Học sinh Gia Lai tham gia ngày hội STEM. Ảnh: Nguyễn Dung

Đồng thời trở thành “bệ phóng” giúp học sinh khám phá bản thân và chuẩn bị hành trang bước vào kỷ nguyên công nghệ số.

Khi kiến thức bước ra khỏi trang sách

Giáo dục STEM không chỉ trang bị kiến thức khoa học, công nghệ mà còn là cầu nối giúp học sinh làm quen với tư duy công nghệ, mở rộng hiểu biết và định hình lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với xu thế phát triển. Để làm được điều đó, vai trò của giáo viên ngày càng quan trọng: từ thiết kế bài học, tổ chức hoạt động trải nghiệm đến tạo cơ hội để học sinh khám phá năng lực, sở thích của bản thân.

Trong quá trình công tác, thầy Nguyễn Tấn Phú - giáo viên môn Vật lí, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Gia Lai), đã tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng do Sở GD&ĐT và nhà trường tổ chức về đổi mới Chương trình GDPT 2018, trọng tâm là xây dựng bài học STEM và tích hợp định hướng nghề nghiệp trong môn Vật lí.

Ngoài ra, thầy còn tham gia các buổi tập huấn sử dụng phòng STEM Lab tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Từ đó, thầy chủ động tự học, nghiên cứu thêm tài liệu hướng dẫn, tìm hiểu các mô hình STEM tiên tiến và trao đổi với đồng nghiệp.

Những kiến thức ấy tiếp tục được thầy đưa vào thực tế qua vai trò cố vấn Câu lạc bộ STEM của trường, trực tiếp định hướng học sinh sinh hoạt và tham gia các cuộc thi robotics. Qua đó, thầy tích lũy thêm kinh nghiệm lồng ghép yếu tố hướng nghiệp vào sản phẩm của học sinh.

“Triển khai STEM hướng nghiệp cũng tạo ra những thay đổi trong cách tổ chức giờ học Vật lí. Một số nội dung kiến thức vốn khô khan được thiết kế thành những nhiệm vụ kỹ thuật, công nghệ, để học sinh có thể tạo ra sản phẩm cụ thể.

Để hoàn thành nhiệm vụ, các em phải kết hợp kiến thức liên môn như Vật lí, Toán học, Tin học và Công nghệ. Quan trọng hơn, học sinh được tự tay thiết kế, thử nghiệm, chấp nhận thất bại và tiếp tục cải tiến sản phẩm”, thầy Phú chia sẻ.

Với phương pháp dạy học mới, cách đánh giá học sinh cũng thay đổi theo quá trình. Điểm đánh giá thường xuyên không chỉ dựa vào bài kiểm tra viết mà còn được nhìn nhận từ ý tưởng, thiết kế, kỹ năng làm việc nhóm đến sản phẩm cuối cùng và năng lực thuyết trình, trình bày sản phẩm.

Cùng với các giờ học, thầy Phú phối hợp với giáo viên tổ Vật lí - Công nghệ và nhà trường tổ chức buổi ngoại khóa “PhysicTech Magic: The STEM Journey”, tạo sân chơi để học sinh thể hiện và trình bày các sản phẩm STEM từ kiến thức đã học.

“Qua các hoạt động, dự án thực tế, học sinh được trực tiếp trải nghiệm công việc của một kỹ sư, nhà khoa học hay lập trình viên. Từ đó, các em có thêm cơ hội nhận biết điểm mạnh và sở thích của bản thân.

Không chỉ kiến thức chuyên môn, những hoạt động này còn giúp học sinh rèn luyện khả năng làm việc nhóm, quản lý thời gian, tư duy phản biện và kỹ năng thuyết trình, báo cáo trước tập thể. Đây là những kỹ năng cần thiết để các em chuẩn bị cho các ngành nghề tương lai”, thầy Phú nói.

Theo ông Huỳnh Lê Minh - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, giáo dục STEM hướng nghiệp trong năm học qua đã giúp giáo viên nâng cao năng lực thiết kế bài học công nghệ cao, đồng thời giúp học sinh định hình rõ hơn năng lực, sở thích với các ngành nghề tương lai.

Với giáo viên, các thầy cô được trải nghiệm những công cụ Robotics, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống quản lý học tập số. Việc gắn lý thuyết với thực hành cũng giúp giáo viên tự tin hơn khi triển khai các bài học STEM vào chương trình.

Còn với học sinh, những hoạt động thực hành giúp các em hứng thú hơn với việc học và thấy rõ ý nghĩa thực tiễn của kiến thức liên môn. Qua đó, học sinh được rèn luyện tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và có cơ hội trải nghiệm, đánh giá năng lực, sở thích của bản thân đối với các lĩnh vực công nghệ cao.

