Gắn đào tạo nghề với nhu cầu doanh nghiệp

GD&TĐ - Từ xây dựng chương trình đến thực tập, tuyển dụng, doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu vào quá trình đào tạo nghề tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp.



Từ ký kết đến hợp tác thực chất

Tại Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng (phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng), mối liên kết này được triển khai theo nhiều hướng. Trong đó, nhà trường bắt tay với LG HVAC Academy giúp sinh viên ngành Kỹ thuật Máy lạnh & Điều hòa không khí thực hành lắp đặt, bảo trì hệ thống hiện đại (VRF, Multi V) theo chuẩn công nghiệp. Đồng thời, trường hướng tới ký ghi nhớ hợp tác với Novotel Đà Nẵng Premier Han River để tiếp nhận thực tập, hoàn thiện chương trình đào tạo và mở rộng cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.



Theo Nhà giáo Ưu tú, TS Lê Quang Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng, điều nhà trường hướng tới không phải là có thêm những bản ghi nhớ hợp tác, mà quan trọng là đưa sự hợp tác đi vào thực chất. “Doanh nghiệp không chỉ đến tuyển sinh viên sau khi các em tốt nghiệp, mà có thể tham gia từ đầu trong việc xác định nhu cầu nhân lực, số lượng, vị trí việc làm và những yêu cầu cụ thể đối với từng ngành nghề”, TS Lê Quang Hùng chia sẻ.

Theo đó, doanh nghiệp được mời tham gia từ khâu xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo, giáo trình và chuẩn đầu ra. Các chuyên gia, kỹ sư, nhà tuyển dụng giúp nhà trường cập nhật công nghệ mới, yêu cầu kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và nhu cầu tuyển dụng. Từ thực tế đó, chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng thực hành, thực tập và giải quyết các bài toán nghề nghiệp thực tế.



Đặc biệt, doanh nghiệp còn trực tiếp tham gia đào tạo, hướng dẫn chuyên đề, thực hành, dự án nghề nghiệp và đánh giá sinh viên. Người học vì thế không chỉ đến doanh nghiệp tham quan mà được tham gia vào những công việc phù hợp, tiếp cận máy móc, thiết bị, quy trình công nghệ và được đánh giá bằng kết quả thực tế.

“Điều quan trọng là chúng tôi không muốn sinh viên đến doanh nghiệp chỉ để tham quan, mà phải được tham gia”, TS Lê Quang Hùng nhấn mạnh.

Qua những đợt thực tập, sự thay đổi của sinh viên được thể hiện rõ từ bỡ ngỡ, thiếu tự tin đến chủ động hơn trong công việc; từ biết đến hiểu, từ hiểu đến làm được và từng bước làm thành thạo.



Bởi vậy, mục tiêu của đào tạo nghề không chỉ là giúp sinh viên “biết nghề”, mà quan trọng hơn là làm được nghề. Xưởng thực hành của nhà trường phải ngày càng gần với nhà xưởng doanh nghiệp; bài học trên lớp phải gắn với công việc ngoài thực tế. Nhà trường đào tạo nền tảng, doanh nghiệp giúp cập nhật công nghệ và yêu cầu thực tế; sinh viên là người trực tiếp biến kiến thức đó thành năng lực nghề nghiệp.

TS Lê Quang Hùng nhấn mạnh, mô hình được nhà trường hướng tới là một vòng tròn khép kín doanh nghiệp đặt ra yêu cầu - nhà trường tổ chức đào tạo - sinh viên thực hành, thực tập - doanh nghiệp tham gia đánh giá và tuyển dụng. Khi đó, học đi đôi với hành không còn là khẩu hiệu mà trở thành một quy trình đào tạo thực tế.

Mở rộng không gian đào tạo

Còn tại Trường Cao đẳng Đà Nẵng, sự gắn kết với doanh nghiệp cũng đang được đẩy mạnh theo hướng doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào đào tạo và đặt hàng nguồn nhân lực.

Mới đây, Công ty Honda Việt Nam tiếp tục trao tặng các xe mô tô phục vụ giảng dạy, thực hành. Việc được học tập trên thiết bị thực tế giúp sinh viên tiếp cận công nghệ mới, rèn luyện kỹ năng nghề ngay trong quá trình học.



Cùng với đó, Trường Cao đẳng Đà Nẵng mở rộng hợp tác với Công ty TNHH MTV Dịch vụ Mặt đất Sân bay Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng (VIAGS Đà Nẵng) thông qua chương trình đặt hàng đào tạo nguồn nhân lực ở các ngành Công nghệ ô tô, Quản trị khách sạn, Nghiệp vụ nhà hàng và Thương mại điện tử.

