Nhiều tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị tiêu hóa - gan mật

GD&TĐ - Chuyên gia thảo luận ứng dụng AI trong nội soi, kỹ thuật cắt u dưới niêm mạc và hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B.



Gần 300 chuyên gia tham dự

Ngày 1/8, Hội thảo khoa học với chủ đề “Cập nhật chẩn đoán và điều trị các bệnh tiêu hóa - gan mật 2026” diễn ra tại Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU Hospital). Đây là hội thảo liên viện - trường lần thứ nhất do Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU) và HIU Hospital đồng tổ chức.

Hội thảo quy tụ gần 300 giáo sư, bác sĩ, giảng viên, chuyên gia và cán bộ y tế đến từ nhiều bệnh viện, trường đại học y khoa hàng đầu khu vực phía Nam như: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện FV và Trường Đại học Y Dược Cần Thơ…

Chương trình gồm 6 chuyên đề: cập nhật tiến bộ trong nội soi tiêu hóa do BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ, Phó trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Chợ Rẫy trình bày; cập nhật chẩn đoán và điều trị trào ngược dạ dày - thực quản do BSCKII Bùi Nhuận Quý, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện FV trình bày; cập nhật điều trị hội chứng ruột kích thích do TS.BS Hồ Tấn Phát, Trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Chợ Rẫy trình bày.

Ba chuyên đề còn lại gồm cập nhật điều trị viêm gan B do ThS.BSCKII Trần Kinh Thành, Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân 115 trình bày; cập nhật chẩn đoán hình ảnh trong tiêu hóa - gan mật do BSNT.CKI Phan Công Chiến, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM trình bày; cắt u dưới niêm thực quản - dạ dày bằng kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm do ThS.BS La Vĩnh Phúc, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trình bày.

GS.TS.BS Phạm Văn Lình - Hiệu trưởng kiêm Giám đốc Bệnh viện Đại học quốc tế Hồng Bàng mong muốn, hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia chia sẻ bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực hành, qua đó hỗ trợ đội ngũ y tế cập nhật những phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp hơn cho người bệnh. "Đây cũng là một trong những hoạt động nhằm gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học với thực hành lâm sàng trong mô hình bệnh viện - trường đại học", GS Lình nói.

AI kết hợp công nghệ tăng cường hình ảnh trong nội soi

Trong chuyên đề về những tiến bộ của nội soi tiêu hóa, BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ cập nhật hai dạng ứng dụng AI gồm CADe và CADx.

CADe hỗ trợ phát hiện và đánh dấu những vùng nghi ngờ trong quá trình nội soi. Trong khi đó, CADx hỗ trợ phân loại tổn thương, cung cấp thêm thông tin để bác sĩ cân nhắc theo dõi, cắt bỏ hoặc can thiệp sâu.

Một phân tích tổng hợp 28 thử nghiệm ngẫu nhiên trên 23.861 người bệnh cho thấy nội soi đại tràng có AI hỗ trợ làm tăng khoảng 20% tỷ lệ phát hiện u tuyến và giảm khoảng 55% tỷ lệ bỏ sót u tuyến so với nội soi thông thường.



Song song với AI, các công nghệ tăng cường hình ảnh được sử dụng để giúp bác sĩ quan sát rõ hơn màu sắc, hệ thống mạch máu và cấu trúc bề mặt của tổn thương.

Trong đó, nội soi dải tần hẹp NBI sử dụng hai dải ánh sáng hẹp để làm nổi bật hệ thống mao mạch ở niêm mạc. LCI xử lý màu bằng thuật toán số, làm tăng độ tương phản giữa vùng niêm mạc bình thường và bất thường, hỗ trợ phát hiện tổn thương. BLI sử dụng nguồn sáng laser hoặc LED nhiều bước sóng, hỗ trợ quan sát mạch máu và đánh giá vi cấu trúc của tổn thương.

Như vậy, AI và công nghệ tăng cường hình ảnh đảm nhiệm những vai trò khác nhau nhưng có thể bổ trợ cho nhau: AI hỗ trợ cảnh báo và phân loại vùng nghi ngờ, còn NBI, LCI hoặc BLI giúp bác sĩ quan sát kỹ hơn đặc điểm của tổn thương trước khi đưa ra quyết định chuyên môn.

Cắt u dưới niêm mạc qua đường nội soi

Ở lĩnh vực nội soi can thiệp, ThS.BS La Vĩnh Phúc trình bày kết quả áp dụng kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm để cắt u dưới niêm mạc thực quản và dạ dày.

Nghiên cứu được thực hiện trên 63 người bệnh có u dưới niêm mạc thực quản hoặc dạ dày, kích thước không quá 3 cm. Đây là những khối u nằm sâu dưới bề mặt niêm mạc, nên việc lấy mẫu hoặc cắt trọn tổn thương bằng các kỹ thuật thông thường có thể gặp khó khăn.

Với kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm, bác sĩ tạo một đường tiếp cận trong lớp dưới niêm mạc, bóc tách khối u rồi đóng lại bằng kẹp qua nội soi. Cách tiếp cận này giúp giữ lại phần lớn niêm mạc và hạn chế tổn thương thành ống tiêu hóa.



