GD&TĐ - Phong trào xóa mù chữ đang từng ngày lan tỏa, mang lại ánh sáng tri thức cho đồng bào dân tộc La Hủ ở xã biên giới Pa Ủ, tỉnh Lai Châu.
Con chữ vượt núi
Chúng tôi có mặt tại bản Pa Ủ vào một buổi chiều muộn. Trong căn nhà văn hóa nhỏ, ánh đèn tuýp trắng hắt xuống tấm bảng đen đã mòn. 13 học viên người La Hủ, lớn có, già có đang chăm chú đánh vần từng chữ cái. Lớp học còn có cả tiếng nô đùa của những đứa trẻ theo đến lớp để xem ông bà, bố mẹ mình học chữ. Tất cả đi vào im lặng khi giọng cô giáo Lý Thị Chang nhẹ nhàng vang lên: “Cờ – a – ca – ca... ca”. Rồi cả lớp cùng đồng thanh, tiếng đánh vần vang vọng khắp núi rừng Pa Ủ.
Cô Lý Thị Chang chỉnh nét chữ cho học viên xóa mù.
Cô Lý Thị Chang, giáo viên Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ được phân công phụ trách lớp xóa mù chữ của bản Pa Ủ. Cứ hết giờ dạy chính khóa cho các em nhỏ, cô lại vượt 5km từ điểm trường Mô Chi đến bản Pa Ủ để lên lớp cho các học viên xóa mù. Có hôm đến sớm, cô nhờ trưởng bản thông báo cho học viên, lúc nào đông đủ thì giờ học mới bắt đầu. Nhiều lúc bà con mải đi rừng, lớp học kết thúc muộn hơn, cô lại một mình một đường từ Pa Ủ về điểm trường trong khuya vắng.
Cô Chang kể: “Ngày đầu mở lớp, nhiều bà con ngại, bảo "mình già rồi học sao nổi". Thế nhưng khi thấy người khác biết đọc, biết viết, đi chợ không bị nhầm tiền, viết được tên mình... thì học viên cũng tự tìm đến lớp. Lớp xóa mù tại bản Pa Ủ đợt này mới được khai giảng, học viên vốn hàng ngày cầm cuốc, cầm dao chưa quen với con chữ nên tôi phải uốn tay từng người để luyện viết chữ. Những bàn tay vốn thô cứng nên nét chữ ngày đầu cũng nguệch ngoạc theo”.
Nhà văn hóa của bản trở thành nơi thắp sáng tri thức cho học viên xóa mù chữ.
Học viên trẻ nhất lớp xóa mù chữ của cô Chang mới 33 tuổi và cao nhất là bà Pờ Go Nu năm nay đã gần 60 tuổi. Bà Nu nói tiếng Việt vẫn còn từ được từ không, nhưng trên khuôn mặt khắc khổ ấy, ánh mắt của bà lại toát lên một niềm tin rằng: Con chữ sẽ vượt núi để thắp sáng bản làng vùng cao Pa Ủ.
“Từ ngày có lớp học xóa mù chữ, tối nào tôi cũng đi học. Cô giáo dạy rất kiên nhẫn. Lúc đầu, cầm bút run lắm, viết không ra chữ. Giờ thì tôi đã biết viết tên mình và mong muốn lớn nhất là biết đọc chữ, biết đếm tiền, đọc được giấy tờ” – bà Pờ Go Nu bày tỏ.
Những nét chữ đầu tiên của các học viên bản Pa Ủ.
Bà Vàng Mì Sơ, bản Pa Ủ đã 53 tuổi nhưng ngày nào cũng chăm chỉ đến lớp. “Ngày trước không biết chữ, đi chợ mua muối với bột ngọt hay bị nhầm. Giờ mình muốn học chữ để biết đọc, biết viết”.
Thắp sáng tương lai vùng biên
Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ đang tổ chức 3 lớp xóa mù tại các bản Ứ Ma, Xà Hồ và Pa Ủ với 46 học viên. Hàng năm, nhà trường phối hợp với địa phương để rà soát, mở các lớp xóa mù chữ với mong muốn mang “ánh sáng tri thức” đến với người dân vùng biên Pa Ủ.
