Trí tuệ nhân tạo trong y tế: Trợ lý số đắc lực cho bác sĩ

GD&TĐ - Ở góc độ học thuật và chính sách, các chuyên gia cho rằng, AI không còn là xu hướng mà đã trở thành một chiến lược phát triển tất yếu.



Không chỉ dừng lại ở vai trò “trợ lý số” hỗ trợ chẩn đoán chính xác và phát hiện sớm các bệnh lý nan y, trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành hạt nhân trong hệ sinh thái y tế thông minh, kết nối từ những trạm y tế cơ sở đến các bệnh viện hạng đặc biệt, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực và lấy người bệnh làm trung tâm.

Đưa công nghệ đến gần người dân

Trong tháng 3/2026, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức được triển khai tại 3 bệnh viện của Hà Nội, gồm Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn và Bệnh viện Ung bướu Hà Nội. Đây được xem là một bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành y tế Thủ đô, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư, đột quỵ và bệnh tim mạch.

Cụ thể, hệ thống AI được tích hợp vào quy trình chuyên môn nhằm hỗ trợ phân tích hình ảnh X-quang, CT và MRI. Đây là những phương tiện chẩn đoán đóng vai trò then chốt trong phát hiện bệnh. Thay vì chỉ dựa hoàn toàn vào kinh nghiệm của bác sĩ, AI sẽ tham gia như một “trợ lý số”, giúp nhận diện các dấu hiệu bất thường với độ chính xác cao và trong thời gian ngắn hơn.

PGS.TS Đỗ Đình Tùng - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho biết, AI được triển khai trước tiên trong phân tích dữ liệu hình ảnh nhằm hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ. Hệ thống có khả năng nhận diện nhiều dấu hiệu bệnh lý tinh vi mà mắt thường có thể bỏ sót, đặc biệt trong giai đoạn rất sớm của bệnh. “AI có thể hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, đột quỵ, bệnh tim mạch… Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, quyết định chuyên môn cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ”, ông nhấn mạnh.

Quan điểm này cũng phản ánh cách tiếp cận thận trọng nhưng thực tế của ngành y tế: công nghệ không thay thế con người, mà tăng cường năng lực cho đội ngũ thầy thuốc.

Không dừng lại ở các bệnh viện tuyến thành phố, làn sóng chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ xuống tuyến y tế cơ sở, nơi được xác định là “tuyến đầu” trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Mô hình Trạm Y tế 4.0 tại phường Bồ Đề, quận Long Biên là một minh chứng rõ nét. Tại đây, toàn bộ quy trình khám chữa bệnh đã được số hóa gần như hoàn toàn.

Người dân có thể sử dụng căn cước công dân để đăng ký khám bệnh, hồ sơ sức khỏe được lưu trữ điện tử, và các khoản thanh toán được thực hiện không dùng tiền mặt. Quan trọng hơn, dữ liệu y tế của bệnh nhân được liên thông với hệ thống bảo hiểm và các cơ sở y tế khác. Điều này giúp bác sĩ có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng sức khỏe của người bệnh, từ tiền sử bệnh lý đến các lần điều trị trước đó.

Cách tiếp cận này đánh dấu một thay đổi mang tính chiến lược: thay vì tập trung công nghệ ở tuyến trên, ngành y tế đang từng bước “đưa công nghệ về gần dân”, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay từ cấp cơ sở.



AI trở thành “trợ lý số” trong bệnh viện

Song song với tuyến cơ sở, các bệnh viện trung ương, nơi hội tụ nguồn lực chuyên môn cao, cũng đang đẩy mạnh ứng dụng AI trên quy mô lớn. Tại Bệnh viện Bạch Mai, một trong những cơ sở y tế hàng đầu cả nước, chuyển đổi số không còn là kế hoạch mà đã trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn.

PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh: “Chúng ta không thể phát triển y học hiện đại nếu vẫn giữ cách làm truyền thống. Trí tuệ nhân tạo không thay thế con người, mà chính là công cụ giúp bác sĩ tập trung hơn vào giá trị cốt lõi – đó là chăm sóc người bệnh một cách toàn diện, an toàn và nhân văn”.

