Gỡ nút thắt phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
2025/10/06 09:35
GD&TĐ - Vĩnh Long cần ban hành một Nghị quyết hoặc Chương trình hành động tổng thể về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2025 - 2030.
Đó là một trong bốn kiến nghị mà PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh đề xuất trong tham luận gửi đến Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra trong ngày 2 - 3/10.
Vĩnh Long đang có những cơ hội phát triển chưa từng có
Bài tham luận của PGS.TS Nguyễn Minh Hòa với chủ đề: "Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực phục vụ các ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long, gắn đào tạo với nhu cầu xã hội và doanh nghiệp".
Theo PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, tỉnh Vĩnh Long mới có diện tích tự nhiên rộng lớn và quy mô dân số đáng kể. Sự ra đời của một thực thể hành chính và kinh tế mới này được các chuyên gia kinh tế nhận định sẽ tạo nên một “không gian phát triển ven biển giàu tiềm năng”, mở ra những cơ hội chưa từng có.
"Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược và phát huy tối đa các thế mạnh tổng hợp, yếu tố then chốt và mang tính quyết định không phải là tài nguyên thiên nhiên hay nguồn vốn đầu tư, mà chính là nền tảng con người", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nhận định.
PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cho rằng Vĩnh Long có 6 cơ sở giáo dục đào tạo đại học là lợi thế rất đặc biệt để đột phá đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Ông cho rằng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có lực lượng lao động dồi dào nhưng cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức về chất lượng và cơ cấu.
"Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo tại ĐBSCL chỉ đạt 14,9%, và tỷ lệ có trình độ đại học trở lên chỉ là 6,8% , mức thấp nhất cả nước.
Khoảng 40,8% lao động làm việc từ 40 - 48 giờ/tuần và 31% lao động làm việc trên 48 giờ/tuần, trong khi tỷ lệ lao động làm công ăn lương không có hợp đồng lao động ở khu vực nông thôn cao hơn thành thị (9,3% so với 6,6%)".
Để cải thiện những con số này, các tỉnh trước sáp nhập đã có những nỗ lực đáng kể. Vĩnh Long (cũ) đặt mục tiêu phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 72,76% trong năm 2025 và đã đạt 68,65% trong sáu tháng đầu năm 2024. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ trong năm 2023 chỉ đạt 21,67%.
Tương tự, Trà Vinh (cũ) đặt mục tiêu đến năm 2020 tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 65%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 30%.
"Các số liệu này cho thấy sự chênh lệch lớn về trình độ chuyên môn, với một bộ phận lớn lao động chỉ qua đào tạo ngắn hạn, không có bằng cấp hoặc chứng chỉ", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nói và cho biết mặc dù có số lượng lao động lớn, nền kinh tế Vĩnh Long mới đang đối diện với sự chênh lệch đáng kể giữa chất lượng lao động hiện có và nhu cầu của các ngành kinh tế trọng điểm.
Hệ thống giáo dục, đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động đang bị mất kết nối nghiêm trọng. Nguồn nhân lực hiện tại, dù dồi dào, lại không có những kỹ năng mà các ngành kinh tế mới như năng lượng tái tạo, logistics, và công nghiệp chế biến yêu cầu.
Bên cạnh đó, bài toán “khó khăn trong việc thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao” là một thách thức lớn.
Tháo gỡ "nút thắt" nguồn nhân lực
PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cho rằng tỉnh Vĩnh Long đã rất sáng suốt khi chọn phát triển đột phá nguồn nhân lực chất lượng cao và đặt bên cạnh các trụ cột khác của tỉnh. Ông cho rằng điều này phù hợp với xu hướng của các nước phát triển trên thế giới.
"Với sự hiện diện của 6 cơ sở giáo dục đại học trong tỉnh, đứng thứ 2 vùng về quy mô đào tạo. Tỉnh Vĩnh Long có lợi thế đặc biệt để thực hiện hiệu quả đột phá chiến lược này", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nói.
