Đổi mới hướng nghiệp từ lớp 9 giúp học sinh ‘chạm’ nghề từ sớm

Dự án “Nam Việt-Vì tương lai bền vững” được xây dựng và chính thức triển khai từ năm học 2025-2026, với mục tiêu đổi mới toàn diện công tác hướng nghiệp trong nhà trường.

Dự án hướng đến việc đồng hành cùng học sinh ngay từ cuối cấp THCS, giúp các em hiểu bản thân, hiểu nghề nghiệp và từng bước đưa ra những lựa chọn phù hợp cho tương lai.

Chia sẻ về ý tưởng triển khai, bà Phan Thị Ánh Hoàng, Hiệu trưởng Trường Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT Nam Việt (TPHCM) cho biết, dự án là tâm huyết lớn của nhà trường nhằm khắc phục những hạn chế của phương pháp hướng nghiệp truyền thống. Theo cô, mục tiêu cốt lõi là giúp học sinh có đủ thông tin, kỹ năng và sự hỗ trợ cần thiết để tự tin đưa ra quyết định ngay từ khi kết thúc bậc THCS.

Bà Phan Thị Ánh Hoàng chia sẻ ý tưởng triển khai dự án.

Một trong những điểm khác biệt của dự án là cách tiếp cận xuyên suốt và liên tục từ lớp 9 đến lớp 12. Thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn cuối cấp, chương trình được thiết kế thành chuỗi hoạt động theo từng khối lớp, đảm bảo tính kế thừa và phát triển theo từng giai đoạn nhận thức của học sinh.

Cụ thể, mô hình hướng nghiệp được chia thành 3 giai đoạn trọng tâm. Ở giai đoạn đầu, dành cho học sinh lớp 9, trọng tâm là giúp các em “hiểu mình”. Thông qua các bài trắc nghiệm năng lực cùng các hoạt động “ngày hội định vị”, học sinh có cơ hội nhận diện rõ hơn về tính cách, điểm mạnh và sở thích cá nhân. Đây là cơ sở quan trọng để các em lựa chọn tổ hợp môn phù hợp khi bước vào bậc THPT.

Tiếp đó, ở giai đoạn dành cho học sinh lớp 10 và 11, chương trình chuyển sang mục tiêu “hiểu nghề, hiểu ngành”. Học sinh được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm đa dạng như workshop sáng tạo “Tôi vẽ ước mơ”, các cuộc thi sân khấu hóa, cũng như các chuyến tham quan doanh nghiệp (Company Tour). Những trải nghiệm này giúp các em tiếp cận trực tiếp với môi trường làm việc thực tế, từ đó hình dung rõ hơn về yêu cầu, đặc thù của từng ngành nghề.

Đến giai đoạn cuối, dành cho học sinh lớp 12, chương trình tập trung vào việc “chọn ngành, chọn trường”. Nhà trường tổ chức các hoạt động trải nghiệm môi trường đại học, kết hợp với ngày hội tư vấn tuyển sinh quy tụ nhiều cơ sở đào tạo uy tín. Qua đó, học sinh có thể hoàn thiện lộ trình học tập và đưa ra quyết định phù hợp trước ngưỡng cửa đại học, cao đẳng.

Học sinh Trường Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT Nam Việt trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp.

Dự án được triển khai với sự phối hợp của Trường Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT Nam Việt cùng các đơn vị chuyên tư vấn định hướng nghề nghiệp và tuyển sinh cho học sinh, sinh viên Việt Nam. Đồng hành còn có đội ngũ chuyên gia tâm lý, giáo dục giàu kinh nghiệm, góp phần đảm bảo tính khoa học và hiệu quả cho toàn bộ chương trình.

Theo ThS Trần Nam, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn-Đại học Quốc gia TPHCM, đơn vị phối hợp xây dựng dự án, mô hình này được phát triển dựa trên việc tham khảo và đối sánh với các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới như Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Từ đó, các giải pháp được điều chỉnh để phù hợp với đặc thù của học sinh Việt Nam, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả lâu dài.

Điểm mới đáng chú ý của dự án còn nằm ở việc mở rộng không gian học tập ra ngoài lớp học. Học sinh không chỉ được tiếp cận với các trường đại học và chuyên gia hướng nghiệp mà còn trực tiếp trải nghiệm tại doanh nghiệp. Sự kết nối này giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời mang đến góc nhìn chân thực hơn về thị trường lao động.