Kết nối dữ liệu lao động, mở rộng cơ hội việc làm

GD&TĐ - Khai thác dữ liệu dân cư, lao động và nhu cầu tuyển dụng giúp nâng cao hiệu quả kết nối việc làm, nhất là với người dân vùng khó khăn.



Dữ liệu chính xác để nhận diện nhu cầu

Nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp liên tục thay đổi, trong khi người lao động ngày càng cần những thông tin việc làm phù hợp với trình độ, kỹ năng và điều kiện của bản thân. Vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường lao động đầy đủ, chính xác đang trở thành yêu cầu quan trọng. Không chỉ phục vụ công tác quản lý, nguồn dữ liệu này còn tạo nền tảng để các cơ quan chức năng chủ động nắm bắt nhu cầu, tư vấn và kết nối việc làm, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tại Phú Thọ, hoạt động thu thập, cập nhật thông tin thị trường lao động đang được triển khai theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ, từng bước nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ công tác dự báo và giải quyết việc làm.

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm Phú Thọ triển khai rà soát, thống kê nhu cầu sử dụng lao động năm 2026 tại các doanh nghiệp trên địa bàn. Nội dung thu thập không chỉ phản ánh số lao động hiện có mà còn bao gồm nhu cầu tuyển dụng theo ngành nghề, trình độ, vị trí việc làm và những biến động dự kiến trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được hướng dẫn cung cấp thông tin trực tuyến và cập nhật những thay đổi về nhu cầu sử dụng lao động vào đầu mỗi quý. Cách làm này tạo điều kiện để dữ liệu tuyển dụng được bổ sung thường xuyên, hạn chế tình trạng thông tin không còn phù hợp với nhu cầu thực tế.

Tuy nhiên, để những dữ liệu về vị trí việc làm phát huy hiệu quả, việc cập nhật thông tin từ phía người lao động cũng có ý nghĩa không kém phần quan trọng. Bởi chỉ khi nắm được trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và nhu cầu tìm việc của từng nhóm lao động, hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm mới có thêm cơ sở để hướng tới sự phù hợp giữa người tìm việc và doanh nghiệp.



Từ ngày 1/1/2026, Nghị định số 318/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động chính thức có hiệu lực. Văn bản tạo cơ sở pháp lý cho việc đăng ký, cập nhật, quản lý và khai thác thông tin người lao động, trong đó có nội dung kết nối, đồng bộ với các cơ sở dữ liệu liên quan.

Theo lộ trình quy định, từ ngày 1/7/2026, việc đăng ký lao động được thực hiện đối với người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đối với người đang có việc làm nhưng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và người thất nghiệp, thời điểm thực hiện bắt đầu từ ngày 1/1/2027.

Lộ trình này đặt ra yêu cầu chuẩn bị về hạ tầng, dữ liệu và phương thức hỗ trợ người dân, nhất là tại các địa bàn nông thôn, miền núi, nơi khả năng tiếp cận dịch vụ số còn có sự khác biệt.

Cùng với quy định của Trung ương, ngày 17/4/2026, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Quyết định số 12/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chuẩn chất lượng và cơ chế kiểm tra, nghiệm thu các dịch vụ công trong lĩnh vực việc làm. Trong đó có hoạt động thu thập thông tin người tìm việc, vị trí tuyển dụng, tư vấn và giới thiệu việc làm.

Việc xác định tiêu chuẩn chất lượng đối với từng hoạt động là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của đơn vị thực hiện, đồng thời hướng tới nguồn dữ liệu có giá trị sử dụng thực tế, thay vì chỉ dừng ở việc thống kê số lượng hồ sơ.

Từ thông tin đến cơ hội việc làm

Sau khi hợp nhất các trung tâm dịch vụ việc làm của Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, Trung tâm Dịch vụ việc làm Phú Thọ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thu thập, phân tích, lưu trữ và cung cấp thông tin thị trường lao động trên địa bàn tỉnh.