Kết quả cho thấy 62 trong 63 trường hợp hoàn tất thủ thuật mà không phải chuyển sang phẫu thuật. Thời gian thực hiện kỹ thuật trung vị là 50 phút, còn thời gian nằm viện sau can thiệp trung vị là 2 ngày.

Trong số 52 người bệnh được theo dõi đủ 6 tháng, nghiên cứu chưa ghi nhận trường hợp tái phát. Những dữ liệu này cho thấy, trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện chuyên môn, bác sĩ có thể tiếp cận và lấy tổn thương nằm dưới niêm mạc qua đường nội soi.

Hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B

Ở lĩnh vực gan mật, hội thảo cập nhật hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B của ThS.BSCKII Trần Kinh Thành, Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân 115. Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có gánh nặng viêm gan B cao tại châu Á - Thái Bình Dương, với khoảng 6,6 triệu người mang virus và hơn 30.000 ca tử vong mỗi năm có liên quan đến bệnh.

Điều trị bằng thuốc kháng virus hiện có thể làm giảm hơn 50% nguy cơ tiến triển xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh phải sử dụng thuốc kéo dài, bởi thuốc chủ yếu kiểm soát sự nhân lên của virus thay vì loại bỏ hoàn toàn nguồn virus tồn tại trong tế bào gan.

Mục tiêu nghiên cứu mới đang chuyển sang “chữa khỏi chức năng”, được xác định bằng việc mất HBsAg bền vững và HBV DNA không còn được phát hiện. Trong hai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, khoảng 19-20% số người bệnh đáp ứng tiêu chí tuyển chọn và sử dụng thuốc thử nghiệm bepirovirsen đạt tiêu chí “chữa khỏi chức năng” tại tuần thứ 72. Nhóm sử dụng giả dược chưa ghi nhận trường hợp nào đạt tiêu chí này.



Đây là kết quả được ghi nhận trên nhóm người bệnh được lựa chọn tham gia thử nghiệm, không đại diện cho toàn bộ người mắc viêm gan B. Dữ liệu cũng chưa phải cơ sở để người bệnh tự ý thay đổi hoặc ngừng phác đồ đang sử dụng. Ngừng thuốc không đúng chỉ định có thể dẫn đến virus bùng phát trở lại.

Ngoài các nội dung trên, chương trình còn cập nhật chẩn đoán và điều trị trào ngược dạ dày - thực quản, hội chứng ruột kích thích và lựa chọn phương tiện chẩn đoán hình ảnh trong bệnh lý tiêu hóa, gan mật.



Gần 300 chuyên gia tham dự

Ngày 1/8, Hội thảo khoa học với chủ đề “Cập nhật chẩn đoán và điều trị các bệnh tiêu hóa - gan mật 2026” diễn ra tại Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU Hospital). Đây là hội thảo liên viện - trường lần thứ nhất do Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU) và HIU Hospital đồng tổ chức.

Hội thảo quy tụ gần 300 giáo sư, bác sĩ, giảng viên, chuyên gia và cán bộ y tế đến từ nhiều bệnh viện, trường đại học y khoa hàng đầu khu vực phía Nam như: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện FV và Trường Đại học Y Dược Cần Thơ…

Chương trình gồm 6 chuyên đề: cập nhật tiến bộ trong nội soi tiêu hóa do BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ, Phó trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Chợ Rẫy trình bày; cập nhật chẩn đoán và điều trị trào ngược dạ dày - thực quản do BSCKII Bùi Nhuận Quý, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện FV trình bày; cập nhật điều trị hội chứng ruột kích thích do TS.BS Hồ Tấn Phát, Trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Chợ Rẫy trình bày.

Ba chuyên đề còn lại gồm cập nhật điều trị viêm gan B do ThS.BSCKII Trần Kinh Thành, Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân 115 trình bày; cập nhật chẩn đoán hình ảnh trong tiêu hóa - gan mật do BSNT.CKI Phan Công Chiến, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM trình bày; cắt u dưới niêm thực quản - dạ dày bằng kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm do ThS.BS La Vĩnh Phúc, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trình bày.

GS.TS.BS Phạm Văn Lình - Hiệu trưởng kiêm Giám đốc Bệnh viện Đại học quốc tế Hồng Bàng mong muốn, hội thảo là diễn đàn để các chuyên gia chia sẻ bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực hành, qua đó hỗ trợ đội ngũ y tế cập nhật những phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp hơn cho người bệnh. "Đây cũng là một trong những hoạt động nhằm gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học với thực hành lâm sàng trong mô hình bệnh viện - trường đại học", GS Lình nói.

AI kết hợp công nghệ tăng cường hình ảnh trong nội soi

Trong chuyên đề về những tiến bộ của nội soi tiêu hóa, BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ cập nhật hai dạng ứng dụng AI gồm CADe và CADx.

CADe hỗ trợ phát hiện và đánh dấu những vùng nghi ngờ trong quá trình nội soi. Trong khi đó, CADx hỗ trợ phân loại tổn thương, cung cấp thêm thông tin để bác sĩ cân nhắc theo dõi, cắt bỏ hoặc can thiệp sâu.