Sinh viên năm nhất, Trường ĐH Trà Vinh trong một buổi sinh hoạt đầu năm học.
Dù vậy, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cũng cho rằng tỉnh cần có một chiến lược toàn diện, đột phá, vượt ra khỏi các giải pháp riêng lẻ, chưa đồng bộ trước đây.
Đồng thời đề xuất 4 ý kiến gồm: Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long cần sớm ban hành một Nghị quyết hoặc Chương trình hành động tổng thể về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2025 - 2030.
Trong đó lấy nền tảng là sự cộng hưởng của 3 tỉnh cũ. Đề án này cần xác định rõ mục tiêu, lộ trình, và nguồn lực đầu tư cho từng ngành kinh tế trọng điểm.
Thành lập một Hội đồng tư vấn cấp tỉnh về Phát triển Nguồn nhân lực, bao gồm đại diện từ các cơ quan quản lý, trường đại học, và cộng đồng doanh nghiệp lớn. Để xây dựng và giám sát các chương trình đào tạo, chính sách thu hút nhân tài một cách hiệu quả và sát với thực tiễn.
Thiết lập một quỹ hỗ trợ tài chính đặc thù để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, và lao động tay nghề cao về làm việc tại các ngành kinh tế trọng điểm. Đồng thời, ưu tiên phát triển các khu nhà ở xã hội, dịch vụ y tế và giáo dục chất lượng cao để cải thiện môi trường sống, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với các trường đại học, viện nghiên cứu lớn của quốc gia và quốc tế để "đặt hàng" đào tạo; đồng thời tiếp nhận chuyển giao công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao từ các chuyên gia hàng đầu.
"Đầu tư vào con người là đầu tư bền vững nhất. Tỉnh Vĩnh Long với tầm vóc, thế mạnh và một chiến lược nhân lực đúng đắn, sẽ có đủ sức mạnh để trở thành một trung tâm phát triển kinh tế đột phá, dẫn dắt toàn vùng ĐBSCL trong tương lai", Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh cho biết.
Ngoài ra, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cũng cho rằng cần phải đổi mới tư duy và cơ chế quản lý; chuyển dịch mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế; có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài; nâng cao chất lượng hệ thống giáo dục và đào tạo.
Trao đổi với phóng viên Báo Giáo dục & Thời đại bên lề Đại hội, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa - Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh cho biết, để cung cấp nhân lực cho nhóm kinh tế trụ cột của tỉnh trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 và cả những nhiệm kỳ kế tiếp. Trường ĐH Trà Vinh và các trường khác hoàn toàn có đủ năng lực và có nhiều giải pháp đột phá, đồng bộ, đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu xã hội và doanh nghiệp để đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng ngày càng lớn cho tỉnh và cả vùng.
Nhà trường hiện tuyển sinh trên toàn quốc và đào tạo 10 ngành bậc Tiến sĩ, 20 ngành bậc Thạc sĩ, 49 ngành bậc Đại học, 9 Chuyên khoa 1 và 1 Chuyên khoa 2 về khoa học sức khỏe, tập trung ở nhiều nhóm ngành như: Nông nghiệp - Thủy sản; Kỹ thuật công nghệ; Khoa học sức khỏe; Kinh tế, luật, logistic và quản trị...
"Vì vậy, Trường ĐH Trà Vinh cùng các trường trên địa bàn tỉnh có thể đáp ứng đào tạo nhân lực chất lượng cho nhóm kinh tế trụ cột của tỉnh và toàn vùng trong thời gian tới”, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, nhấn mạnh.
Một góc phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long từ trên cao.
Đó là một trong bốn kiến nghị mà PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh đề xuất trong tham luận gửi đến Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra trong ngày 2 - 3/10.
Vĩnh Long đang có những cơ hội phát triển chưa từng có
Bài tham luận của PGS.TS Nguyễn Minh Hòa với chủ đề: "Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực phục vụ các ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long, gắn đào tạo với nhu cầu xã hội và doanh nghiệp".
