Phát huy hiệu quả từ câu lạc bộ số giúp giảm nghèo bền vững từ giáo dục số

Mô hình Câu lạc bộ Sáng tạo số tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Khun Há (xã Khun Há, Lai Châu) đang cho thấy hiệu quả rõ nét theo hướng đó.

Tạo “điểm tựa số” cho thầy và trò vùng khó

Ở những vùng sâu, vùng xa còn hạn chế về điều kiện, hạ tầng công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin thì khoảng cách số sẽ trở thành rào cản lớn trong việc nâng cao tri thức, phá vỡ vòng luẩn quẩn của nghèo đói, lạc hậu

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, ở nhiều trường học đã đưa chuyển đổi số vào. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học gắn với chuyển đổi số giáo dục, tháng 10/2025, Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Khun Há đã thành lập Câu lạc bộ Sáng tạo số với 31 thành viên là giáo viên nòng cốt và học sinh tiêu biểu. Đây được xem là lực lượng tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, lan tỏa kỹ năng số trong toàn trường.

Thông qua sinh hoạt định kỳ, giáo viên được hướng dẫn xây dựng bài giảng điện tử kết hợp hình ảnh, âm thanh, video và câu hỏi tương tác, giúp bài học trở nên trực quan, sinh động, phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số. Điều này cũng góp phần vào việc thay đổi phương pháp dạy học theo hướng lấy người học làm trung tâm.

Việc “số hóa” bài giảng không chỉ nâng cao chất lượng dạy học mà còn góp phần giảm áp lực cho giáo viên, từng bước hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong chuyên môn.

Với học sinh, Câu lạc bộ Sáng tạo số không đơn thuần là nơi tiếp cận máy tính hay phần mềm, mà là không gian học tập gắn với trải nghiệm, sáng tạo. các em học sinh được hướng dẫn làm quen với sách điện tử, xây dựng video học tập, sử dụng các phần mềm phổ biến như CapCut để kể những câu chuyện số từ chính trải nghiệm học tập và cuộc sống hằng ngày.

Đáng chú ý, câu lạc bộ còn bồi dưỡng 10 học sinh nòng cốt, tạo lực lượng “hạt nhân” hỗ trợ, hướng dẫn bạn bè trong trường. Cách làm này không chỉ giúp lan tỏa kỹ năng số, mà còn hình thành tinh thần học tập chủ động, hỗ trợ lẫn nhau – yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng khó.

Góp phần giảm nghèo từ giáo dục và kỹ năng số

Học sinh tham gia chương trình ngày hội chuyển đổi số năm 2025 tại Lai Châu. Ảnh TL

Theo Ban Giám hiệu nhà trường, hiệu quả của Câu lạc bộ Sáng tạo số không dừng lại ở việc đổi mới dạy và học, mà còn mang ý nghĩa lâu dài trong giảm nghèo bền vững. Khi học sinh được tiếp cận công nghệ từ sớm, biết sử dụng công cụ số để học tập, tìm kiếm thông tin và trình bày ý tưởng, các em sẽ có thêm năng lực thích ứng với xã hội số, mở rộng cơ hội học tập, việc làm trong tương lai.

Ở góc độ nghèo đa chiều, thiếu thông tin và thiếu kỹ năng tiếp cận tri thức là những chiều thiếu hụt phổ biến tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc trang bị kỹ năng số thông qua giáo dục chính là giải pháp căn cơ để giảm nghèo về thông tin, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Thực tiễn từ Khun Há cũng cho thấy, để các mô hình giáo dục số phát huy hiệu quả, yếu tố truyền thông và hạ tầng đóng vai trò then chốt. Truyền thông giúp nâng cao nhận thức của giáo viên, học sinh và phụ huynh về ý nghĩa của chuyển đổi số, từ đó tạo sự đồng thuận và chủ động tham gia. Trong khi đó, hạ tầng công nghệ là điều kiện tiên quyết để duy trì và mở rộng các hoạt động sáng tạo số.

Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng, thiết bị, phần mềm phù hợp cho trường học vùng khó không chỉ phục vụ mục tiêu giáo dục, mà còn là đầu tư cho giảm nghèo bền vững từ gốc, đúng với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Từ những kết quả bước đầu, Câu lạc bộ Sáng tạo số được kỳ vọng sẽ tiếp tục được củng cố và nhân rộng. Mô hình này cho thấy, khi giáo dục, chuyển đổi số và giảm nghèo được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, mỗi sáng kiến nhỏ ở cơ sở đều có thể tạo ra tác động dài hạn. Học sinh vùng khó được nâng cao kỹ năng sẽ tự tin vươn lên, góp phần vào công cuộc thoát nghèo bền vững.