TPHCM thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử

Trong bối cảnh công nghệ lượng tử đang trở thành một hướng công nghệ chiến lược, việc phát triển nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và hạ tầng công nghệ đặt ra những yêu cầu mới đối với TPHCM.

Đây là nội dung được thảo luận tại hội thảo khoa học “Phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại TPHCM”, tổ chức tại Đại học Quốc gia TPHCM ngày 9/10.

Hội thảo do Tiểu ban Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Ban Nghiên cứu Phát triển TPHCM, Đại học Quốc gia TPHCM và Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM (HCMC C4IR) phối hợp tổ chức. Chương trình thu hút hơn 80 đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến, cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.

Toàn cảnh hội thảo khoa học "Phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại TPHCM". Ảnh: VNUHCM.

Định hướng phát triển hệ sinh thái lượng tử

Tại hội thảo, ông Đỗ Hữu Hiền, Phó Trưởng Tiểu ban Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Ban Nghiên cứu Phát triển TPHCM, nhấn mạnh việc phát triển công nghệ lượng tử cần gắn với những bài toán thực tiễn của siêu đô thị như giao thông, logistics, năng lượng, tài chính và bảo vệ dữ liệu.

Theo ông, để phát triển hệ sinh thái lượng tử, cần tăng cường liên kết giữa chính quyền, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Cùng với đó, thành phố cần nghiên cứu các cơ chế thử nghiệm công nghệ, tiêu chuẩn an toàn dữ liệu, chính sách sở hữu trí tuệ và giải pháp thu hút nhân tài.

Về năng lực nghiên cứu và đào tạo, PGS.TS Trần Lê Quan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM, cho biết toàn hệ thống hiện có khoảng 138 nhà khoa học có chuyên môn liên quan đến công nghệ lượng tử. Các hướng nghiên cứu gồm thuật toán, mô phỏng, mật mã hậu lượng tử, vật liệu và cảm biến lượng tử.

Trong đào tạo, chuyên ngành Tính toán lượng tử đã tuyển sinh từ năm 2025; hai ngành Công nghệ lượng tử và Kỹ thuật lượng tử đang được chuẩn bị để tuyển sinh.

Đại học Quốc gia TPHCM cũng đang xây dựng đề án thành lập Trung tâm Xuất sắc về Công nghệ lượng tử và dự án đầu tư Phòng thí nghiệm Công nghệ lượng tử dùng chung.

PGS.TS Trần Lê Quan phát biểu đề dẫn hội thảo. Ảnh: VNUHCM.

PGS.TS Trần Lê Quan nhấn mạnh yêu cầu kết nối các nhóm nghiên cứu, tăng cường đầu tư hạ tầng và đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, đối tác quốc tế. Đại học Quốc gia TPHCM sẵn sàng đóng vai trò hạt nhân trong đào tạo và nghiên cứu, góp phần phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử của Thành phố.

Ở góc độ kết nối và huy động nguồn lực, ông Phạm Phú Trường, Phó Giám đốc HCMC C4IR, nhấn mạnh vai trò liên kết giữa các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

HCMC C4IR định hướng phối hợp với Đại học Quốc gia TPHCM và các đơn vị liên quan mở rộng kết nối với mạng lưới C4IR toàn cầu thuộc Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Qua đó, các bên hướng đến huy động nguồn lực, hỗ trợ tiếp cận hạ tầng thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Kết nối nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu thực tiễn

Bên cạnh các định hướng phát triển trong nước, hội thảo còn ghi nhận kinh nghiệm quốc tế về xây dựng hệ sinh thái và ứng dụng công nghệ lượng tử.

Các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm phát triển thị trường phần cứng lượng tử từ PASQAL (Pháp), xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lượng tử quốc gia từ Cơ quan Đổi mới sáng tạo Israel và ứng dụng mật mã hậu lượng tử trong phát triển kinh tế - xã hội từ Korea Quantum Computing (Hàn Quốc).

Các tham luận và phiên thảo luận về kết nối học thuật với doanh nghiệp tập trung vào nhu cầu phát triển nguồn nhân lực công nghệ lượng tử tại Việt Nam. Trong đó, hợp tác đào tạo, nghiên cứu và chia sẻ hạ tầng được đặt ra như những nội dung cần thúc đẩy để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Các tham luận tập trung vấn đề kết nối, phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử. Ảnh: VNUHCM.

Phiên thảo luận thứ hai tại hội thảo đi sâu vào đào tạo nhân lực chuyên sâu, phát triển năng lực nghiên cứu, hạ tầng và bảo đảm an toàn thông tin.

Các chuyên gia từ Đại học Quốc gia Saint Petersburg (Liên bang Nga) chia sẻ kinh nghiệm đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ lượng tử. Đại diện TOTM Technologies (Singapore) trình bày về mật mã hậu lượng tử và an toàn thông tin trong lĩnh vực tài chính.