Phân định thẩm quyền về lĩnh vực giáo dục khi thực hiện chính quyền 2 cấp

GD&TĐ - Đã có quy định cụ thể về thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền về lĩnh vực giáo dục khi thực hiện chính quyền 2 cấp.



Tiếp tục chương trình Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2025, sáng 28/7, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế đã có báo cáo chuyên đề về thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền về lĩnh vực giáo dục khi thực hiện chính quyền 2 cấp.

Phân quyền, phân cấp quản lý nhà nước lĩnh vực giáo dục

Việc phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT đã được đề xuất thực hiện bảo đảm các nguyên tắc:

Trung ương tập trung quản lý vĩ mô, xây dựng thể chế, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đồng bộ, thống nhất, giữ vai trò kiến tạo và tăng cường kiểm tra, giám sát; phân cấp, phân quyền đủ mạnh, đủ rõ, hợp lý các nhiệm vụ ở Trung ương đang thực hiện về cho địa phương theo đúng tinh thần “địa phương quyết định, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định rõ giữa thẩm quyền chung của UBND và thẩm quyền riêng của chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp xã nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức các cấp. Không để tình trạng đùn đẩy, né tránh và chậm trễ trong việc triển khai các nhiệm vụ, quyền hạn; gửi xin ý kiến tràn lan.

Rà soát, thực hiện phân cấp, phân quyền giữa các ngành, lĩnh vực có liên quan bảo đảm đồng bộ, tổng thể, liên thông, không bỏ sót hoặc chồng lấn, giao thoa nhiệm vụ.

Đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương cấp xã theo năng lực và yêu cầu quản lý…

Về nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 143/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT; Nghị định số 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT.

Về phía Bộ GD&ĐT, đã ban hành các thông tư thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2025; để phân cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ GD&ĐT, các địa phương phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị định quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT, Nghị định quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT. Cụ thể:

Thông tư số 09/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục mầm non.

Thông tư số 10/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục phổ thông.

Thông tư số 11/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên.

Thông tư số 12/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với lĩnh vực nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.

Thông tư số 13/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực giáo dục.



Tăng cường hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc cho địa phương

Việc cùng một thời điểm, chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã đồng thời nhận rất nhiều nhiệm vụ từ việc phân quyền, phân cấp của Trung ương xuống; việc phân định lại thẩm quyền giữa các cấp chính quyền khi không tổ chức cấp huyện trong bối cảnh thời gian thực hiện gấp rút, nguồn lực bảo đảm thực hiện còn hạn chế; các nhiệm vụ được giao mới, nhiều nhiệm vụ khó cần tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ.

Đối với hướng dẫn, giải đáp vướng mắc cho địa phương, bà Mai Thị Anh cho biết, trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT, ngày 1/8, Bộ sẽ tổ chức tọa đàm quản lý cấp xã sau tái sắp xếp và sẽ tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức các Sở GD&ĐT, nhất là cho đội ngũ công chức ở cấp xã theo dõi lĩnh vực giáo dục trong năm 2025.

Bộ GD&ĐT đã thành lập đường dây nóng (Công văn số 2971/BGD&ĐT-TCCB ngày 12/6/2025) để hướng dẫn giải đáp các khó khăn, vướng mắc, bất cập trong lĩnh vực quản lý nhà nước; đồng thời, các đơn vị chuyên môn của Bộ GD&ĐT cũng thường trực tiếp nhận, hướng dẫn giải đáp các khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị của các cơ quan, đơn vị, địa phương về các lĩnh vực thuộc lĩnh vực quản lý.

Đề xuất, kiến nghị từ vai trò tham mưu của Sở GD&ĐT, bà Mai Thị Anh nhấn mạnh việc tham mưu chỉ đạo thống nhất, kịp thời; rà soát và chuẩn hóa quy trình; bảo đảm nguồn lực thực thi; nâng cao chất lượng đội ngũ; tăng cường giám sát và phản hồi chính sách.



Tiếp tục chương trình Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2025, sáng 28/7, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế đã có báo cáo chuyên đề về thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền về lĩnh vực giáo dục khi thực hiện chính quyền 2 cấp.

Phân quyền, phân cấp quản lý nhà nước lĩnh vực giáo dục

Việc phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT đã được đề xuất thực hiện bảo đảm các nguyên tắc:

Trung ương tập trung quản lý vĩ mô, xây dựng thể chế, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đồng bộ, thống nhất, giữ vai trò kiến tạo và tăng cường kiểm tra, giám sát; phân cấp, phân quyền đủ mạnh, đủ rõ, hợp lý các nhiệm vụ ở Trung ương đang thực hiện về cho địa phương theo đúng tinh thần “địa phương quyết định, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định rõ giữa thẩm quyền chung của UBND và thẩm quyền riêng của chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp xã nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức các cấp. Không để tình trạng đùn đẩy, né tránh và chậm trễ trong việc triển khai các nhiệm vụ, quyền hạn; gửi xin ý kiến tràn lan.

Rà soát, thực hiện phân cấp, phân quyền giữa các ngành, lĩnh vực có liên quan bảo đảm đồng bộ, tổng thể, liên thông, không bỏ sót hoặc chồng lấn, giao thoa nhiệm vụ.

Đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương cấp xã theo năng lực và yêu cầu quản lý…

Về nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 143/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT; Nghị định số 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT.

Về phía Bộ GD&ĐT, đã ban hành các thông tư thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2025; để phân cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ GD&ĐT, các địa phương phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị định quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT, Nghị định quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT. Cụ thể:

Thông tư số 09/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục mầm non.

Thông tư số 10/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục phổ thông.

Thông tư số 11/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên.

Thông tư số 12/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp đối với lĩnh vực nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.

Thông tư số 13/2025/TT-BGD&ĐT ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực giáo dục.



Tăng cường hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc cho địa phương

Việc cùng một thời điểm, chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã đồng thời nhận rất nhiều nhiệm vụ từ việc phân quyền, phân cấp của Trung ương xuống; việc phân định lại thẩm quyền giữa các cấp chính quyền khi không tổ chức cấp huyện trong bối cảnh thời gian thực hiện gấp rút, nguồn lực bảo đảm thực hiện còn hạn chế; các nhiệm vụ được giao mới, nhiều nhiệm vụ khó cần tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ.

Đối với hướng dẫn, giải đáp vướng mắc cho địa phương, bà Mai Thị Anh cho biết, trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT, ngày 1/8, Bộ sẽ tổ chức tọa đàm quản lý cấp xã sau tái sắp xếp và sẽ tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức các Sở GD&ĐT, nhất là cho đội ngũ công chức ở cấp xã theo dõi lĩnh vực giáo dục trong năm 2025.

Bộ GD&ĐT đã thành lập đường dây nóng (Công văn số 2971/BGD&ĐT-TCCB ngày 12/6/2025) để hướng dẫn giải đáp các khó khăn, vướng mắc, bất cập trong lĩnh vực quản lý nhà nước; đồng thời, các đơn vị chuyên môn của Bộ GD&ĐT cũng thường trực tiếp nhận, hướng dẫn giải đáp các khó khăn, vướng mắc, đề xuất, kiến nghị của các cơ quan, đơn vị, địa phương về các lĩnh vực thuộc lĩnh vực quản lý.

Đề xuất, kiến nghị từ vai trò tham mưu của Sở GD&ĐT, bà Mai Thị Anh nhấn mạnh việc tham mưu chỉ đạo thống nhất, kịp thời; rà soát và chuẩn hóa quy trình; bảo đảm nguồn lực thực thi; nâng cao chất lượng đội ngũ; tăng cường giám sát và phản hồi chính sách.