Kinh nghiệm từ địa phương giữ vững chuẩn xóa mù chữ mức độ 2

2025/10/09 15:24

GD&TĐ - 162 lớp học được mở trong 5 năm qua giúp Thanh Hóa duy trì thành quả xóa mù chữ, nâng cao dân trí vùng đồng bào dân tộc.


Hàng nghìn người thoát mù chữ
Tại hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện các nội dung về giáo dục và đào tạo thuộc CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2030, giai đoạn I: 2021–2025 và định hướng 2026–2030 do Bộ GD&ĐT tổ chức, Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa đã gửi Tham luận với chủ đề Kết quả và chia sẻ kinh nghiệm chỉ đạo, triển khai tổ chức thực hiện nhiệm vụ xóa mù chữ thuộc Tiểu dự án 1 – Dự án 5, thuộc CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở các cơ sở giáo dục; đề xuất nội dung, giải pháp giai đoạn 2026-2030.
Nội dung Tham luận cho thấy, Thanh Hóa là một trong những địa phương có kết quả nổi bật về công tác xóa mù chữ (XMC). Chỉ trong giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã mở 162 lớp học, huy động được 3.768 người mù chữ, tái mù tham gia. Đây là con số đáng ghi nhận trong bối cảnh nhiều địa phương còn gặp khó khăn trong việc thu hút học viên đến lớp.
Thanh Hóa được Bộ GD&ĐT công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 từ năm 2021 và duy trì vững chắc đến năm 2024 trên toàn bộ 27/27 huyện, thị xã, thành phố. Tỷ lệ biết chữ của người dân trong độ tuổi 15–60 đạt 99,33%; riêng người dân tộc thiểu số đạt 98,3%. Đáng chú ý, tỷ lệ biết chữ ở nhóm thanh thiếu niên 15–25 tuổi gần như tuyệt đối, đạt 99,91% (trong đó nhóm DTTS đạt 99,82%). Những con số này cho thấy hiệu quả rõ rệt của nỗ lực bền bỉ từ chính quyền, ngành giáo dục và toàn xã hội.
Để đạt được kết quả đó, Thanh Hóa đã huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên cùng vào cuộc, tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động người dân đi học. Đặc biệt, lực lượng Bộ đội Biên phòng không chỉ giữ gìn an ninh, mà còn trực tiếp đứng lớp, mở những lớp học chữ ngay tại các xã vùng cao, biên giới.
Bài học từ Thanh Hóa cho thấy, công tác xóa mù chữ thành công không chỉ nhờ số lượng lớp học, mà còn ở cách làm sáng tạo, phù hợp với đặc thù vùng miền. Sự gắn kết giữa các ban, ngành, đoàn thể đã giúp người dân hiểu rằng đi học chữ không phải nghĩa vụ, mà là cơ hội để thay đổi cuộc sống.
Hoạt động giáo dục tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: PTDTNT THCS Quan Sơn

Giữ vững thành quả
Thành quả đạt được là rất đáng ghi nhận, song Báo cáo cũng chỉ ra những thách thức còn tồn tại. Đến cuối năm 2024, Thanh Hóa vẫn còn 18.269 người mù chữ trong độ tuổi 15–60, tập trung chủ yếu ở nhóm trên 45 tuổi, sống rải rác tại các địa bàn khó khăn. Đây là nhóm khó tiếp cận nhất với lớp học tập trung do hạn chế về thời gian, điều kiện đi lại và tâm lý ngại học.
Để giải quyết thách thức này, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai nhiều giải pháp theo định hướng của Bộ GD&ĐT. Trọng tâm là phát triển chương trình xóa mù chữ chức năng, dạy chữ gắn liền với kiến thức thực tiễn. Học viên không chỉ học đọc, học viết, mà còn được trang bị kiến thức pháp luật cơ bản, quản lý tài chính gia đình, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe và vệ sinh môi trường. Cách làm này giúp người học thấy được lợi ích ngay trong cuộc sống, từ đó duy trì động lực học tập và hạn chế tình trạng tái mù chữ.
Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ giáo viên làm công tác xóa mù chữ cũng là một yếu tố quan trọng. Những gói phụ cấp, hỗ trợ đi lại, tài liệu giảng dạy và chế độ làm thêm giờ sẽ giúp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, nhất là ở các vùng đặc biệt khó khăn. Đồng thời, tỉnh cũng khuyến khích áp dụng các mô hình dạy học linh hoạt: lớp buổi tối, lớp cuối tuần, mô hình gia đình học tập, hay thậm chí là học qua audio điện thoại.
Giữ vững chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 trên toàn tỉnh không phải là điểm dừng, mà là nền tảng để Thanh Hóa tiến xa hơn trong giai đoạn 2026–2030. Khi công tác xóa mù chữ được gắn liền với phát triển kinh tế, nâng cao dân trí và chất lượng cuộc sống, mục tiêu “học để sống, để phát triển” sẽ trở thành hiện thực.
Với những kinh nghiệm quý báu từ tỉnh Thanh Hóa có thể trở thành hình mẫu để nhiều địa phương khác học hỏi, cùng hướng tới một nền giáo dục công bằng, không ai bị bỏ lại phía sau.
Thanh Hóa đã trở thành hình mẫu khi duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 nhờ cách làm sáng tạo và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Chỉ trong 5 năm (2021-2025), tỉnh đã mở 162 lớp học, giúp gần 3.800 người thoát mù chữ và tái mù, nâng tỷ lệ biết chữ của người dân tộc thiểu số lên tới 98,3%.
Kinh nghiệm cốt lõi là việc huy động Bộ đội Biên phòng đứng lớp và gắn việc học chữ với kiến thức thực tiễn (pháp luật, kỹ thuật nông nghiệp). Dù vẫn còn thách thức với nhóm người lớn tuổi, Thanh Hóa đang tiếp tục kiên trì với mô hình giáo dục linh hoạt để đảm bảo "không ai bị bỏ lại phía sau."

Theo Long Anh - Minh Sơn
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/10/09 11:00 (GMT+7)
2026-04-16 10:31

Sân chơi sáng tạo để giáo dục về quyền trẻ em

GD&TĐ - Bằng các trò chơi trí tuệ và tiểu phẩm, trẻ bước đầu nhận biết một số quyền cơ bản của mình như quyền được yêu thương, chăm sóc, bảo vệ.

Sân chơi sáng tạo để giáo dục về quyền trẻ em
2026-04-16 10:31

Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm

GD&TĐ - Phòng tránh các bệnh không lây nhiễm, chuyên gia khuyến nghị, trường học cần tăng cường giáo dục thể chất để học sinh vận động ít nhất 60 phút/ngày.

Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm
2026-04-16 10:31

Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng

GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.

Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
2026-04-16 10:28

Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD

(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.

Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
2026-04-16 10:22

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
2026-04-16 10:22

Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn

GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.

Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
2026-04-16 10:21

Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh

GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.

Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
2026-04-16 10:20

Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia

GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.

Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
2026-04-16 10:20

Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số

GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.

Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
2026-04-16 10:12

Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn

GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.

Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn