Đào tạo nghề sát thực tiễn, mở sinh kế bền vững cho lao động vùng biên Đức Cơ

GD&TĐ - Đào tạo nghề sát nhu cầu địa phương, Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo sinh kế cho lao động vùng biên.



Đào tạo gắn với nhu cầu của người dân và địa phương

Là đơn vị thực hiện nhiệm vụ giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên trên địa bàn vùng biên, Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ (Gia Lai) xác định đào tạo nghề phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, phù hợp với điều kiện sản xuất và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Nhâm Văn Tiến, Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ cho biết, hiện Trung tâm có 2 cơ sở với tổng diện tích hơn 28.000 m2, đáp ứng cơ bản yêu cầu tổ chức giảng dạy và học tập.

Trong những năm qua, Trung tâm đào tạo trình độ sơ cấp các nghề như trồng nấm rơm, trồng hồ tiêu, cà phê, rau an toàn, sửa chữa, bảo dưỡng động cơ diesel, điện dân dụng, cắt may trang phục nữ...

Đồng thời, đơn vị tổ chức nhiều lớp đào tạo nghề dưới 3 tháng như sửa chữa máy cày công suất nhỏ, kỹ thuật xây dựng dân dụng, trồng nấm, trồng điều...

Theo ông Tiến, trường hợp đào tạo chủ yếu là lao động nông thôn và người dân tộc thiểu số. Vì vậy, chương trình, giáo trình đều được xây dựng phù hợp với điều kiện sản xuất, tập quán canh tác và trình độ của người học, chú trọng thực hành để người dân có thể áp dụng ngay sau khi hoàn thành khóa học.

"Mục tiêu của Trung tâm là đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp và các nghề phụ trợ. Qua đó, giúp người học có kỹ năng nghề, có khả năng tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học lên trình độ cao hơn", ông Tiến chia sẻ.

Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên của Trung tâm cơ bản đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ và luôn chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo.

Năm 2025, Trung tâm tuyển sinh và đào tạo 4 lớp trình độ sơ cấp với 80 học viên, 100% là người dân tộc thiểu số và đều tốt nghiệp. Đối với chương trình đào tạo nghề dưới 3 tháng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đơn vị tổ chức 7 lớp với 209 học viên, trong đó 208 học viên là người dân tộc thiểu số, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 100%.

Nâng cao kỹ năng, tạo sinh kế bền vững



Không chỉ chú trọng đào tạo nghề, Trung tâm còn quan tâm đến hiệu quả sau đào tạo. Theo thống kê, phần lớn học viên sau khi tốt nghiệp đã vận dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh hoặc tự tạo việc làm tại địa phương.

Đối với các nghề nông nghiệp, học viên áp dụng kỹ thuật đã học để mở rộng diện tích cây trồng, nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và tăng thu nhập cho gia đình. Nhiều người còn tham gia lao động theo thời vụ, góp phần cải thiện đời sống.

Ở nhóm nghề phi nông nghiệp như điện dân dụng, xây dựng, sửa chữa xe máy, sửa chữa máy nông nghiệp..., nhiều học viên đã tự mở dịch vụ nhỏ tại địa phương, tham gia các tổ, nhóm sản xuất hoặc làm việc tại doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Kết quả cho thấy, tỷ lệ học viên tự tạo việc làm luôn chiếm tỷ lệ cao. Năm 2023, trong 578 học viên sau đào tạo có 450 người tự tạo việc làm, chiếm 77,8%. Năm 2024, tỷ lệ này đạt 86,6% với 175/202 học viên. Năm 2025, có 183/289 học viên tự tạo việc làm, đạt 63,3%; số còn lại có việc làm mới hoặc đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp.

Học viên Rơ Mah H’Căn (học lớp cà phê 2021 tại xã Ia Dơk) trong quá trình đào tạo, học viên đã nắm được các kiến thức về cắt tỉa cành cà phê, bón phân đúng thời điểm, các kỹ thuật ghép nối, kỹ thuật ươm giống cà phê và được sự hỗ trợ từ trung tâm. Từ kiến thức đã học, học viên làm vườn ươm cây giống cà phê tại nhà.