Theo PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, tỉnh Vĩnh Long mới có diện tích tự nhiên rộng lớn và quy mô dân số đáng kể. Sự ra đời của một thực thể hành chính và kinh tế mới này được các chuyên gia kinh tế nhận định sẽ tạo nên một “không gian phát triển ven biển giàu tiềm năng”, mở ra những cơ hội chưa từng có.
"Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược và phát huy tối đa các thế mạnh tổng hợp, yếu tố then chốt và mang tính quyết định không phải là tài nguyên thiên nhiên hay nguồn vốn đầu tư, mà chính là nền tảng con người", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nhận định.
PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cho rằng Vĩnh Long có 6 cơ sở giáo dục đào tạo đại học là lợi thế rất đặc biệt để đột phá đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Ông cho rằng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có lực lượng lao động dồi dào nhưng cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức về chất lượng và cơ cấu.
"Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo tại ĐBSCL chỉ đạt 14,9%, và tỷ lệ có trình độ đại học trở lên chỉ là 6,8% , mức thấp nhất cả nước.
Khoảng 40,8% lao động làm việc từ 40 - 48 giờ/tuần và 31% lao động làm việc trên 48 giờ/tuần, trong khi tỷ lệ lao động làm công ăn lương không có hợp đồng lao động ở khu vực nông thôn cao hơn thành thị (9,3% so với 6,6%)".
Để cải thiện những con số này, các tỉnh trước sáp nhập đã có những nỗ lực đáng kể. Vĩnh Long (cũ) đặt mục tiêu phấn đấu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 72,76% trong năm 2025 và đã đạt 68,65% trong sáu tháng đầu năm 2024. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ trong năm 2023 chỉ đạt 21,67%.
Tương tự, Trà Vinh (cũ) đặt mục tiêu đến năm 2020 tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 65%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 30%.
"Các số liệu này cho thấy sự chênh lệch lớn về trình độ chuyên môn, với một bộ phận lớn lao động chỉ qua đào tạo ngắn hạn, không có bằng cấp hoặc chứng chỉ", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nói và cho biết mặc dù có số lượng lao động lớn, nền kinh tế Vĩnh Long mới đang đối diện với sự chênh lệch đáng kể giữa chất lượng lao động hiện có và nhu cầu của các ngành kinh tế trọng điểm.
Hệ thống giáo dục, đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động đang bị mất kết nối nghiêm trọng. Nguồn nhân lực hiện tại, dù dồi dào, lại không có những kỹ năng mà các ngành kinh tế mới như năng lượng tái tạo, logistics, và công nghiệp chế biến yêu cầu.
Bên cạnh đó, bài toán “khó khăn trong việc thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao” là một thách thức lớn.
Tháo gỡ "nút thắt" nguồn nhân lực
PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cho rằng tỉnh Vĩnh Long đã rất sáng suốt khi chọn phát triển đột phá nguồn nhân lực chất lượng cao và đặt bên cạnh các trụ cột khác của tỉnh. Ông cho rằng điều này phù hợp với xu hướng của các nước phát triển trên thế giới.
"Với sự hiện diện của 6 cơ sở giáo dục đại học trong tỉnh, đứng thứ 2 vùng về quy mô đào tạo. Tỉnh Vĩnh Long có lợi thế đặc biệt để thực hiện hiệu quả đột phá chiến lược này", PGS.TS Nguyễn Minh Hòa nói.
Sinh viên năm nhất, Trường ĐH Trà Vinh trong một buổi sinh hoạt đầu năm học.
Dù vậy, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cũng cho rằng tỉnh cần có một chiến lược toàn diện, đột phá, vượt ra khỏi các giải pháp riêng lẻ, chưa đồng bộ trước đây.
Đồng thời đề xuất 4 ý kiến gồm: Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long cần sớm ban hành một Nghị quyết hoặc Chương trình hành động tổng thể về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2025 - 2030.
