Cô và trẻ tại Trường Mầm non Tuổi Thần Tiên (Thanh Hóa). Ảnh: NTCC.

Tác động nhiều chiều

Bộ GD&ĐT vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2020/NĐ-CP về chính sách phát triển giáo dục mầm non.Trong đó, điểm sáng thu hút sự chú ý của dư luận là đề xuất hỗ trợ tối thiểu 800.000 đồng/tháng cho giáo viên mầm non làm việc tại các cơ sở dân lập, tư thục có từ 30% trẻ là con người lao động thuộc diện hưởng chính sách.

Sự phát triển bùng nổ của các khu công nghiệp, khu chế xuất và các vùng kinh tế trọng điểm kéo theo hàng triệu công nhân, người lao động tự do đổ về các thành phố lớn. Hệ thống trường mầm non công lập thường rơi vào tình trạng quá tải, không thể đáp ứng hết nhu cầu gửi trẻ. Vai trò của các cơ sở mầm non dân lập, tư thục — nơi đón nhận phần lớn con em của lực lượng lao động phổ thông lại được phát huy.

Cô Nguyễn Thị Hương đang dạy tại một cơ sở mầm non tư thục ở xã Quang Minh (Hà Nội) bộc bạch, đội ngũ giáo viên tại khu vực ngoài công lập từ lâu phải đối mặt với nhiều thiệt thòi: thu nhập thấp, công việc áp lực, chế độ đãi ngộ thiếu ổn định. Đề xuất hỗ trợ trực tiếp tối thiểu 800.000 đồng/tháng (nằm ngoài lương thỏa thuận với chủ cơ sở và không dùng để tính đóng bảo hiểm xã hội) mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Trẻ trong giờ học tại Trường Mầm non Victoria Thăng Long, Hà Nội. Ảnh: NTCC.

"Khoản hỗ trợ 800.000 đồng/tháng tuy không phải số tiền quá lớn nhưng có giá trị trực tiếp đối với thu nhập của chúng tôi. Mức trợ cấp này giúp trang trải thêm chi phí sinh hoạt, bớt đi phần nào gánh nặng tài chính để an tâm gắn bó lâu dài với nghề. Việc Nhà nước mở rộng phạm vi và đối tượng thụ hưởng sang khu vực tư thục thể hiện sự công bằng giữa giáo viên công lập và tư thục", cô Hương nói.

TS Nguyễn Văn Thanh - chuyên gia giáo dục kỹ năng sống, giảng viên Học viện Phụ nữ Việt Nam nhìn nhận, đây là chính sách cần thiết, thể hiện sự quan tâm đến đội ngũ trực tiếp chăm sóc, giáo dục con em người lao động. Chính sách cần được nhìn nhận không chỉ ở giá trị khoản hỗ trợ, mà rộng hơn là sự chia sẻ trách nhiệm giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục và xã hội đối với giáo viên mầm non ngoài công lập.

Giáo viên mầm non là lực lượng có tính chất công việc đặc thù. Họ không chỉ tổ chức các hoạt động giáo dục mà còn trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, theo dõi sức khỏe, bảo đảm an toàn và hỗ trợ sự phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội của trẻ. Trẻ càng nhỏ, yêu cầu về sự tận tâm, kiên nhẫn và trách nhiệm của giáo viên càng cao. Áp lực công việc lớn, trong khi thu nhập và điều kiện làm việc của một bộ phận giáo viên tại các cơ sở ngoài công lập còn khó khăn.

"Đặc biệt, các cơ sở mầm non dân lập, tư thục có đông con em công nhân, người lao động đang góp phần quan trọng đáp ứng nhu cầu gửi trẻ, nhất là tại những địa bàn tập trung đông lao động. Nếu không có hệ thống này, áp lực đối với các cơ sở công lập và các gia đình sẽ lớn hơn. Vì vậy, hỗ trợ giáo viên tại đây không chỉ là chính sách dành cho nhà giáo mà còn gián tiếp hỗ trợ người lao động yên tâm làm việc", TS Nguyễn Văn Thanh nhấn mạnh.

