Từ địa bàn khó đến đạt chuẩn phổ cập giáo dục, xóa mù chữ

GD&TĐ - Xã Lương Sơn (tỉnh Phú Thọ) đã từng bước củng cố hệ thống giáo dục cơ sở, giữ vững các tiêu chí phổ cập giáo dục và xóa mù chữ.



Chủ động từ cơ sở

Lương Sơn là địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội còn không ít khó khăn, dân cư phân bố không đồng đều, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tương đối cao. Những đặc thù này tác động trực tiếp đến công tác giáo dục nói chung, đặc biệt là nhiệm vụ phổ cập giáo dục và xóa mù chữ nói riêng.

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, Đảng ủy, HĐND, UBND xã Lương Sơn đã xác định công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài. Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ của xã được kiện toàn đầy đủ, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, gắn trách nhiệm của từng bộ phận, từng cơ sở giáo dục và từng thôn, xóm trong quá trình triển khai.

Một trong những khâu được địa phương đặc biệt coi trọng là công tác điều tra cơ bản, rà soát đối tượng. Việc điều tra phổ cập giáo dục và xóa mù chữ được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm thống kê đầy đủ trẻ trong độ tuổi mầm non, tiểu học, trung học cơ sở; đồng thời rà soát, cập nhật danh sách người lớn chưa biết chữ hoặc có nguy cơ tái mù chữ trên địa bàn. Công tác này có sự tham gia trực tiếp của đội ngũ cán bộ, giáo viên các trường học, bảo đảm thông tin thu thập sát thực tế, hạn chế tối đa sai lệch.

Song song với điều tra, công tác cập nhật, hoàn thiện hồ sơ phổ cập giáo dục, xóa mù chữ được thực hiện nghiêm túc, đúng hướng dẫn. Hồ sơ được chuẩn hóa, thống nhất giữa số liệu và thực tế, phản ánh đúng tình hình giáo dục của địa phương. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã Lương Sơn được Ban Chỉ đạo cấp tỉnh kiểm tra, đánh giá trong năm 2025.

Ngày 17/12, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tỉnh Phú Thọ đã tiến hành rà soát hồ sơ, số liệu, minh chứng tại UBND xã; đồng thời kiểm tra thực tế tại một số hộ dân và cơ sở giáo dục. Kết quả cho thấy, các chỉ số phổ cập giáo dục của xã Lương Sơn cơ bản đạt và vượt quy định theo Thông tư số 20 của Bộ GD&ĐT. Cụ thể, xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3; phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 3; xóa mù chữ mức độ 2. Hồ sơ, dữ liệu phổ cập được lập tương đối đầy đủ, phản ánh đúng thực tế địa phương…

Kết quả này phản ánh sự chủ động, nghiêm túc của xã Lương Sơn trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục và xóa mù chữ, không chạy theo hình thức, không làm “đẹp” hồ sơ, mà tập trung củng cố nền tảng thực chất từ cơ sở.



Không để ai đứng ngoài hành trình học tập

Cùng với việc giữ vững các tiêu chí phổ cập giáo dục ở các cấp học, công tác xóa mù chữ tại xã Lương Sơn được triển khai theo hướng gắn với xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng. Quan điểm xuyên suốt của địa phương là không để bất kỳ người dân nào bị đứng ngoài hành trình tiếp cận tri thức, dù ở bất kỳ độ tuổi nào.

Trong quá trình thực hiện, xã đặc biệt quan tâm đến các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong tiếp cận giáo dục, như người lớn tuổi chưa biết chữ, người có nguy cơ tái mù chữ, lao động ít điều kiện học tập, đồng bào dân tộc thiểu số. Việc xóa mù chữ không chỉ dừng lại ở việc dạy đọc, dạy viết, mà hướng đến nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, từng bước hình thành thói quen học tập thường xuyên trong đời sống hằng ngày.

Hội nghị công tác giáo dục năm 2025 do UBND xã Lương Sơn tổ chức là dịp để địa phương nhìn lại toàn diện kết quả đạt được, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, thách thức trong quá trình triển khai nhiệm vụ giáo dục, trong đó có công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ. Tại hội nghị, các ý kiến đều thống nhất nhận định rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, địa phương vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn như điều kiện cơ sở vật chất một số trường học chưa đồng bộ, áp lực về nhân lực tham gia điều tra, cập nhật số liệu phổ cập, cũng như việc duy trì bền vững kết quả xóa mù chữ trong bối cảnh đời sống người dân còn nhiều biến động.

Trên cơ sở đó, xã Lương Sơn xác định phương hướng trong thời gian tới là tiếp tục giữ vững các tiêu chí đã đạt, đồng thời nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục và xóa mù chữ theo hướng bền vững, thực chất. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của học tập suốt đời; tăng cường phối hợp giữa chính quyền, nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong việc vận động người dân tham gia các hoạt động học tập tại cộng đồng.

Việc xã Lương Sơn được kiểm tra, đề nghị công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục và xóa mù chữ năm 2025 không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực của địa phương, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính. Kết quả này góp phần khẳng định rằng, dù trong điều kiện còn nhiều khó khăn, nếu có sự chỉ đạo quyết liệt, cách làm bài bản và sự đồng thuận của người dân, công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ vẫn có thể được triển khai hiệu quả, bền vững.

