Thầy giáo Hà Văn Dàn và học sinh của mình ở Trường TH&THCS Mường Lát. Ảnh: Thế Lượng

Từ những giờ học, thầy cùng học trò từng bước mở ra cơ hội học tập tốt hơn cho học sinh vùng cao.

Tâm huyết với bồi dưỡng học sinh giỏi

Mường Lát nằm ở phía Tây Thanh Hóa, địa bàn biên giới với địa hình chia cắt và điều kiện học tập chưa đồng đều. Ở đó, việc duy trì chất lượng dạy học, nhất là công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ thuộc nhiều vào sự chủ động của giáo viên.

Thầy Hà Văn Dàn (34 tuổi) - giáo viên Trường Tiểu học và THCS Mường Lát, nhiều năm gắn bó với công việc ôn luyện đội tuyển môn Lịch sử. Không có sẵn nguồn học sinh mạnh hay điều kiện hỗ trợ, thầy vẫn kiên trì phát hiện nhân tố, xây dựng nhóm học sinh theo từng giai đoạn và trực tiếp hướng dẫn. Qua các năm học, học sinh do thầy phụ trách liên tục có giải cấp huyện, tỉnh, góp phần duy trì phong trào học tập của nhà trường.

Hơn 10 năm đứng lớp, hành trình nghề nghiệp của thầy gắn với những điểm trường xa trung tâm, nơi giáo viên không chỉ dạy kiến thức, mà còn phải theo sát học sinh trong nền nếp học tập và định hướng lâu dài.

Sau khi tốt nghiệp sư phạm năm 2014, thầy dạy theo diện hợp đồng tại Trường THPT Quan Sơn 2. Sáu năm công tác ở đây giúp thầy tích lũy kinh nghiệm tổ chức lớp học, ôn luyện học sinh giỏi và từng bước xây dựng phương pháp dạy môn Lịch sử theo hướng hệ thống, nhấn mạnh khả năng phân tích thay vì học thuộc.

Tháng 3/2020, thầy chuyển về Trường Tiểu học và THCS Mường Lát. Khi tiếp cận học sinh, điều khiến thầy trăn trở không phải lượng kiến thức cần truyền đạt, mà là cách hình thành động lực học tập. Nhiều em chưa có mục tiêu rõ ràng, học theo quán tính, thiếu chuẩn bị cho những lựa chọn tiếp theo sau cấp phổ thông. Vì vậy, cùng với giảng dạy chương trình, thầy dành thời gian định hướng và rèn thói quen học tập ổn định cho học sinh.

Thầy giáo Hà Văn Dàn (thứ 2 từ phải sang) nhận thưởng do Đảng ủy xã Mường Lát trao. Ảnh: NVCC

Từ thực tế đó, thầy chủ động xây dựng kế hoạch phát hiện và bồi dưỡng học sinh có khả năng, tổ chức ôn luyện theo từng chuyên đề, duy trì đều qua các năm thay vì chỉ tập trung theo mùa thi. Cách làm này giúp hình thành lực lượng học sinh kế cận, tạo nền tảng cho đội tuyển.

Năm học 2023 - 2024, thầy Hà Văn Dàn trực tiếp bồi dưỡng học sinh và đạt được nhiều kết quả nổi bật: 1 học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh môn Lịch sử lớp 9; 1 giải Nhất cấp huyện môn Lịch sử; 1 giải Nhì môn Địa lí và 2 giải Ba môn Lịch sử. Năm học 2024 - 2025, thầy có sáng kiến kinh nghiệm được công nhận cấp tỉnh, Chủ tịch UBND huyện tặng Giấy khen và đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở.

Cũng năm học này, do Trường THPT Mường Lát thiếu giáo viên dạy môn Lịch sử, nhà trường đã ký hợp đồng dạy theo tiết với thầy Hà Văn Dàn để tăng cường cho môn học. Dù dạy hợp đồng theo tiết, nhưng thầy vẫn trực tiếp bồi dưỡng học sinh và mang lại hiệu quả.

Đến năm học 2025 - 2026, học sinh do thầy hướng dẫn đạt giải Nhì môn Lịch sử cấp THPT. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Trường THPT Mường Lát có học sinh đạt giải Nhì cấp tỉnh môn Lịch sử. Do đó, thầy Hà Văn Dàn được Ban Thường vụ Đảng ủy và Chủ tịch UBND xã Mường Lát khen thưởng.