Ông Nguyễn Thành Long, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ chia sẻ: “Những lớp học xóa mù được mở ra, niềm vui lớn nhất của chúng tôi là thấy học viên đi học đầy đủ, rồi biết viết chữ, đọc sách. Cùng với sự tận tâm của các giáo viên, bà con La Hủ ở đây cũng dành hết tâm sức để mình không còn “mù chữ”.
Chị Ly Mì Đô, bản Xà Hồ địu con đến lớp xóa mù chữ.
Tại điểm trường Xà Hồ, chúng tôi bắt gặp hình ảnh chị Ly Mì Đô (40 tuổi) địu theo con nhỏ đến lớp xóa mù chữ. Chị Đô có con đang theo học ở điểm trường Mô Chi, Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ, nên ước muốn của chị là biết chữ để có thể dạy lại con.
Chị Đô thổ lộ: “Con mình đi học tiểu học nên nhiều khi nó đọc bài mà mình không hiểu. Mình vẫn còn con nhỏ nữa nên muốn học chữ để sau có thể dạy con. Đi học, biết chữ rồi, mình cũng tự tin hơn khi đi họp bản”.
Thầy Chim Văn Giang, giáo viên dạy lớp xóa mù ở bản Xà Hồ bày tỏ: “Ban ngày bà con lên nương, tối đến chúng tôi lại cùng họ học chữ. Có người vừa đi học vừa bế con theo. Nhìn thấy họ say mê như thế, mình càng có thêm động lực”.
Theo ông Nguyễn Khánh Yên, Chủ tịch UBND xã Pa Ủ chia sẻ: “Không chỉ dừng lại ở việc biết đọc, biết viết, công tác xóa mù chữ ở Pa Ủ còn mở ra cánh cửa mới cho người dân vùng biên trong hành trình thoát nghèo. Khi có tri thức, bà con biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi; biết đọc hướng dẫn, tra cứu thông tin, ghi chép chi tiêu”.
Ông Yên cũng cho biết, xã đang hướng tới mục tiêu “chống tái mù”, duy trì các lớp học định kỳ và khuyến khích người trẻ học lên. “Xóa mù chữ không chỉ là xóa cái không biết, mà là gieo niềm tin và mở đường cho phát triển” - ông Yên khẳng định.
Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Xà Hồ, xã Pa Ủ.
Trời Pa Ủ về đêm lạnh se sắt, sương mù phủ kín những triền núi. Trong căn nhà văn hóa nhỏ ở Pa Ủ, ánh đèn vẫn hắt ra qua khung cửa sổ. Tiếng đánh vần vang lên đều đặn, hòa vào tiếng suối róc rách xa xa.
Những con chữ tưởng chừng nhỏ bé lại đang viết nên một câu chuyện lớn. Ở nơi đầu nguồn biên giới ấy, ánh sáng của tri thức đã bắt đầu lan tỏa, mang theo hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho Pa Ủ, vùng đất của nghị lực và khát vọng vươn lên.
Các học viên xóa mù tại điểm bản Pa Ủ.
Con chữ vượt núi
Chúng tôi có mặt tại bản Pa Ủ vào một buổi chiều muộn. Trong căn nhà văn hóa nhỏ, ánh đèn tuýp trắng hắt xuống tấm bảng đen đã mòn. 13 học viên người La Hủ, lớn có, già có đang chăm chú đánh vần từng chữ cái. Lớp học còn có cả tiếng nô đùa của những đứa trẻ theo đến lớp để xem ông bà, bố mẹ mình học chữ. Tất cả đi vào im lặng khi giọng cô giáo Lý Thị Chang nhẹ nhàng vang lên: “Cờ – a – ca – ca... ca”. Rồi cả lớp cùng đồng thanh, tiếng đánh vần vang vọng khắp núi rừng Pa Ủ.
Cô Lý Thị Chang chỉnh nét chữ cho học viên xóa mù.
