Sơn La nỗ lực bảo đảm để người khuyết tật có cơ hội phát triển bình đẳng

GD&TĐ - Tỉnh Sơn La luôn nỗ lực bảo đảm để người khuyết tật có quyền học tập bình đẳng, các em đến trường được yêu thương, tự tin hòa nhập và tỏa sáng



Xây dựng chính sách, tạo hành lang pháp lý vững chắc

Trong những năm qua, tỉnh Sơn La đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo điều kiện tốt nhất để người khuyết tật được tiếp cận giáo dục một cách bình đẳng, phù hợp với khả năng và điều kiện của mình. Qua đó, giúp các em tự tin vươn lên, hòa nhập cộng đồng và phát huy tối đa tiềm năng bản thân.

Ngay từ khi triển khai thực hiện Luật Người khuyết tật, tỉnh Sơn La đã ban hành nhiều văn bản, chương trình và kế hoạch cụ thể, thể hiện sự quyết tâm chính trị cao trong việc bảo đảm quyền học tập cho người khuyết tật. Các chính sách tập trung vào, gồm: Miễn giảm học phí, hỗ trợ đồ dùng học tập, trợ cấp xã hội, ưu tiên tuyển sinh, cho phép nhập học ở độ tuổi cao hơn, điều chỉnh linh hoạt chương trình và nội dung học tập phù hợp với từng loại khuyết tật.

Hàng năm, Sở GD&ĐT Sơn La phối hợp với các ngành, chính quyền địa phương rà soát, thống kê đầy đủ số lượng trẻ khuyết tật trong độ tuổi đi học trên toàn tỉnh, xây dựng kế hoạch vận động và đưa các em đến trường. Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 4.970 trẻ khuyết tật, trong đó hơn 51% đang theo học tại các trường từ mầm non đến trung học phổ thông. Đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ trẻ khuyết tật học hòa nhập cấp mầm non đạt 96,7%, tiểu học đạt 68,1%, trung học cơ sở đạt 53%. Những con số trên thể hiện sự nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.



Đa dạng hóa các hình thức giáo dục

Tỉnh Sơn La xây dựng hệ thống giáo dục cho người khuyết tật theo ba phương thức chính: Giáo dục hòa nhập tại trường phổ thông, giáo dục chuyên biệt tại các cơ sở chuyên dụng và giáo dục tại gia đình tại cộng đồng, bảo đảm mọi đối tượng đều có cơ hội học tập theo cách phù hợp nhất.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 4 cơ sở giáo dục chuyên biệt và 3 trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập, tạo thành mạng lưới hỗ trợ liên thông từ mầm non đến trung học phổ thông. Đặc biệt, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La được thành lập theo Quyết định số 1850/QĐ-UBND ngày 20/9/2023, có chức năng đánh giá, xác định khả năng; can thiệp sớm, xây dựng chương trình giáo dục cá thể hóa cho từng học sinh. Đây là bước tiến quan trọng, giúp mỗi em được theo một lộ trình học tập riêng, phù hợp với chính mình.

Ông Phạm Quang Huy, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La cho biết: Mỗi học sinh, dù có hoàn cảnh nào, đều có quyền được học tập và phát triển theo cách riêng của mình. Giảng dạy cho học sinh khuyết tật không phải là làm từ thiện, mà là thực hiện sự bình đẳng trong giáo dục. Nhà trường luôn nỗ lực để các em được tiếp cận chương trình phù hợp, được tôn trọng và phát huy tối đa năng lực bản thân. Khi các em có cơ hội học tập như bạn bè cùng trang lứa, đó chính là bước quan trọng nhất để tự tin hòa nhập và tỏa sáng.



Đầu tư nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dạy học

Yếu tố then chốt quyết định thành công của giáo dục cho người khuyết tật chính là đội ngũ giáo viên. Xác định được nhiệm vụ trọng tâm đó, Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng cho giáo viên, cán bộ quản lý về phương pháp dạy học thích ứng, can thiệp sớm, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân hóa. Các trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập đóng vai trò nòng cốt trong việc chuyển giao chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật cho các trường phổ thông thực hiện giáo dục hòa nhập tại địa bàn .

