Đề thi tốt nghiệp THPT 2026 gợi mở cách dạy và học môn Tin học

Từ cấu trúc và nội dung đề thi môn Tin học trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, cô Nguyễn Thị Kim Dung, giáo viên Trường THPT Ban Mai (Hà Nội) đã chia sẻ kinh nghiệm dạy học và định hướng ôn tập cần thiết cho các khóa học sinh tiếp theo.

Tập trung các chủ đề trọng tâm, gắn với thực tiễn công nghệ

Theo cô Nguyễn Thị Kim Dung, để đạt kết quả tốt trong kỳ thi, học sinh cần nắm vững kiến thức ở các chuyên đề trọng tâm.

Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) là nội dung nổi bật với các kiến thức về khái niệm AI, AI tạo sinh, chatbot, trợ lý ảo, xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP); ứng dụng AI trong thực tiễn; đánh giá được lợi ích, hạn chế và các vấn đề đạo đức liên quan đến AI.

Ở mảng mạng máy tính và Internet, học sinh cần hiểu chức năng của các thiết bị mạng như router, switch, hub, modem, access point; nắm được vai trò của giao thức TCP/IP, hệ thống tên miền DNS, cách chia sẻ tài nguyên trên mạng, xây dựng mạng LAN và các biện pháp bảo đảm an toàn thông tin.

Đối với ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản (HTML) và ngôn ngữ định dạng (CSS), học sinh cần nắm chắc cấu trúc trang web; sử dụng thành thạo các thẻ HTML cơ bản; hiểu cách chèn hình ảnh, tạo liên kết và tích hợp các thành phần đa phương tiện trên trang web; hiểu cú pháp CSS, các bộ chọn CSS; định dạng giao diện trang web và khả năng đọc hiểu, chỉnh sửa mã nguồn HTML/CSS trong các tình huống thực tế.

Về cơ sở dữ liệu, các nội dung quan trọng gồm khái niệm cơ sở dữ liệu; cơ sở dữ liệu quan hệ; khóa chính, khóa ngoại; truy vấn, cập nhật dữ liệu; phân quyền và bảo mật dữ liệu. Học sinh cũng cần có khả năng đọc hiểu sơ đồ dữ liệu và giải quyết các bài toán quản lý dựa trên cơ sở dữ liệu.

Ở phần lập trình Python, học sinh cần nắm chắc biến và biểu thức, cấu trúc điều kiện và vòng lặp, danh sách (List), xử lý xâu ký tự, đọc hiểu chương trình và các thuật toán cơ bản.

Bên cạnh đó, các nội dung về đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số; kỹ năng ứng xử trên không gian mạng, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiểu biết pháp luật trên không gian mạng cũng là những kiến thức cần được chú trọng.

Về hướng nghiệp với Tin học, học sinh cần nắm nhóm nghề công nghệ thông tin; hiểu đặc điểm công việc và yêu cầu năng lực của lập trình viên; nhận biết nhiệm vụ và vai trò của người quản trị cơ sở dữ liệu; tìm hiểu các công việc liên quan đến vận hành và bảo trì hệ thống mạng; hiểu vai trò của lĩnh vực kỹ thuật phần cứng trong ngành CNTT.

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực

Từ thực tế đề thi, cô Dung khuyến nghị học sinh cần học chắc lý thuyết trong sách giáo khoa, đặc biệt ở các chủ đề AI, mạng máy tính và Internet, cơ sở dữ liệu, HTML/CSS, Python và công dân số.

Đồng thời, cần tăng cường thực hành với các bài tập lập trình, thiết kế website, cơ sở dữ liệu và mạng máy tính; thường xuyên cập nhật các xu hướng công nghệ mới như AI, chatbot và an toàn thông tin.

Việc hệ thống hóa kiến thức theo từng chuyên đề kết hợp luyện đề thường xuyên cũng là giải pháp quan trọng giúp học sinh làm quen với các dạng câu hỏi và nâng cao khả năng vận dụng kiến thức.

Theo cô Nguyễn Thị Kim Dung, môn Tin học đã được giảng dạy trong trường THPT từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, do đây từng là môn học tự chọn ở các cấp học dưới nên việc học tập bài bản từ sớm chưa thực sự được chú trọng. Những học sinh học tốt môn Tin thường là các em có đam mê hoặc định hướng theo ngành công nghệ thông tin từ trước.

Tại Trường THPT Ban Mai, việc khơi dậy hứng thú học tập và định hướng nghề nghiệp cho học sinh luôn được đặt lên hàng đầu. Nhà trường và tổ chuyên môn Toán – Tin đã liên tục đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực người học.

Một trong những hướng triển khai là dạy học theo chủ đề, tích hợp liên môn, giúp học sinh kết nối các mạch kiến thức đã học và vận dụng để giải quyết các vấn đề thực tế.

Bên cạnh đó, nhà trường đẩy mạnh dạy học theo phương pháp dự án. Giáo viên xây dựng các dự án gắn với thực tiễn, tạo điều kiện để học sinh rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, chủ động tìm hiểu kiến thức và từng bước hoàn thiện sản phẩm. Quá trình này giúp học sinh hiểu rõ các bước triển khai một dự án và xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc.

Dạy học thông qua thực hành và bài tập ứng dụng cũng được chú trọng. Nhà trường có hai phòng máy với hệ thống máy tính cấu hình cao, đáp ứng yêu cầu tăng cường thực hành cho học sinh.

Trong quá trình học tập, học sinh thường xuyên thực hiện các bài tập mang tính ứng dụng như xây dựng cơ sở dữ liệu học sinh, dữ liệu bán hàng, thiết kế website đơn giản, tạo thiệp điện tử, xây dựng video giới thiệu lớp học hoặc nhà trường. Những hoạt động này giúp học sinh thấy rõ giá trị thực tiễn của môn học, từ đó tăng hứng thú học tập và ghi nhớ kiến thức hiệu quả hơn.

Ngoài các phương pháp trên, giáo viên Tin học của nhà trường còn áp dụng nhiều kỹ thuật dạy học hiện đại nhằm giúp học sinh không chỉ nắm vững kiến thức trong sách giáo khoa mà còn phát triển năng lực ứng dụng vào thực tế.

Theo cô Nguyễn Thị Kim Dung, khi được trang bị đồng thời kiến thức lý thuyết, kỹ năng thực hành và khả năng xử lý các tình huống thực tiễn, học sinh sẽ tự tin hơn trước những dạng câu hỏi đa dạng của đề thi cũng như yêu cầu của cuộc sống và công việc trong tương lai.