Cô Lý Thị Chang, giáo viên Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ được phân công phụ trách lớp xóa mù chữ của bản Pa Ủ. Cứ hết giờ dạy chính khóa cho các em nhỏ, cô lại vượt 5km từ điểm trường Mô Chi đến bản Pa Ủ để lên lớp cho các học viên xóa mù. Có hôm đến sớm, cô nhờ trưởng bản thông báo cho học viên, lúc nào đông đủ thì giờ học mới bắt đầu. Nhiều lúc bà con mải đi rừng, lớp học kết thúc muộn hơn, cô lại một mình một đường từ Pa Ủ về điểm trường trong khuya vắng.
Cô Chang kể: “Ngày đầu mở lớp, nhiều bà con ngại, bảo "mình già rồi học sao nổi". Thế nhưng khi thấy người khác biết đọc, biết viết, đi chợ không bị nhầm tiền, viết được tên mình... thì học viên cũng tự tìm đến lớp. Lớp xóa mù tại bản Pa Ủ đợt này mới được khai giảng, học viên vốn hàng ngày cầm cuốc, cầm dao chưa quen với con chữ nên tôi phải uốn tay từng người để luyện viết chữ. Những bàn tay vốn thô cứng nên nét chữ ngày đầu cũng nguệch ngoạc theo”.
Nhà văn hóa của bản trở thành nơi thắp sáng tri thức cho học viên xóa mù chữ.
Học viên trẻ nhất lớp xóa mù chữ của cô Chang mới 33 tuổi và cao nhất là bà Pờ Go Nu năm nay đã gần 60 tuổi. Bà Nu nói tiếng Việt vẫn còn từ được từ không, nhưng trên khuôn mặt khắc khổ ấy, ánh mắt của bà lại toát lên một niềm tin rằng: Con chữ sẽ vượt núi để thắp sáng bản làng vùng cao Pa Ủ.
“Từ ngày có lớp học xóa mù chữ, tối nào tôi cũng đi học. Cô giáo dạy rất kiên nhẫn. Lúc đầu, cầm bút run lắm, viết không ra chữ. Giờ thì tôi đã biết viết tên mình và mong muốn lớn nhất là biết đọc chữ, biết đếm tiền, đọc được giấy tờ” – bà Pờ Go Nu bày tỏ.
Những nét chữ đầu tiên của các học viên bản Pa Ủ.
Bà Vàng Mì Sơ, bản Pa Ủ đã 53 tuổi nhưng ngày nào cũng chăm chỉ đến lớp. “Ngày trước không biết chữ, đi chợ mua muối với bột ngọt hay bị nhầm. Giờ mình muốn học chữ để biết đọc, biết viết”.
Thắp sáng tương lai vùng biên
Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ đang tổ chức 3 lớp xóa mù tại các bản Ứ Ma, Xà Hồ và Pa Ủ với 46 học viên. Hàng năm, nhà trường phối hợp với địa phương để rà soát, mở các lớp xóa mù chữ với mong muốn mang “ánh sáng tri thức” đến với người dân vùng biên Pa Ủ.
Ông Nguyễn Thành Long, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ chia sẻ: “Những lớp học xóa mù được mở ra, niềm vui lớn nhất của chúng tôi là thấy học viên đi học đầy đủ, rồi biết viết chữ, đọc sách. Cùng với sự tận tâm của các giáo viên, bà con La Hủ ở đây cũng dành hết tâm sức để mình không còn “mù chữ”.
Chị Ly Mì Đô, bản Xà Hồ địu con đến lớp xóa mù chữ.
Tại điểm trường Xà Hồ, chúng tôi bắt gặp hình ảnh chị Ly Mì Đô (40 tuổi) địu theo con nhỏ đến lớp xóa mù chữ. Chị Đô có con đang theo học ở điểm trường Mô Chi, Trường PTDTBT Tiểu học Pa Ủ, nên ước muốn của chị là biết chữ để có thể dạy lại con.
Chị Đô thổ lộ: “Con mình đi học tiểu học nên nhiều khi nó đọc bài mà mình không hiểu. Mình vẫn còn con nhỏ nữa nên muốn học chữ để sau có thể dạy con. Đi học, biết chữ rồi, mình cũng tự tin hơn khi đi họp bản”.