Với phạm vi hoạt động rộng, bao gồm các khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp công nghiệp và những địa bàn miền núi còn khó khăn, việc khai thác hiệu quả dữ liệu có ý nghĩa quan trọng trong kết nối cung, cầu lao động.

Tại các khu vực có nhiều doanh nghiệp, thông tin tuyển dụng cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng những thay đổi về số lượng, cơ cấu và yêu cầu kỹ năng. Trong khi đó, ở vùng nông thôn, miền núi, việc nắm bắt nhu cầu học nghề, tìm việc hoặc chuyển đổi sinh kế của người dân lại đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở và các đơn vị cung cấp dịch vụ việc làm.

Đặc biệt, đối với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và lao động có hoàn cảnh khó khăn, việc tiếp cận thông tin tuyển dụng phù hợp có thể góp phần giảm chi phí tìm việc, hạn chế lựa chọn thiếu thông tin và mở rộng cơ hội tạo thu nhập ổn định.



Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra không chỉ là hình thành cơ sở dữ liệu đủ lớn mà còn phải bảo đảm thông tin được cập nhật chính xác, có khả năng khai thác và chuyển thành hoạt động hỗ trợ cụ thể.

Việc kết nối dữ liệu lao động với thông tin dân cư có thể góp phần giảm trùng lặp trong quản lý, hỗ trợ xác thực thông tin và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mức độ liên thông giữa các hệ thống, quy trình cập nhật và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Trong bối cảnh chính quyền địa phương vận hành theo mô hình 2 cấp, vai trò của UBND cấp xã càng trở nên quan trọng. Đây là cấp gần dân, có điều kiện nắm bắt những thay đổi về việc làm, thu nhập và nhu cầu học nghề của người lao động, đồng thời phối hợp với cơ quan chuyên môn trong quá trình thu thập, cập nhật thông tin.

Ông Phùng Anh Tuấn cán bộ phụ trách lĩnh vực lao động, Phòng Văn hóa – Xã hội xã Vĩnh Hưng (tỉnh Phú Thọ) chia sẻ: Việc rà soát, cập nhật thông tin người lao động được địa phương chú trọng nhằm nắm bắt nhu cầu tìm việc, học nghề và chuyển đổi việc làm của người dân.

“Qua rà soát, đến hết tháng 9/2026, xã ghi nhận hơn 500 người có nhu cầu tìm việc, trong đó hơn 400 người đã được tư vấn, giới thiệu việc làm và 351 người tìm được việc làm phù hợp. Chúng tôi phối hợp với các thôn để cập nhật thông tin, đồng thời kết nối với các đơn vị dịch vụ việc làm nhằm cung cấp cơ hội tuyển dụng cho người dân. Đối với lao động nông thôn, nhất là người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, việc được hướng dẫn trực tiếp rất quan trọng, bởi không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận và sử dụng các nền tảng trực tuyến”, ông Phùng Anh Tuấn thông tin.

Tại xã Đại Đình (Phú Thọ), anh Phạm Khắc Toàn đã tìm được việc làm trong Khu công nghiệp Bá Thiện sau khi nắm bắt được nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp qua nền tảng số.

Anh Phạm Khắc Toàn cho biết, trước đây việc tìm kiếm thông tin tuyển dụng chủ yếu dựa vào người quen nên khó biết công việc nào phù hợp. Sau khi được cán bộ địa phương hướng dẫn đăng ký nhu cầu tìm việc và giới thiệu thông tin tuyển dụng, tôi có thêm cơ hội lựa chọn công việc phù hợp với khả năng và điều kiện gia đình. Tôi mong thông tin tuyển dụng tiếp tục được cập nhật thường xuyên, nhất là những công việc có thu nhập ổn định để người lao động nông thôn thuận lợi hơn khi tìm việc.

Có thể thấy, khi dữ liệu dân cư, thông tin người lao động và nhu cầu tuyển dụng được kết nối, khai thác hiệu quả, công tác giải quyết việc làm sẽ có thêm điều kiện chuyển từ tiếp nhận nhu cầu sang chủ động hỗ trợ. Đây cũng là nền tảng để chính sách lao động, việc làm đến gần hơn với người dân, nhất là những nhóm còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình tìm kiếm sinh kế bền vững.