UBND xã Mường Lát tuyên dương giáo viên, học sinh có thành tích cao trong năm học 2025 - 2026. Ảnh: NVCC

“Gieo” đam mê học tập

Chia sẻ về kinh nghiệm ôn luyện học sinh giỏi môn Lịch sử, thầy Hà Văn Dàn cho rằng yếu tố quan trọng đầu tiên là lựa chọn đúng học sinh. Theo thầy, không nhất thiết học sinh phải giỏi toàn diện nhưng cần yêu thích với môn học. Lòng yêu thích có thể chưa rõ ràng ban đầu nhưng nếu giáo viên biết khơi dậy và nuôi dưỡng thì đó sẽ là nền tảng quan trọng nhất.

“Với học sinh miền núi, đặc biệt ở Mường Lát, việc lựa chọn nhân tố gặp nhiều khó khăn do nhiều em chưa có động cơ học tập rõ ràng. Vì vậy, tôi lựa chọn nhiều học sinh cùng lúc, tổ chức nhiều vòng sàng lọc, cho phép học sinh thi vượt khối nếu đảm bảo tiêu chuẩn, từ đó tìm ra những hạt giống phù hợp nhất”, thầy Dàn chia sẻ.

Trong quá trình dạy học, thầy áp dụng phương pháp dạy theo chuyên đề. Sau mỗi chuyên đề đều tổ chức kiểm tra, đánh giá để nắm được mức độ tiếp thu của học sinh. Hệ thống câu hỏi, bài tập được xây dựng cụ thể cho từng nội dung, giúp học sinh rèn luyện khả năng tư duy, tổng hợp và liên hệ kiến thức.

Hình thức kiểm tra được đa dạng hóa từ vấn đáp trực tiếp giữa giáo viên với học sinh, học sinh với học sinh đến kiểm tra viết. Qua đó, thầy kịp thời phát hiện những hạn chế như học sinh hiểu bài nhưng trình bày chưa tốt, tâm lý chưa vững vàng… để có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

Trong quá trình học sinh làm bài, thầy tập trung rèn cách trình bày bài tự luận rõ ý, chặt chẽ; hướng dẫn phương pháp phân tích, suy luận khi làm bài trắc nghiệm để tránh học thuộc máy móc.

Việc ôn luyện không bó hẹp trong giờ học chính khóa mà linh hoạt tổ chức theo điều kiện thực tế: Trao đổi nhanh sau giờ học, ôn bài ở sân trường, hành lang, thậm chí tranh thủ thời gian di chuyển để nhắc lại kiến thức. Cách làm này giúp việc học diễn ra liên tục, phù hợp với hoàn cảnh sinh hoạt và học tập của học sinh vùng cao.

Bên cạnh đảm bảo kiến thức, thầy Dàn đặc biệt chú trọng rèn luyện tâm lý cho học sinh trước các kỳ thi. Trong giai đoạn nước rút, thầy không chỉ kèm cặp bài vở, mà còn hướng dẫn học sinh chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng, cách giữ bình tĩnh khi làm bài để tránh tâm lý lo lắng, hồi hộp ảnh hưởng đến kết quả thi.

Niềm vui được nhân đôi khi tại Trường THPT Mường Lát, em Phạm Thị Khánh Thương (lớp 11A1) - thành viên đội tuyển do thầy Dàn trực tiếp phụ trách, đã đạt giải Nhì cấp tỉnh. Trước đó, Thương đã bộc lộ năng khiếu với môn Lịch sử, từng đạt giải Nhất cấp huyện và Khuyến khích cấp tỉnh năm lớp 9, tạo nền tảng cho thành tích giải Nhì cấp THPT hiện nay.

“Lần đầu tiên trong lịch sử nhà trường có học sinh đạt giải học sinh giỏi môn Lịch sử. Trong bối cảnh nhà trường thiếu giáo viên bộ môn, thầy Hà Văn Dàn được ký hợp đồng giảng dạy theo tiết và trực tiếp đảm nhiệm công tác bồi dưỡng.
Dù là giáo viên hợp đồng, song thầy đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, năng lực chuyên môn vững vàng, góp phần tạo dấu mốc quan trọng cho phong trào dạy và học của nhà trường”, ông Nguyễn Nam Sơn - Hiệu trưởng Trường THPT Mường Lát chia sẻ.

Bài viết với tag: "người gieo tình yêu lịch sử"

Gieo tình yêu lịch sử nơi biên giới

Có thể bạn quan tâm