Từ thực tiễn quản lý và giảng dạy, ông Nguyễn Minh Đạo - Hiệu trưởng Trường THPT Lam Kinh (Thanh Hóa) chia sẻ những bài học kinh nghiệm và giải pháp nhằm xây dựng môi trường giáo dục tích cực, qua đó tạo động lực học tập và truyền cảm hứng cho học sinh phát triển toàn diện.
Bài học từ thực tiễn
Từ những trải nghiệm thực tiễn, ông Nguyễn Minh Đạo cho rằng, xây dựng môi trường giáo dục tích cực là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự chung tay của giáo viên, nhà trường, gia đình và xã hội. Khi môi trường học đường thực sự thân thiện, nhân văn và truyền cảm hứng, học sinh sẽ học tập bằng niềm vui, có động lực phấn đấu và phát triển toàn diện.
Trước hết, môi trường giáo dục có ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ và động cơ học tập của học sinh. Khi được học tập trong môi trường an toàn, thân thiện, được tôn trọng và khích lệ, học sinh sẽ trở nên tự tin, chủ động hơn, đồng thời hình thành tinh thần hợp tác tích cực trong học tập và rèn luyện.
Bên cạnh đó, sự quan tâm và niềm tin của giáo viên chính là nguồn động lực lớn đối với học sinh. Một lời động viên đúng lúc hay sự ghi nhận kịp thời đối với những tiến bộ, dù nhỏ, cũng có thể giúp các em vượt qua mặc cảm, khó khăn, từ đó nỗ lực vươn lên trong học tập cũng như trong cuộc sống.
Thực tiễn giáo dục cũng cho thấy, không có một phương pháp chung phù hợp với tất cả học sinh. Mỗi em có năng lực, hoàn cảnh và nhu cầu khác nhau, vì vậy giáo viên cần linh hoạt trong phương pháp dạy học, đánh giá và hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa.
Ngoài ra, giáo dục chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với thực tiễn cuộc sống. Những bài học có liên hệ thực tế, gắn với định hướng nghề nghiệp và kỹ năng sống sẽ giúp học sinh nhận thức rõ ý nghĩa của việc học, từ đó hình thành động cơ học tập bền vững.
Giải pháp xây dựng môi trường giáo dục tích cực
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Nguyễn Minh Đạo đề xuất một số giải pháp cụ thể.
Đối với giáo viên, cần không ngừng tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Việc đánh giá cần vì sự tiến bộ của học sinh, chú trọng nhận xét, tư vấn và khích lệ hơn là so sánh hay tạo áp lực. Đồng thời, giáo viên cần xây dựng mối quan hệ thầy - trò thân thiện, tôn trọng, lắng nghe và đồng hành cùng học sinh.
Đối với nhà trường, việc xây dựng văn hóa học đường tích cực, dân chủ, kỷ cương, yêu thương và trách nhiệm là yếu tố nền tảng. Nhà trường cần tổ chức đa dạng các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, câu lạc bộ học thuật, thể thao, văn nghệ để học sinh phát huy năng khiếu và sở trường; đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên sáng tạo, chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình dạy học hiệu quả.
Đối với học sinh, cần khuyến khích các em tham gia xây dựng nội quy lớp học, nhà trường nhằm nâng cao tinh thần tự quản và trách nhiệm. Việc rèn luyện kỹ năng tự học, làm việc nhóm, giao tiếp và giải quyết vấn đề sẽ giúp hình thành thói quen học tập tích cực, chủ động.
Đối với gia đình và xã hội, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong giáo dục học sinh. Phụ huynh cần đồng hành, động viên, tránh gây áp lực thành tích, đồng thời tạo điều kiện để con em phát triển hài hòa giữa học tập và kỹ năng sống.
