Xoá mù chữ tạo nền tảng cho phát triển bền vững Quài Tở

GD&TĐ - Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, xã Quài Tở đang từng bước nâng cao dân trí, giữ vững phổ cập và đẩy mạnh xoá mù chữ (XMC) giữa khó khăn chồng chất.



Giữ vững mục tiêu phổ cập

Sau sáp nhập ba xã Quài Tở – Tỏa Tình – Tênh Phông theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, địa bàn xã Quài Tở mới (tỉnh Điện Biên) rộng 182,01km² với hơn 15.000 nhân khẩu trở thành thách thức lớn cho công tác giáo dục cơ sở. Dân cư phân tán, điều kiện kinh tế - xã hội không đồng đều, một bộ phận người dân còn hạn chế về nhận thức khiến việc duy trì tỷ lệ huy động học sinh ra lớp, giữ vững chuẩn phổ cập và nâng cao dân trí luôn là bài toán khó của chính quyền địa phương .

Trong nhiệm kỳ 2020 – 2025, Đảng ủy và UBND xã Quài Tở xác định giáo dục là trụ cột then chốt, là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển bền vững. Việc tổ chức quán triệt và triển khai Nghị quyết 29 của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục được thực hiện nghiêm túc, sát với thực tiễn vùng cao.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, các tỷ lệ huy động dân số trong độ tuổi đến trường đều đạt chỉ tiêu; công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học và THCS được duy trì ổn định. Xã hiện đạt chuẩn phổ cập tiểu học mức độ 3, phổ cập THCS mức độ 3 và xóa mù chữ mức độ 2, những thành quả quan trọng thể hiện nỗ lực bền bỉ của địa phương trong điều kiện còn nhiều khó khăn .

Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý được đào tạo, bồi dưỡng bài bản, 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng dạy – học. Cơ sở vật chất trường lớp từng bước được đầu tư nâng cấp; toàn xã có 8/9 trường đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ kiểm định chất lượng đạt mức 88,89%, vượt nghị quyết đã đề ra .



Đẩy mạnh xóa mù chữ

Song song với củng cố hệ thống trường lớp, công tác xóa mù chữ được triển khai sâu rộng, phù hợp đặc thù vùng cao. Chính quyền xã sử dụng hiệu quả hệ thống chính trị cơ sở từ các chi bộ bản, ban công tác mặt trận đến các đoàn thể để tạo thành mạng lưới tuyên truyền, vận động liên tục, đưa chủ trương xóa mù chữ đến từng hộ dân.

Nhiều lớp học buổi tối, các mô hình “học cùng con”, “chị em phụ nữ xóa mù chữ” được duy trì đều đặn. Những người lớn tuổi, phụ nữ dân tộc thiểu số, lao động tự do – những nhóm dễ bị bỏ lại phía sau, được vận động trực tiếp, “cầm tay chỉ việc”. Nhờ đó, xã duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời nâng cao rõ rệt nhận thức của người dân về tầm quan trọng của biết chữ trong lao động, sản xuất và tiếp cận thông tin.

Trong thời gian qua, hệ thống loa truyền thanh của xã và điểm bưu điện văn hóa đã phát huy hiệu quả, trở thành kênh lan tỏa mạnh mẽ các thông điệp về học tập suốt đời. Các gương điển hình tiên tiến trong học tập được tuyên truyền rộng rãi, giúp người dân tự tin hơn trong việc vượt qua rào cản tâm lý để đến lớp.

Thay đổi từ nền tảng giáo dục

Giáo dục tốt tạo nên thay đổi căn bản về nhận thức, là chìa khóa giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều này thể hiện rõ trong diện mạo Quài Tở những năm gần đây, một địa bàn vùng cao nhưng có những chuyển biến tích cực nhờ nguồn lực con người được cải thiện từng ngày.

Xã đã sắp xếp lại mạng lưới trường lớp theo hướng tinh gọn, phù hợp địa bàn rộng và dân cư phân tán. Các chương trình dạy nghề, phân luồng học sinh được triển khai thực chất. Trung bình mỗi năm có 80 lao động nông thôn được đào tạo nghề, trong đó 75% có việc làm sau đào tạo, góp phần quan trọng vào nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững .

Cùng với đó, chính quyền xã tổ chức 30 cuộc đối thoại với nhân dân, thực hiện 24 cuộc giám sát để kịp thời nắm bắt tâm tư, tháo gỡ khó khăn. Môi trường dân chủ, gần dân, sát dân giúp người dân chủ động tham gia các lớp học, các phong trào thi đua, mạnh dạn tiếp cận khoa học kỹ thuật trong sản xuất, ứng dụng công nghệ mới vào trồng trọt và chăn nuôi.

Nhờ nâng cao dân trí, các chương trình nông nghiệp, du lịch cộng đồng, xây dựng nông thôn mới đều có chuyển biến rõ nét. Người dân thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Giai đoạn 2025 – 2030, xã Quài Tở tiếp tục đặt mục tiêu giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập, duy trì đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời nâng tỷ lệ trường chuẩn quốc gia lên mức 85% trở lên. Việc kiên cố hóa phòng học, phòng công vụ, phòng bán trú sẽ tiếp tục được ưu tiên để nâng cao điều kiện dạy và học.

Xã cũng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, tăng cường đào tạo cán bộ có năng lực khoa học – kỹ thuật, xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Song song với đó, các tổ chức đoàn thể sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong việc vận động người dân tham gia học tập suốt đời, xây dựng môi trường giáo dục toàn diện.

Nỗ lực nâng cao dân trí và xóa mù chữ tại Quài Tở là hành trình dài hơi, đòi hỏi sự bền bỉ, quyết tâm và đồng lòng. Nhưng với những kết quả đã đạt được, địa phương đang từng bước chứng minh rằng khi dân trí được nâng lên, mọi mục tiêu phát triển đều trở nên khả thi và bền vững.



