Thông qua những trải nghiệm thực tế, tình yêu Tổ quốc và ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia được bồi đắp rõ nét hơn.
Những chuyến đi nối dài tình quân dân
Chuyến về nguồn không chỉ là một hoạt động tình nguyện thông thường mà còn là trải nghiệm giúp em nhìn lại chính mình. Khi đứng giữa nơi biên cương, tận mắt nhìn thấy cột mốc biên giới – nơi các chiến sĩ vẫn âm thầm làm nhiệm vụ - em cảm nhận rõ rằng sự bình yên mình đang có không phải điều tự nhiên mà có. Vì vậy, tuổi trẻ chúng em luôn ý thức học tập tốt, rèn luyện bản thân và nuôi dưỡng lòng yêu nước. Mỗi việc làm nhỏ hôm nay chính là cách tiếp nối và góp phần gìn giữ những giá trị mà các thế hệ đi trước đã dày công bảo vệ. - Lê Thụy Xuân Mai - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM)
Trong Chiến dịch Xuân tình nguyện 2026, nhiều chương trình hướng về lực lượng vũ trang đã được triển khai như “Xuân Chiến sĩ”, “Nghĩa tình biên giới” và hành trình “Sinh viên Thành phố vì biên giới, biển đảo”.
Các hoạt động do Thành đoàn TPHCM, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TPHCM và Hội Sinh viên Việt Nam TPHCM phối hợp tổ chức, tạo môi trường để đoàn viên, sinh viên giao lưu với cán bộ, chiến sĩ đang công tác tại các địa bàn biên giới, biển đảo.
Tại xã Thạnh An (TPHCM), chương trình “Tết Quân - Dân” với chủ đề “Âm vang trùng khơi - Ấm tình quân dân” đã mang không khí mùa Xuân đến với người dân và chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi đảo xa.
Nhiều hoạt động ý nghĩa được tổ chức như giao lưu văn nghệ, hội thi gói bánh chưng - bánh tét, các trò chơi dân gian, chương trình nghệ thuật phục vụ bộ đội và người dân địa phương. Dịp này, một công trình văn hóa - thể thao cũng được khánh thành nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng tại xã.
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động chăm lo thiết thực được triển khai như tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ tại Đồn Biên phòng Cần Thạnh; trao học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn; hỗ trợ các hộ gia đình nghèo trên địa bàn. Các chương trình như “Chợ xuân 0 đồng”, “Phở 0 đồng”, cắt tóc miễn phí hay khám bệnh, phát thuốc cho người dân vùng biên đã góp phần lan tỏa tinh thần sẻ chia trong dịp Tết.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động an sinh, nhiều chương trình còn tạo điều kiện để sinh viên tìm hiểu đời sống và nhiệm vụ của lực lượng biên phòng. Thông qua những chuyến thăm đồn, giao lưu với cán bộ, chiến sĩ và tham gia hoạt động cộng đồng, người trẻ có dịp hiểu rõ hơn những khó khăn nơi tuyến đầu, cũng như nhận thức rõ trách nhiệm của mỗi công dân trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Những hành trình ấy không chỉ là trải nghiệm thực tế, mà còn góp phần bồi đắp lý tưởng sống, hun đúc tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc.
Khi sinh viên “chạm” vào biên cương Tổ quốc
Đầu tháng 2/2026, đoàn cán bộ và sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) đã đến thăm, chúc Tết tại Đồn Biên phòng Đắk Đam, thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng. Tại đây, sinh viên được tìm hiểu về công tác tuần tra, bảo vệ biên giới, tham quan cột mốc biên giới giữa Việt Nam và Campuchia, đồng thời lắng nghe những câu chuyện về hành trình gìn giữ chủ quyền lãnh thổ.
Với Tiền Ngọc Bảo Châu, sinh viên năm nhất chương trình liên kết ngành Truyền thông, chuyến đi để lại nhiều ấn tượng sâu sắc. “Đây là lần đầu em có dịp đến thăm đồn biên phòng vào những ngày cận Tết nên cảm xúc rất đặc biệt. Cuộc sống của các chiến sĩ tuy giản dị nhưng rất nề nếp và gắn bó. Trong khi nhiều gia đình đang quây quần chuẩn bị đón năm mới thì các anh vẫn bền bỉ thực hiện nhiệm vụ, canh giữ biên cương”, Châu chia sẻ.