Chương trình giáo dục được xây dựng linh hoạt, kết hợp giữa kiến thức phổ thông với rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng tự lập, giúp người khuyết tật không chỉ có tri thức mà còn có thể tự chăm sóc bản thân, tham gia lao động và đóng góp cho xã hội. Hướng nghiệp và dạy nghề cho người khuyết tật ngày càng được tỉnh Sơn La quan tâm, với các mô hình đào tạo nghề phù hợp điều kiện thực tế vùng cao, mở ra cơ hội sinh kế bền vững.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, giúp thay đổi nhận thức của gia đình, xã hội về quyền và năng lực của người khuyết tật. Nhiều gia đình đã tự tin đưa con đến trường, tin vào sự phát triển của con em mình. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng chung tay hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị, học bổng, tạo thành vòng tay yêu thương, tiếp thêm động lực cho các em vượt khó vươn lên.

Em Quàng Văn Hùng, học sinh khuyết tật tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La, chia sẻ: "Con rất vui khi được học tập tại đây. Thầy cô luôn tận tình chỉ bảo, kiên nhẫn hướng dẫn con từng chút một. Con cảm thấy mình được yêu thương và không hề khác bạn bè. Con sẽ cố gắng học thật giỏi để không phụ lòng thầy cô và gia đình".

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, giáo dục cho người khuyết tật tại Sơn La vẫn đối mặt với không ít khó khăn: điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nhận thức của một bộ phận người dân chưa đồng đều, cơ sở vật chất và thiết bị còn khó khăn, đội ngũ giáo viên cần tiếp tục được bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn hơn nữa.

Trong thời gian tới, tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư, hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập, đẩy mạnh can thiệp sớm cho trẻ em có nhu cầu đặc biệt. Từ đó, tạo ra một môi trường giáo dục thực sự bình đẳng, nơi mỗi người khuyết tật đều có quyền được học, được phát triển và tỏa sáng theo cách riêng của mình.



Xây dựng chính sách, tạo hành lang pháp lý vững chắc

Trong những năm qua, tỉnh Sơn La đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo điều kiện tốt nhất để người khuyết tật được tiếp cận giáo dục một cách bình đẳng, phù hợp với khả năng và điều kiện của mình. Qua đó, giúp các em tự tin vươn lên, hòa nhập cộng đồng và phát huy tối đa tiềm năng bản thân.

Ngay từ khi triển khai thực hiện Luật Người khuyết tật, tỉnh Sơn La đã ban hành nhiều văn bản, chương trình và kế hoạch cụ thể, thể hiện sự quyết tâm chính trị cao trong việc bảo đảm quyền học tập cho người khuyết tật. Các chính sách tập trung vào, gồm: Miễn giảm học phí, hỗ trợ đồ dùng học tập, trợ cấp xã hội, ưu tiên tuyển sinh, cho phép nhập học ở độ tuổi cao hơn, điều chỉnh linh hoạt chương trình và nội dung học tập phù hợp với từng loại khuyết tật.

Hàng năm, Sở GD&ĐT Sơn La phối hợp với các ngành, chính quyền địa phương rà soát, thống kê đầy đủ số lượng trẻ khuyết tật trong độ tuổi đi học trên toàn tỉnh, xây dựng kế hoạch vận động và đưa các em đến trường. Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 4.970 trẻ khuyết tật, trong đó hơn 51% đang theo học tại các trường từ mầm non đến trung học phổ thông. Đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ trẻ khuyết tật học hòa nhập cấp mầm non đạt 96,7%, tiểu học đạt 68,1%, trung học cơ sở đạt 53%. Những con số trên thể hiện sự nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.