Dữ liệu chính xác để nhận diện nhu cầu

Nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp liên tục thay đổi, trong khi người lao động ngày càng cần những thông tin việc làm phù hợp với trình độ, kỹ năng và điều kiện của bản thân. Vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường lao động đầy đủ, chính xác đang trở thành yêu cầu quan trọng. Không chỉ phục vụ công tác quản lý, nguồn dữ liệu này còn tạo nền tảng để các cơ quan chức năng chủ động nắm bắt nhu cầu, tư vấn và kết nối việc làm, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tại Phú Thọ, hoạt động thu thập, cập nhật thông tin thị trường lao động đang được triển khai theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ, từng bước nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ công tác dự báo và giải quyết việc làm.

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm Phú Thọ triển khai rà soát, thống kê nhu cầu sử dụng lao động năm 2026 tại các doanh nghiệp trên địa bàn. Nội dung thu thập không chỉ phản ánh số lao động hiện có mà còn bao gồm nhu cầu tuyển dụng theo ngành nghề, trình độ, vị trí việc làm và những biến động dự kiến trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được hướng dẫn cung cấp thông tin trực tuyến và cập nhật những thay đổi về nhu cầu sử dụng lao động vào đầu mỗi quý. Cách làm này tạo điều kiện để dữ liệu tuyển dụng được bổ sung thường xuyên, hạn chế tình trạng thông tin không còn phù hợp với nhu cầu thực tế.

Tuy nhiên, để những dữ liệu về vị trí việc làm phát huy hiệu quả, việc cập nhật thông tin từ phía người lao động cũng có ý nghĩa không kém phần quan trọng. Bởi chỉ khi nắm được trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và nhu cầu tìm việc của từng nhóm lao động, hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm mới có thêm cơ sở để hướng tới sự phù hợp giữa người tìm việc và doanh nghiệp.



Từ ngày 1/1/2026, Nghị định số 318/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động chính thức có hiệu lực. Văn bản tạo cơ sở pháp lý cho việc đăng ký, cập nhật, quản lý và khai thác thông tin người lao động, trong đó có nội dung kết nối, đồng bộ với các cơ sở dữ liệu liên quan.

Theo lộ trình quy định, từ ngày 1/7/2026, việc đăng ký lao động được thực hiện đối với người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đối với người đang có việc làm nhưng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và người thất nghiệp, thời điểm thực hiện bắt đầu từ ngày 1/1/2027.

Lộ trình này đặt ra yêu cầu chuẩn bị về hạ tầng, dữ liệu và phương thức hỗ trợ người dân, nhất là tại các địa bàn nông thôn, miền núi, nơi khả năng tiếp cận dịch vụ số còn có sự khác biệt.

Cùng với quy định của Trung ương, ngày 17/4/2026, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Quyết định số 12/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chuẩn chất lượng và cơ chế kiểm tra, nghiệm thu các dịch vụ công trong lĩnh vực việc làm. Trong đó có hoạt động thu thập thông tin người tìm việc, vị trí tuyển dụng, tư vấn và giới thiệu việc làm.

Việc xác định tiêu chuẩn chất lượng đối với từng hoạt động là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của đơn vị thực hiện, đồng thời hướng tới nguồn dữ liệu có giá trị sử dụng thực tế, thay vì chỉ dừng ở việc thống kê số lượng hồ sơ.

Từ thông tin đến cơ hội việc làm

Sau khi hợp nhất các trung tâm dịch vụ việc làm của Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây, Trung tâm Dịch vụ việc làm Phú Thọ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thu thập, phân tích, lưu trữ và cung cấp thông tin thị trường lao động trên địa bàn tỉnh.

Với phạm vi hoạt động rộng, bao gồm các khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp công nghiệp và những địa bàn miền núi còn khó khăn, việc khai thác hiệu quả dữ liệu có ý nghĩa quan trọng trong kết nối cung, cầu lao động.