Theo nữ sinh, những cuộc trò chuyện với người dân và các em nhỏ sống gần khu vực biên giới cũng mang lại nhiều trải nghiệm đáng nhớ. Qua đó, Châu hiểu hơn về đời sống của các gia đình đồng bào dân tộc thiểu số và những khó khăn mà trẻ em nơi đây đang đối mặt.
“Lắng nghe những câu chuyện và ước mơ giản dị của các em khiến em học được cách sẻ chia và quan tâm nhiều hơn. Đây là trải nghiệm giúp em nhìn nhận rõ hơn về cuộc sống ở những vùng còn nhiều khó khăn”, Châu cho biết.
Cùng chung cảm xúc, Lê Thụy Xuân Mai, sinh viên năm ba ngành Quan hệ quốc tế, cho rằng chuyến đi đã gợi mở nhiều suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ. “Lần đầu đặt chân đến đồn biên phòng nơi biên cương Tổ quốc, em rất xúc động.
Trong khi nhiều người đang chuẩn bị sum họp cùng gia đình, các anh chiến sĩ đã gác lại niềm riêng để ngày đêm làm nhiệm vụ nơi biên cương. Với em, các anh bộ đội chính là những người hùng thầm lặng, âm thầm hy sinh niềm vui cá nhân để giữ bình yên cho Tổ quốc và để mỗi người dân được đón Tết trọn vẹn”, Mai bộc bạch.
Theo Mai, chuyến đi giúp em nhận ra chủ quyền đất nước được gìn giữ bằng biết bao công sức và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Vì vậy, người trẻ hôm nay cần sống có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội.
“Tuổi trẻ không chỉ là những ước mơ cho riêng mình mà còn gắn với trách nhiệm đối với đất nước và cộng đồng. Là một sinh viên, em có thể chưa làm được những điều lớn lao, nhưng em tin mình có thể bắt đầu từ những việc nhỏ, luôn giữ trong tim lòng biết ơn với những người đang ngày đêm bảo vệ Tổ quốc”, Mai bày tỏ.
Nơi biên giới hun đúc lý tưởng sống
Không chỉ là nơi thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia, những năm gần đây, Đồn Biên phòng Đắk Đam còn trở thành điểm kết nối nhiều hoạt động giáo dục trải nghiệm dành cho sinh viên. Thông qua các chương trình giao lưu, về nguồn, tình nguyện tại địa bàn biên giới, hình ảnh người lính biên phòng cùng những câu chuyện nơi tuyến đầu đã góp phần bồi đắp lý tưởng sống và tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ.
Trung tá Nguyễn Bá Long, Chính trị viên Đồn Biên phòng Đắk Đam cho biết, từ năm 2024, đơn vị đã phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) triển khai nhiều hoạt động gắn kết giữa nhà trường và lực lượng biên phòng. Các chương trình không chỉ mang ý nghĩa giao lưu mà còn hướng tới mục tiêu giáo dục, lan tỏa hiểu biết về biên giới và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
“Các đơn vị đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động như trao đổi kinh nghiệm công tác tuyên giáo, dân vận; tặng tủ sách khoa học cho đơn vị; tổ chức chương trình tìm hiểu lịch sử Biên phòng Việt Nam cũng như lịch sử của Đồn Biên phòng Đắk Đam”, Trung tá Nguyễn Bá Long cho biết.
Bên cạnh đó, nhiều chương trình an sinh xã hội cũng được triển khai như tặng quà cho các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương; vận động xây dựng công trình bể lọc nước; hỗ trợ tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Đồn Biên phòng Đắk Đam.
Theo Trung tá Long, mỗi khi có các đoàn sinh viên tham gia chiến dịch tình nguyện như Mùa hè xanh hoặc Xuân tình nguyện, đơn vị đều phối hợp với các tổ chức Đoàn xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với tình hình địa phương.