"Sau khi học xong, tôi tiếp tục ươm trồng cà phê với số lượng khoảng 1.000 cây/đợt để trồng bổ sung tại vườn nhà. Đồng thời cung cấp giống cây cho một số anh chị học viên khác trong lớp và mọi người xung quanh", chị Rơ Mah H’Căn chia sẻ.

Theo ông Tiến, việc rà soát nhu cầu học nghề và hỗ trợ việc làm sau đào tạo được Trung tâm thực hiện thường xuyên thông qua sự phối hợp với chính quyền các xã, thôn, làng. Qua đó, các lớp học được mở phù hợp với nhu cầu của người dân, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ vẫn còn gặp một số khó khăn như thiếu giáo viên cơ hữu ở một số ngành nghề, trang thiết bị đào tạo chưa đồng bộ và việc mở rộng ngành nghề còn hạn chế. Đặc thù người học chủ yếu là lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tổ chức lớp học cũng chịu ảnh hưởng bởi mùa vụ và điều kiện sản xuất.

Ngoài ra, việc kết nối doanh nghiệp để đào tạo gắn với tuyển dụng còn chưa nhiều, khiến cơ hội việc làm của học viên sau tốt nghiệp chưa thật sự đa dạng.



Tuy nhiên, theo ông Tiến, trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kỹ năng cao, Trung tâm tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức đào tạo theo hướng sát thực tiễn, tăng cường kỹ năng thực hành, đồng thời chủ động phối hợp với các địa phương rà soát nhu cầu học nghề, mở lớp phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế của từng vùng.

"Đào tạo nghề phải hướng đến nhu cầu của thị trường lao động, nhưng trước hết giúp người dân có thể áp dụng ngay kiến thức vào sản xuất, nâng cao năng suất và thu nhập. Đây cũng là giải pháp thiết thực góp phần giảm nghèo bền vững, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực vùng biên", ông Tiến nhấn mạnh.



Đào tạo gắn với nhu cầu của người dân và địa phương

Là đơn vị thực hiện nhiệm vụ giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên trên địa bàn vùng biên, Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ (Gia Lai) xác định đào tạo nghề phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, phù hợp với điều kiện sản xuất và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Nhâm Văn Tiến, Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ cho biết, hiện Trung tâm có 2 cơ sở với tổng diện tích hơn 28.000 m2, đáp ứng cơ bản yêu cầu tổ chức giảng dạy và học tập.

Trong những năm qua, Trung tâm đào tạo trình độ sơ cấp các nghề như trồng nấm rơm, trồng hồ tiêu, cà phê, rau an toàn, sửa chữa, bảo dưỡng động cơ diesel, điện dân dụng, cắt may trang phục nữ...

Đồng thời, đơn vị tổ chức nhiều lớp đào tạo nghề dưới 3 tháng như sửa chữa máy cày công suất nhỏ, kỹ thuật xây dựng dân dụng, trồng nấm, trồng điều...

Theo ông Tiến, trường hợp đào tạo chủ yếu là lao động nông thôn và người dân tộc thiểu số. Vì vậy, chương trình, giáo trình đều được xây dựng phù hợp với điều kiện sản xuất, tập quán canh tác và trình độ của người học, chú trọng thực hành để người dân có thể áp dụng ngay sau khi hoàn thành khóa học.

"Mục tiêu của Trung tâm là đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp phục vụ sản xuất nông nghiệp và các nghề phụ trợ. Qua đó, giúp người học có kỹ năng nghề, có khả năng tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học lên trình độ cao hơn", ông Tiến chia sẻ.

Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên của Trung tâm cơ bản đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ và luôn chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo.

Năm 2025, Trung tâm tuyển sinh và đào tạo 4 lớp trình độ sơ cấp với 80 học viên, 100% là người dân tộc thiểu số và đều tốt nghiệp. Đối với chương trình đào tạo nghề dưới 3 tháng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đơn vị tổ chức 7 lớp với 209 học viên, trong đó 208 học viên là người dân tộc thiểu số, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 100%.