Những thách thức cần đối diện

Công việc chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non có nhiều vất vả, đặc thù. Ảnh minh họa: Đình Tuệ.

Bày tỏ đồng tình với dự thảo lần này, PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền - chuyên gia cao cấp đến từ Học viện Quản lý giáo dục cho rằng, Nhà nước cần phải có chính sách như vậy thì mới thực hiện phổ cập Giáo dục Mầm non theo Nghị định 353/2026 ở các khu công nghiệp có nhiều lao động, khu dân cư đô thị không đủ cơ sở giáo dục công lập cho mọi trẻ mầm non đi học.

Dù vậy, 800.000 đồng/tháng nên được xác định là mức hỗ trợ tối thiểu, không phải giải pháp duy nhất để giữ chân giáo viên mầm non ngoài công lập. Tùy khả năng ngân sách và điều kiện kinh tế - xã hội, các địa phương có thể nghiên cứu mức hỗ trợ phù hợp hơn. Về lâu dài, chúng ta cần một hệ thống giải pháp đồng bộ về thu nhập, bảo hiểm, môi trường làm việc, đào tạo, bồi dưỡng và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, quy định cơ sở mầm non phải có tối thiểu 30% trẻ là con người lao động thuộc diện hưởng chính sách mới đủ điều kiện xét hỗ trợ cho giáo viên có thể tạo ra những ranh giới bất cập. Những cơ sở đạt tỷ lệ 28% hay 29% dù nằm ngay sát khu công nghiệp và có quy mô nuôi dạy trẻ tương tự vẫn không thể tiếp cận chính sách, gây tâm lý so sánh, thiệt thòi cho giáo viên.

Cũng theo PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền, những tỉnh/thành phố có nguồn thu ngân sách lớn sẽ dễ dàng triển khai với mức hỗ trợ cao hơn. Ngược lại, các địa phương còn khó khăn có thể gặp áp lực lớn trong việc bố trí nguồn chi, dẫn đến nguy cơ triển khai không đồng đều. Việc xác minh danh tính cha mẹ (hợp đồng lao động, xác nhận làm việc tại khu công nghiệp), rà soát danh sách trẻ và hồ sơ của giáo viên đòi hỏi quy trình chặt chẽ.

TS Nguyễn Văn Thanh cũng cho biết, điều kiện cơ sở có từ 30% trẻ là con người lao động thuộc diện hưởng chính sách cần được hướng dẫn rõ về đối tượng, cách xác định tỷ lệ, thời điểm xác định và hồ sơ chứng minh. Thủ tục phải đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát đúng đối tượng. Cần tránh tình trạng chính sách có ý nghĩa nhưng giáo viên khó tiếp cận vì thủ tục phức tạp hoặc chi trả chậm.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá tác động sau khi thực hiện. Hiệu quả của chính sách không nên chỉ được đo bằng số giáo viên được nhận hỗ trợ hay số kinh phí đã chi, mà quan trọng hơn là mức độ cải thiện đời sống, khả năng duy trì đội ngũ và chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.

"Ứng dụng dữ liệu dân cư quốc gia (VNeID) và phần mềm quản lý giáo dục có thể dùng để rà soát tự động danh tính người lao động, danh sách trẻ và hồ sơ giáo viên. Việc này vừa giảm chi phí hành chính, vừa đảm bảo tính công khai, minh bạch. Cơ quan quản lý cần giám sát chặt chẽ hợp đồng lao động và bảng lương của các cơ sở tư thục. Cần có quy định nghiêm cấm việc chủ cơ sở cắt giảm lương thỏa thuận khi giáo viên nhận trợ cấp từ Nhà nước", TS Nguyễn Văn Thanh phân tích.

Bài viết với tag: "hỗ trợ 800.000 đồng/tháng"

Hỗ trợ cho giáo viên mầm non tư thục góp phần tạo 'cú hích' an sinh xã hội

Có thể bạn quan tâm

Bài viết với tag: "hỗ trợ 800.000 đồng/tháng"

Hỗ trợ cho giáo viên mầm non tư thục góp phần tạo 'cú hích' an sinh xã hội

Có thể bạn quan tâm