Một phân tích tổng hợp 28 thử nghiệm ngẫu nhiên trên 23.861 người bệnh cho thấy nội soi đại tràng có AI hỗ trợ làm tăng khoảng 20% tỷ lệ phát hiện u tuyến và giảm khoảng 55% tỷ lệ bỏ sót u tuyến so với nội soi thông thường.



Song song với AI, các công nghệ tăng cường hình ảnh được sử dụng để giúp bác sĩ quan sát rõ hơn màu sắc, hệ thống mạch máu và cấu trúc bề mặt của tổn thương.

Trong đó, nội soi dải tần hẹp NBI sử dụng hai dải ánh sáng hẹp để làm nổi bật hệ thống mao mạch ở niêm mạc. LCI xử lý màu bằng thuật toán số, làm tăng độ tương phản giữa vùng niêm mạc bình thường và bất thường, hỗ trợ phát hiện tổn thương. BLI sử dụng nguồn sáng laser hoặc LED nhiều bước sóng, hỗ trợ quan sát mạch máu và đánh giá vi cấu trúc của tổn thương.

Như vậy, AI và công nghệ tăng cường hình ảnh đảm nhiệm những vai trò khác nhau nhưng có thể bổ trợ cho nhau: AI hỗ trợ cảnh báo và phân loại vùng nghi ngờ, còn NBI, LCI hoặc BLI giúp bác sĩ quan sát kỹ hơn đặc điểm của tổn thương trước khi đưa ra quyết định chuyên môn.

Cắt u dưới niêm mạc qua đường nội soi

Ở lĩnh vực nội soi can thiệp, ThS.BS La Vĩnh Phúc trình bày kết quả áp dụng kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm để cắt u dưới niêm mạc thực quản và dạ dày.

Nghiên cứu được thực hiện trên 63 người bệnh có u dưới niêm mạc thực quản hoặc dạ dày, kích thước không quá 3 cm. Đây là những khối u nằm sâu dưới bề mặt niêm mạc, nên việc lấy mẫu hoặc cắt trọn tổn thương bằng các kỹ thuật thông thường có thể gặp khó khăn.

Với kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm, bác sĩ tạo một đường tiếp cận trong lớp dưới niêm mạc, bóc tách khối u rồi đóng lại bằng kẹp qua nội soi. Cách tiếp cận này giúp giữ lại phần lớn niêm mạc và hạn chế tổn thương thành ống tiêu hóa.



Kết quả cho thấy 62 trong 63 trường hợp hoàn tất thủ thuật mà không phải chuyển sang phẫu thuật. Thời gian thực hiện kỹ thuật trung vị là 50 phút, còn thời gian nằm viện sau can thiệp trung vị là 2 ngày.

Trong số 52 người bệnh được theo dõi đủ 6 tháng, nghiên cứu chưa ghi nhận trường hợp tái phát. Những dữ liệu này cho thấy, trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện chuyên môn, bác sĩ có thể tiếp cận và lấy tổn thương nằm dưới niêm mạc qua đường nội soi.

Hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B

Ở lĩnh vực gan mật, hội thảo cập nhật hướng nghiên cứu tiến tới “chữa khỏi chức năng” viêm gan B của ThS.BSCKII Trần Kinh Thành, Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân 115. Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có gánh nặng viêm gan B cao tại châu Á - Thái Bình Dương, với khoảng 6,6 triệu người mang virus và hơn 30.000 ca tử vong mỗi năm có liên quan đến bệnh.

Điều trị bằng thuốc kháng virus hiện có thể làm giảm hơn 50% nguy cơ tiến triển xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh phải sử dụng thuốc kéo dài, bởi thuốc chủ yếu kiểm soát sự nhân lên của virus thay vì loại bỏ hoàn toàn nguồn virus tồn tại trong tế bào gan.

Mục tiêu nghiên cứu mới đang chuyển sang “chữa khỏi chức năng”, được xác định bằng việc mất HBsAg bền vững và HBV DNA không còn được phát hiện. Trong hai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, khoảng 19-20% số người bệnh đáp ứng tiêu chí tuyển chọn và sử dụng thuốc thử nghiệm bepirovirsen đạt tiêu chí “chữa khỏi chức năng” tại tuần thứ 72. Nhóm sử dụng giả dược chưa ghi nhận trường hợp nào đạt tiêu chí này.



Đây là kết quả được ghi nhận trên nhóm người bệnh được lựa chọn tham gia thử nghiệm, không đại diện cho toàn bộ người mắc viêm gan B. Dữ liệu cũng chưa phải cơ sở để người bệnh tự ý thay đổi hoặc ngừng phác đồ đang sử dụng. Ngừng thuốc không đúng chỉ định có thể dẫn đến virus bùng phát trở lại.

Ngoài các nội dung trên, chương trình còn cập nhật chẩn đoán và điều trị trào ngược dạ dày - thực quản, hội chứng ruột kích thích và lựa chọn phương tiện chẩn đoán hình ảnh trong bệnh lý tiêu hóa, gan mật.