Nâng cao kỹ năng, tạo sinh kế bền vững



Không chỉ chú trọng đào tạo nghề, Trung tâm còn quan tâm đến hiệu quả sau đào tạo. Theo thống kê, phần lớn học viên sau khi tốt nghiệp đã vận dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh hoặc tự tạo việc làm tại địa phương.

Đối với các nghề nông nghiệp, học viên áp dụng kỹ thuật đã học để mở rộng diện tích cây trồng, nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và tăng thu nhập cho gia đình. Nhiều người còn tham gia lao động theo thời vụ, góp phần cải thiện đời sống.

Ở nhóm nghề phi nông nghiệp như điện dân dụng, xây dựng, sửa chữa xe máy, sửa chữa máy nông nghiệp..., nhiều học viên đã tự mở dịch vụ nhỏ tại địa phương, tham gia các tổ, nhóm sản xuất hoặc làm việc tại doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Kết quả cho thấy, tỷ lệ học viên tự tạo việc làm luôn chiếm tỷ lệ cao. Năm 2023, trong 578 học viên sau đào tạo có 450 người tự tạo việc làm, chiếm 77,8%. Năm 2024, tỷ lệ này đạt 86,6% với 175/202 học viên. Năm 2025, có 183/289 học viên tự tạo việc làm, đạt 63,3%; số còn lại có việc làm mới hoặc đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp.

Học viên Rơ Mah H’Căn (học lớp cà phê 2021 tại xã Ia Dơk) trong quá trình đào tạo, học viên đã nắm được các kiến thức về cắt tỉa cành cà phê, bón phân đúng thời điểm, các kỹ thuật ghép nối, kỹ thuật ươm giống cà phê và được sự hỗ trợ từ trung tâm. Từ kiến thức đã học, học viên làm vườn ươm cây giống cà phê tại nhà.

"Sau khi học xong, tôi tiếp tục ươm trồng cà phê với số lượng khoảng 1.000 cây/đợt để trồng bổ sung tại vườn nhà. Đồng thời cung cấp giống cây cho một số anh chị học viên khác trong lớp và mọi người xung quanh", chị Rơ Mah H’Căn chia sẻ.

Theo ông Tiến, việc rà soát nhu cầu học nghề và hỗ trợ việc làm sau đào tạo được Trung tâm thực hiện thường xuyên thông qua sự phối hợp với chính quyền các xã, thôn, làng. Qua đó, các lớp học được mở phù hợp với nhu cầu của người dân, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Trung tâm GDNN-GDTX Đức Cơ vẫn còn gặp một số khó khăn như thiếu giáo viên cơ hữu ở một số ngành nghề, trang thiết bị đào tạo chưa đồng bộ và việc mở rộng ngành nghề còn hạn chế. Đặc thù người học chủ yếu là lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số nên việc tổ chức lớp học cũng chịu ảnh hưởng bởi mùa vụ và điều kiện sản xuất.

Ngoài ra, việc kết nối doanh nghiệp để đào tạo gắn với tuyển dụng còn chưa nhiều, khiến cơ hội việc làm của học viên sau tốt nghiệp chưa thật sự đa dạng.



Tuy nhiên, theo ông Tiến, trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kỹ năng cao, Trung tâm tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức đào tạo theo hướng sát thực tiễn, tăng cường kỹ năng thực hành, đồng thời chủ động phối hợp với các địa phương rà soát nhu cầu học nghề, mở lớp phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế của từng vùng.

"Đào tạo nghề phải hướng đến nhu cầu của thị trường lao động, nhưng trước hết giúp người dân có thể áp dụng ngay kiến thức vào sản xuất, nâng cao năng suất và thu nhập. Đây cũng là giải pháp thiết thực góp phần giảm nghèo bền vững, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực vùng biên", ông Tiến nhấn mạnh.