Các hoạt động thường tập trung vào lĩnh vực an sinh xã hội, hỗ trợ đời sống người dân vùng biên. Sinh viên tham gia cùng cán bộ, chiến sĩ trong nhiều công việc như vệ sinh môi trường, sửa chữa đường giao thông, hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn hoặc tham gia các hoạt động hỗ trợ sản xuất cho người dân.
Ngoài ra, lực lượng biên phòng còn triển khai nhiều chương trình hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tiêu biểu như “Nâng bước em tới trường” và mô hình “Con nuôi đồn biên phòng”. Đơn vị cũng tham gia giúp đỡ học sinh tại khu vực biên giới Việt Nam – Campuchia. Dù giá trị vật chất không lớn, nhưng sự hỗ trợ này mang ý nghĩa khích lệ tinh thần rất lớn đối với các em nhỏ nơi vùng biên.
“Cột mốc sống” nơi biên cương
Với nhiều năm gắn bó nơi tuyến đầu, Trung tá Nguyễn Bá Long cho rằng phát triển bền vững vùng biên không chỉ là câu chuyện kinh tế mà quan trọng hơn là xây dựng được “thế trận lòng dân”. Lực lượng biên phòng dù nỗ lực đến đâu cũng khó có thể bảo vệ toàn bộ đường biên giới nếu thiếu sự chung tay của người dân địa phương. Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động để người dân cùng tham gia bảo vệ biên giới được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.
“Muốn bảo vệ tốt biên giới thì trước hết phải xây dựng được thế trận lòng dân. Mỗi người dân phải trở thành một ‘cột mốc sống’, cùng với lực lượng biên phòng tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ”, Trung tá Long nhấn mạnh.
Hiện nay, Đồn Biên phòng Đắk Đam quản lý, bảo vệ đoạn biên giới dài hơn 12,8 km với 10 cột mốc phụ. Địa hình khu vực chủ yếu là rừng, dân cư thưa thớt, nhiều khu vực xung quanh đơn vị hầu như không có người sinh sống. Vì vậy, việc triển khai các hoạt động hỗ trợ cộng đồng hay các chương trình an sinh xã hội đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng biên phòng với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan.
Những năm gần đây, đời sống kinh tế của người dân địa phương đã có nhiều cải thiện nhờ phát triển các loại cây công nghiệp như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ gia đình gặp khó khăn, đặc biệt là những hộ không có đất sản xuất hoặc điều kiện sinh kế hạn chế. “Tại địa phương vẫn còn hàng trăm hộ thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, các chương trình hỗ trợ của lực lượng biên phòng và các tổ chức xã hội vẫn rất cần thiết”, ông cho biết.
Theo Trung tá Nguyễn Bá Long, những chương trình đưa sinh viên đến trải nghiệm thực tế tại các đồn biên phòng không chỉ mang ý nghĩa giao lưu, tri ân mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người trẻ về chủ quyền lãnh thổ. Qua những chuyến đi ấy, nhiều sinh viên hiểu rõ hơn về nhiệm vụ của lực lượng biên phòng, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm trong việc lan tỏa tinh thần hướng về biên giới và tham gia bảo vệ Tổ quốc theo cách của mình.
Nhắc đến những ngày Tết nơi biên cương, Trung tá Nguyễn Bá Long cho biết, dù điều kiện còn nhiều khó khăn, cấp ủy, chỉ huy đơn vị luôn cố gắng tổ chức để cán bộ, chiến sĩ đón Tết đầy đủ và ấm áp nhất. Theo ông, đặc thù của lực lượng biên phòng là thường xuyên làm nhiệm vụ tại những địa bàn xa xôi, cách xa gia đình.
Vì vậy, việc tạo không khí sum vầy ngay tại đơn vị có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống tinh thần của cán bộ, chiến sĩ. Trong dịp Tết, ngoài các chế độ, tiêu chuẩn của quân đội, cán bộ, chiến sĩ còn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ nhiều cấp, ngành và địa phương. Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi tập thể cũng được tổ chức nhằm tạo không khí vui tươi, gắn kết trong đơn vị.