Tại các khu vực có nhiều doanh nghiệp, thông tin tuyển dụng cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng những thay đổi về số lượng, cơ cấu và yêu cầu kỹ năng. Trong khi đó, ở vùng nông thôn, miền núi, việc nắm bắt nhu cầu học nghề, tìm việc hoặc chuyển đổi sinh kế của người dân lại đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở và các đơn vị cung cấp dịch vụ việc làm.

Đặc biệt, đối với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và lao động có hoàn cảnh khó khăn, việc tiếp cận thông tin tuyển dụng phù hợp có thể góp phần giảm chi phí tìm việc, hạn chế lựa chọn thiếu thông tin và mở rộng cơ hội tạo thu nhập ổn định.



Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra không chỉ là hình thành cơ sở dữ liệu đủ lớn mà còn phải bảo đảm thông tin được cập nhật chính xác, có khả năng khai thác và chuyển thành hoạt động hỗ trợ cụ thể.

Việc kết nối dữ liệu lao động với thông tin dân cư có thể góp phần giảm trùng lặp trong quản lý, hỗ trợ xác thực thông tin và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào mức độ liên thông giữa các hệ thống, quy trình cập nhật và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Trong bối cảnh chính quyền địa phương vận hành theo mô hình 2 cấp, vai trò của UBND cấp xã càng trở nên quan trọng. Đây là cấp gần dân, có điều kiện nắm bắt những thay đổi về việc làm, thu nhập và nhu cầu học nghề của người lao động, đồng thời phối hợp với cơ quan chuyên môn trong quá trình thu thập, cập nhật thông tin.

Ông Phùng Anh Tuấn cán bộ phụ trách lĩnh vực lao động, Phòng Văn hóa – Xã hội xã Vĩnh Hưng (tỉnh Phú Thọ) chia sẻ: Việc rà soát, cập nhật thông tin người lao động được địa phương chú trọng nhằm nắm bắt nhu cầu tìm việc, học nghề và chuyển đổi việc làm của người dân.

“Qua rà soát, đến hết tháng 9/2026, xã ghi nhận hơn 500 người có nhu cầu tìm việc, trong đó hơn 400 người đã được tư vấn, giới thiệu việc làm và 351 người tìm được việc làm phù hợp. Chúng tôi phối hợp với các thôn để cập nhật thông tin, đồng thời kết nối với các đơn vị dịch vụ việc làm nhằm cung cấp cơ hội tuyển dụng cho người dân. Đối với lao động nông thôn, nhất là người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, việc được hướng dẫn trực tiếp rất quan trọng, bởi không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận và sử dụng các nền tảng trực tuyến”, ông Phùng Anh Tuấn thông tin.

Tại xã Đại Đình (Phú Thọ), anh Phạm Khắc Toàn đã tìm được việc làm trong Khu công nghiệp Bá Thiện sau khi nắm bắt được nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp qua nền tảng số.

Anh Phạm Khắc Toàn cho biết, trước đây việc tìm kiếm thông tin tuyển dụng chủ yếu dựa vào người quen nên khó biết công việc nào phù hợp. Sau khi được cán bộ địa phương hướng dẫn đăng ký nhu cầu tìm việc và giới thiệu thông tin tuyển dụng, tôi có thêm cơ hội lựa chọn công việc phù hợp với khả năng và điều kiện gia đình. Tôi mong thông tin tuyển dụng tiếp tục được cập nhật thường xuyên, nhất là những công việc có thu nhập ổn định để người lao động nông thôn thuận lợi hơn khi tìm việc.

Có thể thấy, khi dữ liệu dân cư, thông tin người lao động và nhu cầu tuyển dụng được kết nối, khai thác hiệu quả, công tác giải quyết việc làm sẽ có thêm điều kiện chuyển từ tiếp nhận nhu cầu sang chủ động hỗ trợ. Đây cũng là nền tảng để chính sách lao động, việc làm đến gần hơn với người dân, nhất là những nhóm còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình tìm kiếm sinh kế bền vững.