Giữ vững mục tiêu phổ cập

Sau sáp nhập ba xã Quài Tở – Tỏa Tình – Tênh Phông theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, địa bàn xã Quài Tở mới (tỉnh Điện Biên) rộng 182,01km² với hơn 15.000 nhân khẩu trở thành thách thức lớn cho công tác giáo dục cơ sở. Dân cư phân tán, điều kiện kinh tế - xã hội không đồng đều, một bộ phận người dân còn hạn chế về nhận thức khiến việc duy trì tỷ lệ huy động học sinh ra lớp, giữ vững chuẩn phổ cập và nâng cao dân trí luôn là bài toán khó của chính quyền địa phương .

Trong nhiệm kỳ 2020 – 2025, Đảng ủy và UBND xã Quài Tở xác định giáo dục là trụ cột then chốt, là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển bền vững. Việc tổ chức quán triệt và triển khai Nghị quyết 29 của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục được thực hiện nghiêm túc, sát với thực tiễn vùng cao.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, các tỷ lệ huy động dân số trong độ tuổi đến trường đều đạt chỉ tiêu; công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học và THCS được duy trì ổn định. Xã hiện đạt chuẩn phổ cập tiểu học mức độ 3, phổ cập THCS mức độ 3 và xóa mù chữ mức độ 2, những thành quả quan trọng thể hiện nỗ lực bền bỉ của địa phương trong điều kiện còn nhiều khó khăn .

Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý được đào tạo, bồi dưỡng bài bản, 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng dạy – học. Cơ sở vật chất trường lớp từng bước được đầu tư nâng cấp; toàn xã có 8/9 trường đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ kiểm định chất lượng đạt mức 88,89%, vượt nghị quyết đã đề ra .



Đẩy mạnh xóa mù chữ

Song song với củng cố hệ thống trường lớp, công tác xóa mù chữ được triển khai sâu rộng, phù hợp đặc thù vùng cao. Chính quyền xã sử dụng hiệu quả hệ thống chính trị cơ sở từ các chi bộ bản, ban công tác mặt trận đến các đoàn thể để tạo thành mạng lưới tuyên truyền, vận động liên tục, đưa chủ trương xóa mù chữ đến từng hộ dân.

Nhiều lớp học buổi tối, các mô hình “học cùng con”, “chị em phụ nữ xóa mù chữ” được duy trì đều đặn. Những người lớn tuổi, phụ nữ dân tộc thiểu số, lao động tự do – những nhóm dễ bị bỏ lại phía sau, được vận động trực tiếp, “cầm tay chỉ việc”. Nhờ đó, xã duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời nâng cao rõ rệt nhận thức của người dân về tầm quan trọng của biết chữ trong lao động, sản xuất và tiếp cận thông tin.

Trong thời gian qua, hệ thống loa truyền thanh của xã và điểm bưu điện văn hóa đã phát huy hiệu quả, trở thành kênh lan tỏa mạnh mẽ các thông điệp về học tập suốt đời. Các gương điển hình tiên tiến trong học tập được tuyên truyền rộng rãi, giúp người dân tự tin hơn trong việc vượt qua rào cản tâm lý để đến lớp.

Thay đổi từ nền tảng giáo dục

Giáo dục tốt tạo nên thay đổi căn bản về nhận thức, là chìa khóa giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều này thể hiện rõ trong diện mạo Quài Tở những năm gần đây, một địa bàn vùng cao nhưng có những chuyển biến tích cực nhờ nguồn lực con người được cải thiện từng ngày.

Xã đã sắp xếp lại mạng lưới trường lớp theo hướng tinh gọn, phù hợp địa bàn rộng và dân cư phân tán. Các chương trình dạy nghề, phân luồng học sinh được triển khai thực chất. Trung bình mỗi năm có 80 lao động nông thôn được đào tạo nghề, trong đó 75% có việc làm sau đào tạo, góp phần quan trọng vào nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững .

Cùng với đó, chính quyền xã tổ chức 30 cuộc đối thoại với nhân dân, thực hiện 24 cuộc giám sát để kịp thời nắm bắt tâm tư, tháo gỡ khó khăn. Môi trường dân chủ, gần dân, sát dân giúp người dân chủ động tham gia các lớp học, các phong trào thi đua, mạnh dạn tiếp cận khoa học kỹ thuật trong sản xuất, ứng dụng công nghệ mới vào trồng trọt và chăn nuôi.

Nhờ nâng cao dân trí, các chương trình nông nghiệp, du lịch cộng đồng, xây dựng nông thôn mới đều có chuyển biến rõ nét. Người dân thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Giai đoạn 2025 – 2030, xã Quài Tở tiếp tục đặt mục tiêu giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập, duy trì đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời nâng tỷ lệ trường chuẩn quốc gia lên mức 85% trở lên. Việc kiên cố hóa phòng học, phòng công vụ, phòng bán trú sẽ tiếp tục được ưu tiên để nâng cao điều kiện dạy và học.

Xã cũng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, tăng cường đào tạo cán bộ có năng lực khoa học – kỹ thuật, xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Song song với đó, các tổ chức đoàn thể sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong việc vận động người dân tham gia học tập suốt đời, xây dựng môi trường giáo dục toàn diện.

Nỗ lực nâng cao dân trí và xóa mù chữ tại Quài Tở là hành trình dài hơi, đòi hỏi sự bền bỉ, quyết tâm và đồng lòng. Nhưng với những kết quả đã đạt được, địa phương đang từng bước chứng minh rằng khi dân trí được nâng lên, mọi mục tiêu phát triển đều trở nên khả thi và bền vững.