Điểm đáng chú ý của mô hình này là doanh nghiệp không còn đứng ngoài quá trình đào tạo, mà trở thành một mắt xích trực tiếp trong việc hình thành năng lực nghề nghiệp cho người học. Sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, nâng cao kỹ năng theo yêu cầu tuyển dụng và mở rộng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng, cho rằng, tăng cường kết nối nhà trường doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn TP Đà Nẵng đang mở rộng không gian phát triển, hình thành nhiều lĩnh vực, trung tâm kinh tế - công nghệ mới. Sự phát triển của các lĩnh vực như trung tâm tài chính, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số, du lịch… đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Đây cũng là cơ hội để giáo dục nghề nghiệp phát huy vai trò cung ứng nhân lực trực tiếp cho thị trường lao động.

“Việc nhà trường ký kết trực tiếp hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên được thực hành, thực tập, thầy cô giáo được thực tập tại doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn. Khi các em ra trường sẽ có việc làm ngay tại doanh nghiệp mà không qua bước đào tạo lại”, PGS.TS Vũ Thị Phương Anh nhấn mạnh.



Từ thực tiễn triển khai, yêu cầu đặt ra đối với giáo dục nghề nghiệp không chỉ là mở rộng quy mô hay đa dạng ngành nghề, mà quan trọng hơn là đào tạo đúng và trúng nhu cầu thị trường lao động. Muốn vậy, nhà trường cần chủ động tìm đến doanh nghiệp, còn doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo.

Với Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng, định hướng này được cụ thể hóa bằng việc từng bước mở rộng đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, nhất là những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn. Với những doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng ổn định, nhà trường hướng tới xây dựng chương trình hoặc lớp đào tạo theo yêu cầu, trong đó doanh nghiệp tham gia xác định số lượng, ngành nghề và yêu cầu năng lực đầu ra.

“Thay vì đào tạo xong rồi mới tìm việc cho sinh viên, cần xác định nhu cầu việc làm trước, rồi cùng doanh nghiệp tổ chức đào tạo để đáp ứng nhu cầu đó”, TS Lê Quang Hùng nêu quan điểm.



Bởi đích đến của sự hợp tác vì thế không chỉ là một sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, mà còn là doanh nghiệp có được nguồn nhân lực phù hợp, xã hội có thêm lực lượng lao động chất lượng và nhà trường thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo nhân lực phục vụ phát triển kinh tế xã hội. “Đào tạo không chỉ để cấp bằng, mà đào tạo để người học có nghề, việc làm và có khả năng phát triển lâu dài trong nghề nghiệp”, TS Lê Quang Hùng khẳng định.



Từ ký kết đến hợp tác thực chất

Tại Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng (phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng), mối liên kết này được triển khai theo nhiều hướng. Trong đó, nhà trường bắt tay với LG HVAC Academy giúp sinh viên ngành Kỹ thuật Máy lạnh & Điều hòa không khí thực hành lắp đặt, bảo trì hệ thống hiện đại (VRF, Multi V) theo chuẩn công nghiệp. Đồng thời, trường hướng tới ký ghi nhớ hợp tác với Novotel Đà Nẵng Premier Han River để tiếp nhận thực tập, hoàn thiện chương trình đào tạo và mở rộng cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.



Theo Nhà giáo Ưu tú, TS Lê Quang Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng, điều nhà trường hướng tới không phải là có thêm những bản ghi nhớ hợp tác, mà quan trọng là đưa sự hợp tác đi vào thực chất. “Doanh nghiệp không chỉ đến tuyển sinh viên sau khi các em tốt nghiệp, mà có thể tham gia từ đầu trong việc xác định nhu cầu nhân lực, số lượng, vị trí việc làm và những yêu cầu cụ thể đối với từng ngành nghề”, TS Lê Quang Hùng chia sẻ.

Theo đó, doanh nghiệp được mời tham gia từ khâu xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo, giáo trình và chuẩn đầu ra. Các chuyên gia, kỹ sư, nhà tuyển dụng giúp nhà trường cập nhật công nghệ mới, yêu cầu kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và nhu cầu tuyển dụng. Từ thực tế đó, chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng tăng thực hành, thực tập và giải quyết các bài toán nghề nghiệp thực tế.



Đặc biệt, doanh nghiệp còn trực tiếp tham gia đào tạo, hướng dẫn chuyên đề, thực hành, dự án nghề nghiệp và đánh giá sinh viên. Người học vì thế không chỉ đến doanh nghiệp tham quan mà được tham gia vào những công việc phù hợp, tiếp cận máy móc, thiết bị, quy trình công nghệ và được đánh giá bằng kết quả thực tế.

“Điều quan trọng là chúng tôi không muốn sinh viên đến doanh nghiệp chỉ để tham quan, mà phải được tham gia”, TS Lê Quang Hùng nhấn mạnh.