Đa dạng hóa các hình thức giáo dục

Tỉnh Sơn La xây dựng hệ thống giáo dục cho người khuyết tật theo ba phương thức chính: Giáo dục hòa nhập tại trường phổ thông, giáo dục chuyên biệt tại các cơ sở chuyên dụng và giáo dục tại gia đình tại cộng đồng, bảo đảm mọi đối tượng đều có cơ hội học tập theo cách phù hợp nhất.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 4 cơ sở giáo dục chuyên biệt và 3 trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập, tạo thành mạng lưới hỗ trợ liên thông từ mầm non đến trung học phổ thông. Đặc biệt, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La được thành lập theo Quyết định số 1850/QĐ-UBND ngày 20/9/2023, có chức năng đánh giá, xác định khả năng; can thiệp sớm, xây dựng chương trình giáo dục cá thể hóa cho từng học sinh. Đây là bước tiến quan trọng, giúp mỗi em được theo một lộ trình học tập riêng, phù hợp với chính mình.

Ông Phạm Quang Huy, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La cho biết: Mỗi học sinh, dù có hoàn cảnh nào, đều có quyền được học tập và phát triển theo cách riêng của mình. Giảng dạy cho học sinh khuyết tật không phải là làm từ thiện, mà là thực hiện sự bình đẳng trong giáo dục. Nhà trường luôn nỗ lực để các em được tiếp cận chương trình phù hợp, được tôn trọng và phát huy tối đa năng lực bản thân. Khi các em có cơ hội học tập như bạn bè cùng trang lứa, đó chính là bước quan trọng nhất để tự tin hòa nhập và tỏa sáng.



Đầu tư nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dạy học

Yếu tố then chốt quyết định thành công của giáo dục cho người khuyết tật chính là đội ngũ giáo viên. Xác định được nhiệm vụ trọng tâm đó, Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng cho giáo viên, cán bộ quản lý về phương pháp dạy học thích ứng, can thiệp sớm, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân hóa. Các trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập đóng vai trò nòng cốt trong việc chuyển giao chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật cho các trường phổ thông thực hiện giáo dục hòa nhập tại địa bàn .

Chương trình giáo dục được xây dựng linh hoạt, kết hợp giữa kiến thức phổ thông với rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng tự lập, giúp người khuyết tật không chỉ có tri thức mà còn có thể tự chăm sóc bản thân, tham gia lao động và đóng góp cho xã hội. Hướng nghiệp và dạy nghề cho người khuyết tật ngày càng được tỉnh Sơn La quan tâm, với các mô hình đào tạo nghề phù hợp điều kiện thực tế vùng cao, mở ra cơ hội sinh kế bền vững.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, giúp thay đổi nhận thức của gia đình, xã hội về quyền và năng lực của người khuyết tật. Nhiều gia đình đã tự tin đưa con đến trường, tin vào sự phát triển của con em mình. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng chung tay hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị, học bổng, tạo thành vòng tay yêu thương, tiếp thêm động lực cho các em vượt khó vươn lên.

Em Quàng Văn Hùng, học sinh khuyết tật tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Sơn La, chia sẻ: "Con rất vui khi được học tập tại đây. Thầy cô luôn tận tình chỉ bảo, kiên nhẫn hướng dẫn con từng chút một. Con cảm thấy mình được yêu thương và không hề khác bạn bè. Con sẽ cố gắng học thật giỏi để không phụ lòng thầy cô và gia đình".

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, giáo dục cho người khuyết tật tại Sơn La vẫn đối mặt với không ít khó khăn: điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nhận thức của một bộ phận người dân chưa đồng đều, cơ sở vật chất và thiết bị còn khó khăn, đội ngũ giáo viên cần tiếp tục được bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn hơn nữa.

Trong thời gian tới, tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư, hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập, đẩy mạnh can thiệp sớm cho trẻ em có nhu cầu đặc biệt. Từ đó, tạo ra một môi trường giáo dục thực sự bình đẳng, nơi mỗi người khuyết tật đều có quyền được học, được phát triển và tỏa sáng theo cách riêng của mình.