Theo ông, trong vài năm qua, bệnh viện đã triển khai toàn diện kế hoạch chuyển đổi số theo 6 trụ cột chiến lược, bao gồm: chuyển đổi số, phân tích dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đề án ghép đa tạng; ứng dụng kỹ thuật gen trị liệu; công nghệ tế bào gốc; phẫu thuật robot; và công nghệ in 3D trong sản xuất thiết bị y tế.

Một dấu mốc quan trọng là từ đầu tháng 10/2025, bệnh viện chính thức triển khai ký số toàn trình. Đây được xem là bước chuyển mình mang tính lịch sử, đưa bệnh viện tiến gần hơn tới mô hình “không giấy tờ”. Với hệ thống này, các thủ tục hành chính được rút gọn tối đa, giảm thời gian chờ đợi và chi phí cho người bệnh. “Mọi cuộc hành trình vượt hàng trăm cây số chỉ để ký một tờ giấy sẽ trở thành quá khứ”, đại diện bệnh viện chia sẻ.

Không chỉ ứng dụng công nghệ từ bên ngoài, các bệnh viện Việt Nam cũng đang từng bước làm chủ và phát triển các giải pháp AI của riêng mình. Tại Bệnh viện Bạch Mai, bộ ba phần mềm chẩn đoán ung thư phổi bằng AI “Make in Vietnam” là một ví dụ tiêu biểu.

Các phần mềm này được thiết kế để hỗ trợ bác sĩ trong việc đọc ảnh CT, nội soi và mô bệnh học. Điểm đáng chú ý là hệ thống không làm thay đổi quy trình làm việc của bác sĩ, nhưng lại giúp tăng đáng kể độ chính xác và rút ngắn thời gian phát hiện tổn thương. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh số lượng bệnh nhân ngày càng tăng, trong khi nguồn nhân lực y tế vẫn còn hạn chế.

Ở góc độ học thuật và chính sách, các chuyên gia cho rằng, AI không còn là xu hướng mà đã trở thành một chiến lược phát triển tất yếu. GS.TS Nguyễn Thanh Thủy - Trường Đại học Công nghệ, ĐHQG Hà Nội nhận định: “Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo không còn là xu hướng mà đã trở thành một chiến lược phát triển quốc gia. Y tế thông minh là lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng lớn nhất và tác động mạnh nhất tới chất lượng sống của người dân”.

Việt Nam hiện từng bước xây dựng hệ sinh thái AI cho ngành y tế, từ khung pháp lý như Chiến lược Quốc gia về AI, các nghị định liên quan đến dữ liệu y tế, đến nền tảng công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, học sâu và các mô hình ngôn ngữ lớn.

Thực tế, AI đã và đang hỗ trợ nhiều hoạt động quan trọng trong y tế, bao gồm: chẩn đoán hình ảnh, xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, cảnh báo sớm nguy cơ bệnh, theo dõi bệnh nhân từ xa và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng. Ngoài ra, AI còn tham gia vào quản lý bệnh viện, phân tích dữ liệu vận hành và dự báo dịch tễ.

Dù công nghệ phát triển mạnh mẽ, nhưng các nhà quản lý vẫn nhấn mạnh rằng, yếu tố con người là trung tâm của hệ thống y tế. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho rằng, AI đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và quản lý y tế.

Tuy nhiên, sự khác biệt căn bản giữa AI và con người nằm ở “trái tim”, tức là đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm và sự cảm thông với người bệnh. “Công nghệ được tạo ra để phục vụ con người, không phải để con người phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ”, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Có thể thấy, việc triển khai AI tại các bệnh viện ở Hà Nội trong tháng 3/2026 không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn là dấu hiệu của một sự chuyển đổi sâu rộng trong tư duy làm y tế.

Từ việc tập trung vào điều trị khi bệnh đã nặng, hệ thống y tế đang dần chuyển sang phát hiện sớm, dự phòng và quản lý sức khỏe toàn diện. Trong quá trình đó, AI đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp nâng cao chất lượng chuyên môn và tối ưu hóa nguồn lực.

Tuy nhiên, như các chuyên gia đã nhấn mạnh, công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng không thể thay thế được yếu tố con người. Một hệ thống y tế hiện đại không chỉ cần “trí tuệ nhân tạo”, mà còn phải giữ được “trái tim con người” - nơi đặt lợi ích và sự an toàn của bệnh nhân lên hàng đầu.