Hoạt động ngoại khóa STEM của tổ Vật lí, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Ảnh: ĐVCC

Để STEM trở thành cầu nối

Ở khu vực vùng khó của tỉnh Gia Lai, việc học qua trải nghiệm được Trường THCS và THPT Y Đôn (xã Đăk Pơ) chú trọng thông qua các dự án STEM/STEAM.

Theo chia sẻ của Hiệu trưởng Nguyễn Xuân Thành, trường thường xuyên tổ chức các dự án học tập liên môn theo mô hình STEM/STEAM. Tại đây, học sinh được thực hành thiết kế, chế tạo, trình bày sản phẩm trước hội đồng giáo viên; qua đó rèn tư duy thiết kế (design thinking), phản biện và sáng tạo trong một quy trình thực tế.

Cùng với đó, Câu lạc bộ Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo trở thành sân chơi để học sinh đề xuất ý tưởng giải quyết các vấn đề cộng đồng, xây dựng mô hình kinh doanh đơn giản. Hoạt động này trang bị tư duy phản biện, kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm - những kỹ năng thiết yếu của công dân toàn cầu.

“Nhà trường cũng tổ chức định kỳ các chuyên đề kỹ năng sống, lãnh đạo học sinh, quản lý cảm xúc và trí tuệ cảm xúc (EQ). Mô hình “Học sinh làm chủ” (Student Leadership) cho phép học sinh tự tổ chức nhiều hoạt động trường, tự quản, tự đánh giá, qua đó phát triển tính tự chủ và trách nhiệm”, ông Thành tâm sự.

Từ thực tế triển khai tại các nhà trường, ông Võ Ngọc Sỹ - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai - cho rằng, giáo dục STEM không còn là nội dung mới. Giá trị của STEM không nằm ở thiết bị hiện đại, mô hình robot hay những sản phẩm công nghệ đẹp mắt, mà quan trọng hơn là qua mỗi bài học, học sinh được đặt câu hỏi, khám phá, hợp tác, thử nghiệm, chấp nhận những lần chưa thành công và tìm cách khác để giải quyết vấn đề. Đó cũng là những phẩm chất, năng lực các em cần không chỉ trong học tập mà cả khi bước vào cuộc sống.

Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho hay, khi STEM gắn với hướng nghiệp, giáo dục không chỉ giúp học sinh trả lời câu hỏi “Sau này em sẽ làm nghề gì?”, mà quan trọng hơn là giúp các em hiểu mình có khả năng gì, yêu thích điều gì, có thể vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề nào của cuộc sống và muốn trở thành người như thế nào trong tương lai.

“STEM hướng nghiệp cần trở thành cầu nối giữa kiến thức với thực tiễn, giữa lớp học hôm nay với nghề nghiệp ngày mai.

Trong bối cảnh AI, Robotics, IoT và nhiều công nghệ mới ngày càng hiện diện trong trường học, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa giáo dục khi qua trí tuệ, tâm huyết và tình yêu nghề của người thầy, trở thành cơ hội để học sinh khám phá, sáng tạo và nhận ra khả năng của chính mình.

Điều quan trọng là mỗi nhà trường từng bước xây dựng môi trường khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, thử nghiệm và sáng tạo. Từ đó, STEM hướng nghiệp trở thành hoạt động giáo dục thiết thực, phù hợp với điều kiện từng đơn vị và thực sự có ích cho học sinh”, ông Sỹ chia sẻ.

Để giáo viên có thêm năng lực triển khai, Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai triển khai chương trình bồi dưỡng cho 490 giáo viên phổ thông cốt cán về giáo dục STEM hướng nghiệp năm 2026 theo hình thức trực tuyến và trực tiếp. Trong thời gian học trực tiếp, giáo viên được hướng dẫn thiết kế giáo án, tổ chức hoạt động trải nghiệm STEM theo quy trình thiết kế kỹ thuật EDP và trực tiếp thực hành tại phòng STEM LAB.

Bài viết với tag: "STEM gắn với hướng nghiệp"

Tuyển sinh, đào tạo Ngành công nghệ chiến lược - STEM: Cầu nối giữa kiến thức và nghề nghiệp

Có thể bạn quan tâm

Bài viết với tag: "STEM gắn với hướng nghiệp"

Tuyển sinh, đào tạo Ngành công nghệ chiến lược - STEM: Cầu nối giữa kiến thức và nghề nghiệp

Có thể bạn quan tâm