Đổi mới trung tâm học tập cộng đồng đáp ứng yêu cầu trong thời đại mới

GD&TĐ - Hội thảo nhằm tham vấn, góp ý để hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng.

Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã phối hợp với Hiệp hội Vì giáo dục cho mọi người Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn góp ý cho dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng.

Hội thảo nhằm thu thập ý kiến từ các nhà quản lý, chuyên gia giáo dục, đại diện địa phương và các trung tâm học tập cộng đồng để hoàn thiện dự thảo văn bản trước khi ban hành.



Chia sẻ tại hội thảo, Tiến sĩ Lê Thị Hằng - Phó cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cho rằng, trung tâm học tập cộng đồng là thiết chế giáo dục đặc thù, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời cho người dân.

Sau hơn 20 năm hình thành và phát triển, mạng lưới trung tâm học tập cộng đồng đã phủ rộng trên cả nước. Tính đến tháng 5/2026, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước còn 3.130 trung tâm, bình quân mỗi xã có một trung tâm học tập cộng đồng.

Trong thời gian qua, các trung tâm đã góp phần tích cực vào công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, nâng cao dân trí và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đây cũng là cầu nối quan trọng đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức và nâng cao năng lực thích ứng trước những thay đổi của xã hội.

Tuy nhiên, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng. Việc xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi các trung tâm phải đổi mới mạnh mẽ về tổ chức và phương thức hoạt động.

Nhu cầu học tập của người dân hiện nay không chỉ dừng ở kiến thức sản xuất và đời sống mà còn mở rộng sang kỹ năng số, kỹ năng nghề nghiệp mới và năng lực thích ứng với nền kinh tế số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng vẫn còn một số hạn chế như chức năng, nhiệm vụ ở một số nơi còn dàn trải; nội dung hoạt động chưa thật sự sát với nhu cầu người dân; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; đội ngũ quản lý chủ yếu kiêm nhiệm; việc huy động nguồn lực xã hội gặp nhiều khó khăn.

Đặc biệt, các quy định hiện hành chưa tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để thúc đẩy học tập trực tuyến, học tập số và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu mở.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm của dự thảo Thông tư như vị trí, vai trò và mô hình tổ chức của trung tâm học tập cộng đồng trong điều kiện mới; chức năng, nhiệm vụ của trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số; cơ chế phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội và doanh nghiệp; giải pháp huy động nguồn lực, phát triển đội ngũ và ứng dụng công nghệ số; đồng thời đề xuất các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động theo hướng thực chất, lấy người học và tác động xã hội làm thước đo.

Những ý kiến đóng góp từ thực tiễn được kỳ vọng sẽ giúp Ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Thông tư, tạo cơ sở pháp lý phù hợp để các trung tâm học tập cộng đồng phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò là hạt nhân thúc đẩy học tập suốt đời, góp phần xây dựng xã hội học tập và phát triển cộng đồng bền vững trong giai đoạn mới.

Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã phối hợp với Hiệp hội Vì giáo dục cho mọi người Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn góp ý cho dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng.

Hội thảo nhằm thu thập ý kiến từ các nhà quản lý, chuyên gia giáo dục, đại diện địa phương và các trung tâm học tập cộng đồng để hoàn thiện dự thảo văn bản trước khi ban hành.



Chia sẻ tại hội thảo, Tiến sĩ Lê Thị Hằng - Phó cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cho rằng, trung tâm học tập cộng đồng là thiết chế giáo dục đặc thù, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời cho người dân.

Sau hơn 20 năm hình thành và phát triển, mạng lưới trung tâm học tập cộng đồng đã phủ rộng trên cả nước. Tính đến tháng 5/2026, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước còn 3.130 trung tâm, bình quân mỗi xã có một trung tâm học tập cộng đồng.

Trong thời gian qua, các trung tâm đã góp phần tích cực vào công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, nâng cao dân trí và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đây cũng là cầu nối quan trọng đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức và nâng cao năng lực thích ứng trước những thay đổi của xã hội.

Tuy nhiên, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng. Việc xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi các trung tâm phải đổi mới mạnh mẽ về tổ chức và phương thức hoạt động.

Nhu cầu học tập của người dân hiện nay không chỉ dừng ở kiến thức sản xuất và đời sống mà còn mở rộng sang kỹ năng số, kỹ năng nghề nghiệp mới và năng lực thích ứng với nền kinh tế số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng vẫn còn một số hạn chế như chức năng, nhiệm vụ ở một số nơi còn dàn trải; nội dung hoạt động chưa thật sự sát với nhu cầu người dân; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; đội ngũ quản lý chủ yếu kiêm nhiệm; việc huy động nguồn lực xã hội gặp nhiều khó khăn.

Đặc biệt, các quy định hiện hành chưa tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để thúc đẩy học tập trực tuyến, học tập số và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu mở.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm của dự thảo Thông tư như vị trí, vai trò và mô hình tổ chức của trung tâm học tập cộng đồng trong điều kiện mới; chức năng, nhiệm vụ của trung tâm trong bối cảnh chuyển đổi số; cơ chế phối hợp giữa chính quyền địa phương, ngành giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội và doanh nghiệp; giải pháp huy động nguồn lực, phát triển đội ngũ và ứng dụng công nghệ số; đồng thời đề xuất các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động theo hướng thực chất, lấy người học và tác động xã hội làm thước đo.

Những ý kiến đóng góp từ thực tiễn được kỳ vọng sẽ giúp Ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Thông tư, tạo cơ sở pháp lý phù hợp để các trung tâm học tập cộng đồng phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò là hạt nhân thúc đẩy học tập suốt đời, góp phần xây dựng xã hội học tập và phát triển cộng đồng bền vững trong giai đoạn mới.