Không chỉ dừng lại ở vai trò “trợ lý số” hỗ trợ chẩn đoán chính xác và phát hiện sớm các bệnh lý nan y, trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành hạt nhân trong hệ sinh thái y tế thông minh, kết nối từ những trạm y tế cơ sở đến các bệnh viện hạng đặc biệt, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực và lấy người bệnh làm trung tâm.

Đưa công nghệ đến gần người dân

Trong tháng 3/2026, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức được triển khai tại 3 bệnh viện của Hà Nội, gồm Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn và Bệnh viện Ung bướu Hà Nội. Đây được xem là một bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành y tế Thủ đô, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư, đột quỵ và bệnh tim mạch.

Cụ thể, hệ thống AI được tích hợp vào quy trình chuyên môn nhằm hỗ trợ phân tích hình ảnh X-quang, CT và MRI. Đây là những phương tiện chẩn đoán đóng vai trò then chốt trong phát hiện bệnh. Thay vì chỉ dựa hoàn toàn vào kinh nghiệm của bác sĩ, AI sẽ tham gia như một “trợ lý số”, giúp nhận diện các dấu hiệu bất thường với độ chính xác cao và trong thời gian ngắn hơn.

PGS.TS Đỗ Đình Tùng - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho biết, AI được triển khai trước tiên trong phân tích dữ liệu hình ảnh nhằm hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ. Hệ thống có khả năng nhận diện nhiều dấu hiệu bệnh lý tinh vi mà mắt thường có thể bỏ sót, đặc biệt trong giai đoạn rất sớm của bệnh. “AI có thể hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, đột quỵ, bệnh tim mạch… Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, quyết định chuyên môn cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ”, ông nhấn mạnh.

Quan điểm này cũng phản ánh cách tiếp cận thận trọng nhưng thực tế của ngành y tế: công nghệ không thay thế con người, mà tăng cường năng lực cho đội ngũ thầy thuốc.

Không dừng lại ở các bệnh viện tuyến thành phố, làn sóng chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ xuống tuyến y tế cơ sở, nơi được xác định là “tuyến đầu” trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Mô hình Trạm Y tế 4.0 tại phường Bồ Đề, quận Long Biên là một minh chứng rõ nét. Tại đây, toàn bộ quy trình khám chữa bệnh đã được số hóa gần như hoàn toàn.

Người dân có thể sử dụng căn cước công dân để đăng ký khám bệnh, hồ sơ sức khỏe được lưu trữ điện tử, và các khoản thanh toán được thực hiện không dùng tiền mặt. Quan trọng hơn, dữ liệu y tế của bệnh nhân được liên thông với hệ thống bảo hiểm và các cơ sở y tế khác. Điều này giúp bác sĩ có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng sức khỏe của người bệnh, từ tiền sử bệnh lý đến các lần điều trị trước đó.

Cách tiếp cận này đánh dấu một thay đổi mang tính chiến lược: thay vì tập trung công nghệ ở tuyến trên, ngành y tế đang từng bước “đưa công nghệ về gần dân”, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay từ cấp cơ sở.



AI trở thành “trợ lý số” trong bệnh viện

Song song với tuyến cơ sở, các bệnh viện trung ương, nơi hội tụ nguồn lực chuyên môn cao, cũng đang đẩy mạnh ứng dụng AI trên quy mô lớn. Tại Bệnh viện Bạch Mai, một trong những cơ sở y tế hàng đầu cả nước, chuyển đổi số không còn là kế hoạch mà đã trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn.

PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh: “Chúng ta không thể phát triển y học hiện đại nếu vẫn giữ cách làm truyền thống. Trí tuệ nhân tạo không thay thế con người, mà chính là công cụ giúp bác sĩ tập trung hơn vào giá trị cốt lõi – đó là chăm sóc người bệnh một cách toàn diện, an toàn và nhân văn”.

