ở khoảng không gian giữa trang sách với lớp học số ấy, Viettel Solutions đóng vai trò đưa công nghệ vào thực tiễn giáo dục, để AI không chỉ là kiến thức trong sách mà trở thành một phần của trải nghiệm học tập.