Qua những đợt thực tập, sự thay đổi của sinh viên được thể hiện rõ từ bỡ ngỡ, thiếu tự tin đến chủ động hơn trong công việc; từ biết đến hiểu, từ hiểu đến làm được và từng bước làm thành thạo.



Bởi vậy, mục tiêu của đào tạo nghề không chỉ là giúp sinh viên “biết nghề”, mà quan trọng hơn là làm được nghề. Xưởng thực hành của nhà trường phải ngày càng gần với nhà xưởng doanh nghiệp; bài học trên lớp phải gắn với công việc ngoài thực tế. Nhà trường đào tạo nền tảng, doanh nghiệp giúp cập nhật công nghệ và yêu cầu thực tế; sinh viên là người trực tiếp biến kiến thức đó thành năng lực nghề nghiệp.

TS Lê Quang Hùng nhấn mạnh, mô hình được nhà trường hướng tới là một vòng tròn khép kín doanh nghiệp đặt ra yêu cầu - nhà trường tổ chức đào tạo - sinh viên thực hành, thực tập - doanh nghiệp tham gia đánh giá và tuyển dụng. Khi đó, học đi đôi với hành không còn là khẩu hiệu mà trở thành một quy trình đào tạo thực tế.

Mở rộng không gian đào tạo

Còn tại Trường Cao đẳng Đà Nẵng, sự gắn kết với doanh nghiệp cũng đang được đẩy mạnh theo hướng doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào đào tạo và đặt hàng nguồn nhân lực.

Mới đây, Công ty Honda Việt Nam tiếp tục trao tặng các xe mô tô phục vụ giảng dạy, thực hành. Việc được học tập trên thiết bị thực tế giúp sinh viên tiếp cận công nghệ mới, rèn luyện kỹ năng nghề ngay trong quá trình học.



Cùng với đó, Trường Cao đẳng Đà Nẵng mở rộng hợp tác với Công ty TNHH MTV Dịch vụ Mặt đất Sân bay Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng (VIAGS Đà Nẵng) thông qua chương trình đặt hàng đào tạo nguồn nhân lực ở các ngành Công nghệ ô tô, Quản trị khách sạn, Nghiệp vụ nhà hàng và Thương mại điện tử.

Điểm đáng chú ý của mô hình này là doanh nghiệp không còn đứng ngoài quá trình đào tạo, mà trở thành một mắt xích trực tiếp trong việc hình thành năng lực nghề nghiệp cho người học. Sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, nâng cao kỹ năng theo yêu cầu tuyển dụng và mở rộng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng, cho rằng, tăng cường kết nối nhà trường doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn TP Đà Nẵng đang mở rộng không gian phát triển, hình thành nhiều lĩnh vực, trung tâm kinh tế - công nghệ mới. Sự phát triển của các lĩnh vực như trung tâm tài chính, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số, du lịch… đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Đây cũng là cơ hội để giáo dục nghề nghiệp phát huy vai trò cung ứng nhân lực trực tiếp cho thị trường lao động.

“Việc nhà trường ký kết trực tiếp hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên được thực hành, thực tập, thầy cô giáo được thực tập tại doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn. Khi các em ra trường sẽ có việc làm ngay tại doanh nghiệp mà không qua bước đào tạo lại”, PGS.TS Vũ Thị Phương Anh nhấn mạnh.



Từ thực tiễn triển khai, yêu cầu đặt ra đối với giáo dục nghề nghiệp không chỉ là mở rộng quy mô hay đa dạng ngành nghề, mà quan trọng hơn là đào tạo đúng và trúng nhu cầu thị trường lao động. Muốn vậy, nhà trường cần chủ động tìm đến doanh nghiệp, còn doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo.

Với Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng, định hướng này được cụ thể hóa bằng việc từng bước mở rộng đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, nhất là những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn. Với những doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng ổn định, nhà trường hướng tới xây dựng chương trình hoặc lớp đào tạo theo yêu cầu, trong đó doanh nghiệp tham gia xác định số lượng, ngành nghề và yêu cầu năng lực đầu ra.

“Thay vì đào tạo xong rồi mới tìm việc cho sinh viên, cần xác định nhu cầu việc làm trước, rồi cùng doanh nghiệp tổ chức đào tạo để đáp ứng nhu cầu đó”, TS Lê Quang Hùng nêu quan điểm.



Bởi đích đến của sự hợp tác vì thế không chỉ là một sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, mà còn là doanh nghiệp có được nguồn nhân lực phù hợp, xã hội có thêm lực lượng lao động chất lượng và nhà trường thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo nhân lực phục vụ phát triển kinh tế xã hội. “Đào tạo không chỉ để cấp bằng, mà đào tạo để người học có nghề, việc làm và có khả năng phát triển lâu dài trong nghề nghiệp”, TS Lê Quang Hùng khẳng định.