Theo ông, trong vài năm qua, bệnh viện đã triển khai toàn diện kế hoạch chuyển đổi số theo 6 trụ cột chiến lược, bao gồm: chuyển đổi số, phân tích dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đề án ghép đa tạng; ứng dụng kỹ thuật gen trị liệu; công nghệ tế bào gốc; phẫu thuật robot; và công nghệ in 3D trong sản xuất thiết bị y tế.

Một dấu mốc quan trọng là từ đầu tháng 10/2025, bệnh viện chính thức triển khai ký số toàn trình. Đây được xem là bước chuyển mình mang tính lịch sử, đưa bệnh viện tiến gần hơn tới mô hình “không giấy tờ”. Với hệ thống này, các thủ tục hành chính được rút gọn tối đa, giảm thời gian chờ đợi và chi phí cho người bệnh. “Mọi cuộc hành trình vượt hàng trăm cây số chỉ để ký một tờ giấy sẽ trở thành quá khứ”, đại diện bệnh viện chia sẻ.

Không chỉ ứng dụng công nghệ từ bên ngoài, các bệnh viện Việt Nam cũng đang từng bước làm chủ và phát triển các giải pháp AI của riêng mình. Tại Bệnh viện Bạch Mai, bộ ba phần mềm chẩn đoán ung thư phổi bằng AI “Make in Vietnam” là một ví dụ tiêu biểu.

Các phần mềm này được thiết kế để hỗ trợ bác sĩ trong việc đọc ảnh CT, nội soi và mô bệnh học. Điểm đáng chú ý là hệ thống không làm thay đổi quy trình làm việc của bác sĩ, nhưng lại giúp tăng đáng kể độ chính xác và rút ngắn thời gian phát hiện tổn thương. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh số lượng bệnh nhân ngày càng tăng, trong khi nguồn nhân lực y tế vẫn còn hạn chế.

Ở góc độ học thuật và chính sách, các chuyên gia cho rằng, AI không còn là xu hướng mà đã trở thành một chiến lược phát triển tất yếu. GS.TS Nguyễn Thanh Thủy - Trường Đại học Công nghệ, ĐHQG Hà Nội nhận định: “Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo không còn là xu hướng mà đã trở thành một chiến lược phát triển quốc gia. Y tế thông minh là lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng lớn nhất và tác động mạnh nhất tới chất lượng sống của người dân”.

Việt Nam hiện từng bước xây dựng hệ sinh thái AI cho ngành y tế, từ khung pháp lý như Chiến lược Quốc gia về AI, các nghị định liên quan đến dữ liệu y tế, đến nền tảng công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, học sâu và các mô hình ngôn ngữ lớn.

Thực tế, AI đã và đang hỗ trợ nhiều hoạt động quan trọng trong y tế, bao gồm: chẩn đoán hình ảnh, xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, cảnh báo sớm nguy cơ bệnh, theo dõi bệnh nhân từ xa và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng. Ngoài ra, AI còn tham gia vào quản lý bệnh viện, phân tích dữ liệu vận hành và dự báo dịch tễ.

Dù công nghệ phát triển mạnh mẽ, nhưng các nhà quản lý vẫn nhấn mạnh rằng, yếu tố con người là trung tâm của hệ thống y tế. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho rằng, AI đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và quản lý y tế.

Tuy nhiên, sự khác biệt căn bản giữa AI và con người nằm ở “trái tim”, tức là đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm và sự cảm thông với người bệnh. “Công nghệ được tạo ra để phục vụ con người, không phải để con người phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ”, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Có thể thấy, việc triển khai AI tại các bệnh viện ở Hà Nội trong tháng 3/2026 không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn là dấu hiệu của một sự chuyển đổi sâu rộng trong tư duy làm y tế.

Từ việc tập trung vào điều trị khi bệnh đã nặng, hệ thống y tế đang dần chuyển sang phát hiện sớm, dự phòng và quản lý sức khỏe toàn diện. Trong quá trình đó, AI đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp nâng cao chất lượng chuyên môn và tối ưu hóa nguồn lực.

Tuy nhiên, như các chuyên gia đã nhấn mạnh, công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng không thể thay thế được yếu tố con người. Một hệ thống y tế hiện đại không chỉ cần “trí tuệ nhân tạo”, mà còn phải giữ được “trái tim con người” - nơi đặt lợi ích và sự an toàn của bệnh nhân lên hàng đầu.