Xã Mường Toong kiên trì nâng cao dân trí để thúc đẩy phát triển

Giáo dục, nền tảng nâng cao dân trí

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của hai xã Mường Toong và Huổi Lếch, xã Mường Toong hôm nay mang dáng dấp của một vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ giữa đại ngàn Tây Bắc. Với địa hình đồi núi phức tạp, dân cư sống rải rác ở nhiều bản vùng sâu, vùng xa, đời sống còn phụ thuộc đáng kể vào nông, lâm nghiệp, nên việc đưa trẻ đến trường, duy trì phổ cập giáo dục và chống tái mù chữ từng là bài toán không hề dễ dàng.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2020–2025, Đảng bộ xã đã xác định một quan điểm nhất quán: muốn phát triển bền vững thì phải bắt đầu từ nâng cao dân trí, tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức, từ đó hình thành nguồn nhân lực tại chỗ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Quan điểm ấy được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương.

Hiện trên địa bàn xã có 6 trường học với 136 lớp, hơn 3.600 học sinh ở các cấp học. Hằng năm, 100% trẻ 5 tuổi ra lớp và 100% trẻ 6 tuổi vào học lớp 1. Xã duy trì chuẩn phổ cập giáo dục mầm non trẻ 5 tuổi; phổ cập tiểu học và THCS mức độ 3; công tác xóa mù chữ đạt mức độ 2. Những con số ấy phản ánh sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân về tầm quan trọng của học tập.

Tuy nhiên, ở vùng cao, giáo dục không chỉ là trách nhiệm riêng của nhà trường. Đó là sự chung tay của gia đình, dòng họ, bản làng và cả hệ thống chính trị. Nhiều già làng, trưởng bản đã trở thành “cầu nối” giữa giáo viên và phụ huynh, kiên trì vận động con em tới lớp. Nhiều điểm trường xa trung tâm được duy trì, tu sửa từ chính sự đóng góp của cộng đồng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc dạy – học.

Song song với giáo dục phổ thông, các trung tâm học tập cộng đồng tại xã hoạt động hiệu quả. Đây là môi trường để thanh niên và người trưởng thành tham gia học tập, tiếp cận kiến thức pháp luật, sản xuất, chăm sóc sức khỏe và kỹ năng sống. Nhờ đó, thói quen học tập suốt đời dần hình thành, góp phần nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.

Sức mạnh cộng đồng trong hành trình đến lớp

Ở địa bàn vùng cao, đội ngũ giáo viên chính là lực lượng tiên phong. Phần lớn giáo viên tại Mường Toong đạt chuẩn chuyên môn, nhiều thầy cô gắn bó lâu dài và coi nơi đây là quê hương thứ hai. Họ không chỉ mang tri thức đến với học sinh mà còn truyền cho các em niềm tin và khát vọng vươn lên bằng con đường học vấn.

Các phong trào thi đua dạy tốt – học tốt được duy trì nghiêm túc. Ngày càng có nhiều giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi; nhiều thế hệ học sinh trưởng thành, tiếp tục theo học ở các cấp học cao hơn rồi quay trở về làm việc tại địa phương. Những tấm gương ấy góp phần tạo ra hiệu ứng tích cực trong cộng đồng, giúp phụ huynh thêm tin tưởng vào con đường mà con em đang theo đuổi.

Cùng với nỗ lực của giáo viên, cơ sở vật chất trường lớp cũng được quan tâm đầu tư. Toàn xã hiện có 160 phòng học, trong đó gần một nửa đã được kiên cố hóa. Hệ thống phòng ở bán trú cho học sinh và phòng công vụ cho giáo viên từng bước được bổ sung, giúp hoạt động dạy – học ổn định hơn, nhất là trong mùa mưa lũ. Hai trường đạt chuẩn quốc gia và một số trường đạt kiểm định chất lượng giáo dục ở mức cao, là nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục trong thời gian tới.

Một điểm sáng khác là các chính sách hỗ trợ học sinh bán trú được triển khai đầy đủ. Khi bữa ăn, nơi ở và điều kiện sinh hoạt được đảm bảo, học sinh có thể yên tâm đến lớp, giảm bớt nguy cơ bỏ học giữa chừng. Cùng với đó, phong trào khuyến học – khuyến tài phát triển mạnh mẽ. Nhiều dòng họ xây dựng quỹ khuyến học, động viên con em vươn lên trong học tập, định hướng tiếp tục học lên THPT, trung cấp, cao đẳng, đại học hoặc theo học nghề phù hợp.

Nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong phát triển địa phương, bà Lò Thị Hiền – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Mường Toong chia sẻ: “Nâng cao dân trí là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân. Điều đáng mừng là nhận thức của Nhân dân đã thay đổi rất rõ. Ngày càng có nhiều gia đình chủ động định hướng cho con em học lên cao hơn, xem tri thức là con đường vững chắc để thoát nghèo.”

Xã Mường Toong luôn coi giáo dục và nâng cao dân trí là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với mục tiêu giảm nghèo bền vững, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao đời sống nhân dân.

Theo bà Hiền, cùng với việc củng cố hệ thống trường lớp, xã tiếp tục chú trọng tuyên truyền, vận động để mỗi gia đình nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong việc phối hợp với nhà trường. Việc học không chỉ dành cho trẻ nhỏ mà hướng tới xây dựng một cộng đồng học tập, nơi mọi người đều có cơ hội tiếp nhận tri thức và kỹ năng mới.

Nhờ đó, công tác xóa mù chữ và chống tái mù chữ được triển khai thường xuyên, gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Người dân ngày càng hiểu rằng, muốn tiếp cận kỹ thuật mới, muốn tìm việc làm ổn định và nâng cao thu nhập, thì việc học là yêu cầu tất yếu.

Hành trình còn tiếp nối

Tuy vậy, xã Mường Toong vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn. Chất lượng giáo dục còn thấp hơn so với mặt bằng chung của tỉnh; đội ngũ giáo viên thiếu so với định mức ở một số môn học; cơ sở vật chất trường lớp, đặc biệt là phòng học kiên cố và phòng bán trú, vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Đời sống của một bộ phận Nhân dân còn khó khăn, nên việc duy trì học tập liên tục của học sinh vẫn là thách thức, nhất là vào những thời điểm cao điểm sản xuất nông nghiệp.

Thời tiết khắc nghiệt, giao thông đi lại khó khăn cũng ảnh hưởng trực tiếp tới việc đến trường của học sinh vùng cao. Những yếu tố ấy đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải tiếp tục kiên trì, linh hoạt và sáng tạo trong cách làm.

Song chính trong khó khăn, quyết tâm của Mường Toong càng được khẳng định. Xã tiếp tục coi giáo dục và nâng cao dân trí là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với mục tiêu giảm nghèo bền vững, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao đời sống Nhân dân. Hướng tới giai đoạn tiếp theo, địa phương đặt mục tiêu xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội cho mọi người dân đều có thể tiếp cận tri thức suốt đời, phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu phát triển mới.

Hành trình nâng cao dân trí ở Mường Toong không ồn ào nhưng bền bỉ. Đó là hành trình được tiếp nối mỗi ngày từ tấm lòng của thầy cô vùng cao, từ ý thức học tập của học sinh, từ trách nhiệm của gia đình và cộng đồng, và từ sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền. Khi tri thức thực sự trở thành nền tảng phát triển, một vùng đất sẽ thay đổi từ gốc rễ, bằng chính nội lực của Nhân dân mình.