Từ nền tảng phổ cập vững chắc, Lương Sơn đang từng bước tạo dựng tiền đề quan trọng để phát triển giáo dục toàn diện, nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã hội học tập tại địa phương.



Chủ động từ cơ sở

Lương Sơn là địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội còn không ít khó khăn, dân cư phân bố không đồng đều, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tương đối cao. Những đặc thù này tác động trực tiếp đến công tác giáo dục nói chung, đặc biệt là nhiệm vụ phổ cập giáo dục và xóa mù chữ nói riêng.

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, Đảng ủy, HĐND, UBND xã Lương Sơn đã xác định công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài. Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ của xã được kiện toàn đầy đủ, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, gắn trách nhiệm của từng bộ phận, từng cơ sở giáo dục và từng thôn, xóm trong quá trình triển khai.

Một trong những khâu được địa phương đặc biệt coi trọng là công tác điều tra cơ bản, rà soát đối tượng. Việc điều tra phổ cập giáo dục và xóa mù chữ được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm thống kê đầy đủ trẻ trong độ tuổi mầm non, tiểu học, trung học cơ sở; đồng thời rà soát, cập nhật danh sách người lớn chưa biết chữ hoặc có nguy cơ tái mù chữ trên địa bàn. Công tác này có sự tham gia trực tiếp của đội ngũ cán bộ, giáo viên các trường học, bảo đảm thông tin thu thập sát thực tế, hạn chế tối đa sai lệch.

Song song với điều tra, công tác cập nhật, hoàn thiện hồ sơ phổ cập giáo dục, xóa mù chữ được thực hiện nghiêm túc, đúng hướng dẫn. Hồ sơ được chuẩn hóa, thống nhất giữa số liệu và thực tế, phản ánh đúng tình hình giáo dục của địa phương. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã Lương Sơn được Ban Chỉ đạo cấp tỉnh kiểm tra, đánh giá trong năm 2025.

Ngày 17/12, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tỉnh Phú Thọ đã tiến hành rà soát hồ sơ, số liệu, minh chứng tại UBND xã; đồng thời kiểm tra thực tế tại một số hộ dân và cơ sở giáo dục. Kết quả cho thấy, các chỉ số phổ cập giáo dục của xã Lương Sơn cơ bản đạt và vượt quy định theo Thông tư số 20 của Bộ GD&ĐT. Cụ thể, xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3; phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 3; xóa mù chữ mức độ 2. Hồ sơ, dữ liệu phổ cập được lập tương đối đầy đủ, phản ánh đúng thực tế địa phương…

Kết quả này phản ánh sự chủ động, nghiêm túc của xã Lương Sơn trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục và xóa mù chữ, không chạy theo hình thức, không làm “đẹp” hồ sơ, mà tập trung củng cố nền tảng thực chất từ cơ sở.



Không để ai đứng ngoài hành trình học tập

Cùng với việc giữ vững các tiêu chí phổ cập giáo dục ở các cấp học, công tác xóa mù chữ tại xã Lương Sơn được triển khai theo hướng gắn với xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng. Quan điểm xuyên suốt của địa phương là không để bất kỳ người dân nào bị đứng ngoài hành trình tiếp cận tri thức, dù ở bất kỳ độ tuổi nào.

Trong quá trình thực hiện, xã đặc biệt quan tâm đến các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong tiếp cận giáo dục, như người lớn tuổi chưa biết chữ, người có nguy cơ tái mù chữ, lao động ít điều kiện học tập, đồng bào dân tộc thiểu số. Việc xóa mù chữ không chỉ dừng lại ở việc dạy đọc, dạy viết, mà hướng đến nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, từng bước hình thành thói quen học tập thường xuyên trong đời sống hằng ngày.

Hội nghị công tác giáo dục năm 2025 do UBND xã Lương Sơn tổ chức là dịp để địa phương nhìn lại toàn diện kết quả đạt được, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, thách thức trong quá trình triển khai nhiệm vụ giáo dục, trong đó có công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ. Tại hội nghị, các ý kiến đều thống nhất nhận định rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, địa phương vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn như điều kiện cơ sở vật chất một số trường học chưa đồng bộ, áp lực về nhân lực tham gia điều tra, cập nhật số liệu phổ cập, cũng như việc duy trì bền vững kết quả xóa mù chữ trong bối cảnh đời sống người dân còn nhiều biến động.

Trên cơ sở đó, xã Lương Sơn xác định phương hướng trong thời gian tới là tiếp tục giữ vững các tiêu chí đã đạt, đồng thời nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục và xóa mù chữ theo hướng bền vững, thực chất. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của học tập suốt đời; tăng cường phối hợp giữa chính quyền, nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong việc vận động người dân tham gia các hoạt động học tập tại cộng đồng.

Việc xã Lương Sơn được kiểm tra, đề nghị công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục và xóa mù chữ năm 2025 không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực của địa phương, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính. Kết quả này góp phần khẳng định rằng, dù trong điều kiện còn nhiều khó khăn, nếu có sự chỉ đạo quyết liệt, cách làm bài bản và sự đồng thuận của người dân, công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ vẫn có thể được triển khai hiệu quả, bền vững.

Từ nền tảng phổ cập vững chắc, Lương Sơn đang từng bước tạo dựng tiền đề quan trọng để phát triển giáo dục toàn diện, nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã hội học tập tại địa phương.