Thầy Chim Văn Giang, giáo viên dạy lớp xóa mù ở bản Xà Hồ bày tỏ: “Ban ngày bà con lên nương, tối đến chúng tôi lại cùng họ học chữ. Có người vừa đi học vừa bế con theo. Nhìn thấy họ say mê như thế, mình càng có thêm động lực”.
Theo ông Nguyễn Khánh Yên, Chủ tịch UBND xã Pa Ủ chia sẻ: “Không chỉ dừng lại ở việc biết đọc, biết viết, công tác xóa mù chữ ở Pa Ủ còn mở ra cánh cửa mới cho người dân vùng biên trong hành trình thoát nghèo. Khi có tri thức, bà con biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi; biết đọc hướng dẫn, tra cứu thông tin, ghi chép chi tiêu”.
Ông Yên cũng cho biết, xã đang hướng tới mục tiêu “chống tái mù”, duy trì các lớp học định kỳ và khuyến khích người trẻ học lên. “Xóa mù chữ không chỉ là xóa cái không biết, mà là gieo niềm tin và mở đường cho phát triển” - ông Yên khẳng định.
Các học viên lớp xóa mù chữ ở bản Xà Hồ, xã Pa Ủ.
Trời Pa Ủ về đêm lạnh se sắt, sương mù phủ kín những triền núi. Trong căn nhà văn hóa nhỏ ở Pa Ủ, ánh đèn vẫn hắt ra qua khung cửa sổ. Tiếng đánh vần vang lên đều đặn, hòa vào tiếng suối róc rách xa xa.
Những con chữ tưởng chừng nhỏ bé lại đang viết nên một câu chuyện lớn. Ở nơi đầu nguồn biên giới ấy, ánh sáng của tri thức đã bắt đầu lan tỏa, mang theo hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho Pa Ủ, vùng đất của nghị lực và khát vọng vươn lên.
Ninh Bình phát ấn Đền Trần từ 5h sáng Rằm tháng Giêng
GD&TĐ - Lễ Khai ấn Đền Trần xuân Bính Ngọ năm 2026 sẽ tổ chức phát ấn cho nhân dân, du khách từ 5h ngày 15 tháng Giêng âm lịch.
2026-02-27 08:40
Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS
GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ mua thẻ BHYT và cùng chi trả thuốc kháng vi-rút HIV cho người nhiễm HIV/AIDS.
2026-02-27 08:40
Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn
GD&TĐ - Bé gái 12 tuổi xuất hiện dấu hiệu yếu chân tay, dù đã chữa trị nhiều nơi, tình trạng vẫn ngày càng nặng, cuối cùng liệt hoàn toàn hai chân. Bước ngoặt đến với em khi các bác sĩ Vinmec Times City xác định nguyên nhân do khối nang nội bì trong tủy sống và phẫu thuật thành công, giúp em từ việc phải ngồi xe lăn nay chập chững bước đi trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.
2026-02-27 08:40
Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim
GD&TĐ - Với kỹ thuật E-CPR (ECMO hồi sinh tim phổi), bác sĩ ở TPHCM cứu sống nhiều ca ngừng tim, tỷ lệ phục hồi đạt 36%.
2026-02-27 08:40
Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 lần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục
GD&TĐ - Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 với chủ đề Chung tay vì “Trẻ em - Trái đất - Tương lai” sẽ diễn ra tại Công viên 23/9 (TPHCM).
2026-02-27 08:39
TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết
GD&TĐ - Sau Tết, dịch bệnh tay chân miệng có thể tăng trong tháng 3, dịch sốt xuất huyết có thể tăng sớm hơn so với những năm trước.
2026-02-27 08:39
Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng
GD&TĐ - Y học tái tạo được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình từ điều trị đơn thuần sang chăm sóc tích hợp, hiện đại, nhân văn.
2026-02-27 08:39
Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?
GD&TĐ - Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa khớp, và tập thể dục nhẹ nhàng là một phương pháp điều trị phổ biến để kiểm soát các triệu chứng của bệnh.
2026-02-27 08:39
Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.
2026-02-27 08:39
Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.
