Lịch sử thường được xem là môn học khó nhớ với nhiều học sinh phổ thông. Nhưng với cô giáo Nguyễn Thị Khánh Huyền, giáo viên dạy môn Lịch sử, Trường THCS Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), Lịch sử có thể trở nên sống động và đầy cảm xúc nếu giáo viên biết cách truyền lửa.

Những bí quyết mà cô áp dụng không chỉ giúp học sinh yêu thích môn học, mà còn khơi gợi sự trân trọng, tự hào về truyền thống dân tộc.

Công thức 5W1H - học để hiểu, không phải học vẹt

Theo cô Huyền, sai lầm phổ biến là ép học sinh ghi nhớ sự kiện, mốc thời gian một cách máy móc. Điều đó chỉ khiến Lịch sử trở nên nặng nề. Thay vào đó, cô thường hướng dẫn học sinh vận dụng công thức 5W1H - trả lời 5 câu hỏi cơ bản: Tại sao sự kiện đó diễn ra? Sự kiện đó liên quan đến ai? Sự kiện đó diễn ra ở đâu? Sự kiện diễn ra khi nào? Sự kiện xảy ra như thế nào? Có tác động như thế nào?

Cô và trò cùng "check in" cảm xúc trong mỗi tiết học Lịch sử.

“Chỉ cần các em tự trả lời được chuỗi câu hỏi này, sự kiện lịch sử sẽ hiện ra như một bức tranh toàn cảnh, dễ nhớ và khó quên”, cô chia sẻ. Nhờ cách tiếp cận đó, học sinh hiểu được bản chất vấn đề thay vì học thuộc lòng một cách vô thức.

Gắn lịch sử với cuộc sống hiện tại

Mỗi bài học lịch sử, theo cô Huyền, đều có điểm nối với đời sống hôm nay. Sau khi tìm hiểu sự kiện, cô thường yêu cầu học sinh rút ra bài học kinh nghiệm cho chính bản thân.

“Bất cứ sự kiện nào cũng có ý nghĩa với hiện tại. Ví dụ: Khi học về Cách mạng Tháng Tám, các em không chỉ nhớ ngày 19/8/1945, mà còn hiểu vì sao sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc có thể làm nên kỳ tích. Từ đó, các em biết trân trọng giá trị độc lập, tự do mà mình đang hưởng thụ”, cô nói.

Các em học sinh tự tìm hiểu kiến thức Lịch sử thông qua các hoạt động thú vị.

Trải nghiệm và trò chơi - học mà chơi, chơi mà học

Các em học sinh được hoà mình vào không gian văn hoá đặc sắc tại các khu di tích lịch sử.

Để học sinh không “sợ học Sử”, cô Huyền cùng đồng nghiệp thường tổ chức các hoạt động trải nghiệm ngoài lớp học. Trong các câu lạc bộ, học sinh tham gia trò chơi khám phá các địa điểm lịch sử ở Hà Nội. Nhiều em bất ngờ khi biết Quảng trường Nhà hát Lớn chính là Quảng trường Cách mạng tháng Tám, nơi ghi dấu sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc.

... đến những địa chỉ đỏ để tìm hiểu Lịch sử một cách chủ động hơn.

Hay cùng trải nghiệm tại các làng nghề truyền thống.

“Các em đi, nhìn, chạm và cảm nhận trực tiếp, nhờ thế kiến thức không còn xa lạ. Lịch sử trở thành trải nghiệm thật sự”, cô Huyền cho biết.

Âm nhạc và nghệ thuật - cảm xúc dẫn lối trí nhớ

Cô và trò cùng sáng tạo để chào mừng những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc.

Một trong những bí quyết khiến giờ học của cô Huyền trở nên đặc biệt là đưa nghệ thuật vào bài giảng. Gần đây, khi bài hát “Còn gì đẹp hơn” thịnh hành trên mạng xã hội, học sinh của cô đã giới thiệu và cùng cô học ký hiệu ngôn ngữ theo giai điệu để biểu diễn.

Sau đó, cô tìm hiểu và kể cho học sinh biết bài hát này được sáng tác để tưởng nhớ những chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong trận chiến khốc liệt tại Quảng Trị năm 1972.

“Khi nghe câu chuyện, cả lớp lặng đi rồi nhiều em rơi nước mắt. Âm nhạc đã chạm tới trái tim các em, biến lịch sử thành cảm xúc thật sự”, cô tâm sự.

Khơi dậy trách nhiệm thông qua hành động

Chính nhờ những bài giảng truyền cảm hứng, các em học sinh không chỉ học và hiểu thông qua sách vở mà còn chủ động tham gia các hoạt động cộng đồng để trải nghiệm và hiểu sâu hơn về lịch sử, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm xã hội.

Cô Huyền chia sẻ: "Có em tiết kiệm tiền ăn sáng để cùng bạn bè mua áo ấm tặng trẻ em miền núi, có lớp tổ chức thăm hỏi, tặng quà cho cựu chiến binh,..."

Các em học sinh tự tay chuẩn bị những phần quà từ thiện...

Và lan toả yêu thương đến những hoàn cảnh khó khăn.

"Lịch sử không dừng lại ở quá khứ mà tiếp diễn trong hiện tại. Khi các em tự tay làm điều gì đó để tri ân hoặc sẻ chia, các em sẽ cảm nhận được sự nối dài của truyền thống”, cô Huyền nhấn mạnh.

Cô giáo Nguyễn Thị Khánh Huyền - Giáo viên Lịch sử trường THCS Đoàn Thị Điểm (Hà Nội).

Cũng theo cô Huyền, để học tốt môn Lịch sử điều quan trọng nhất là đừng coi đây là môn học bắt buộc, “hãy tìm hiểu bằng sự tò mò, bằng trái tim, khi đó, các em sẽ thấy môn học này thú vị hơn bất kỳ điều gì khác,” cô nhắn gửi.