Trong đó lấy nền tảng là sự cộng hưởng của 3 tỉnh cũ. Đề án này cần xác định rõ mục tiêu, lộ trình, và nguồn lực đầu tư cho từng ngành kinh tế trọng điểm.
Thành lập một Hội đồng tư vấn cấp tỉnh về Phát triển Nguồn nhân lực, bao gồm đại diện từ các cơ quan quản lý, trường đại học, và cộng đồng doanh nghiệp lớn. Để xây dựng và giám sát các chương trình đào tạo, chính sách thu hút nhân tài một cách hiệu quả và sát với thực tiễn.
Thiết lập một quỹ hỗ trợ tài chính đặc thù để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, và lao động tay nghề cao về làm việc tại các ngành kinh tế trọng điểm. Đồng thời, ưu tiên phát triển các khu nhà ở xã hội, dịch vụ y tế và giáo dục chất lượng cao để cải thiện môi trường sống, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với các trường đại học, viện nghiên cứu lớn của quốc gia và quốc tế để "đặt hàng" đào tạo; đồng thời tiếp nhận chuyển giao công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao từ các chuyên gia hàng đầu.
"Đầu tư vào con người là đầu tư bền vững nhất. Tỉnh Vĩnh Long với tầm vóc, thế mạnh và một chiến lược nhân lực đúng đắn, sẽ có đủ sức mạnh để trở thành một trung tâm phát triển kinh tế đột phá, dẫn dắt toàn vùng ĐBSCL trong tương lai", Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh cho biết.
Ngoài ra, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa cũng cho rằng cần phải đổi mới tư duy và cơ chế quản lý; chuyển dịch mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế; có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài; nâng cao chất lượng hệ thống giáo dục và đào tạo.
Trao đổi với phóng viên Báo Giáo dục & Thời đại bên lề Đại hội, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa - Hiệu trưởng Trường ĐH Trà Vinh cho biết, để cung cấp nhân lực cho nhóm kinh tế trụ cột của tỉnh trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 và cả những nhiệm kỳ kế tiếp. Trường ĐH Trà Vinh và các trường khác hoàn toàn có đủ năng lực và có nhiều giải pháp đột phá, đồng bộ, đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu xã hội và doanh nghiệp để đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng ngày càng lớn cho tỉnh và cả vùng.
Nhà trường hiện tuyển sinh trên toàn quốc và đào tạo 10 ngành bậc Tiến sĩ, 20 ngành bậc Thạc sĩ, 49 ngành bậc Đại học, 9 Chuyên khoa 1 và 1 Chuyên khoa 2 về khoa học sức khỏe, tập trung ở nhiều nhóm ngành như: Nông nghiệp - Thủy sản; Kỹ thuật công nghệ; Khoa học sức khỏe; Kinh tế, luật, logistic và quản trị...
"Vì vậy, Trường ĐH Trà Vinh cùng các trường trên địa bàn tỉnh có thể đáp ứng đào tạo nhân lực chất lượng cho nhóm kinh tế trụ cột của tỉnh và toàn vùng trong thời gian tới”, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa, nhấn mạnh.
Tăng cường bảo vệ học sinh từ trường học đến cộng đồng
GD&TĐ - Hưng Yên tăng cường bảo đảm an toàn trường học, đẩy mạnh phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong phòng, chống xâm hại học sinh.
2026-10-17 10:09
Để AI thực sự trở thành trợ lý học tập
GD&TĐ - Trường học TPHCM đẩy mạnh ứng dụng AI, giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hỗ trợ học sinh học tập chủ động, hiệu quả và an toàn hơn.
2026-10-17 10:08
Bắc Ninh phát động 'trang sách hồng' tái sử dụng sách giáo khoa
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Bắc Ninh vừa phát động phong trào “Trang sách hồng” nhằm tái sử dụng sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh khó khăn và hạn chế lãng phí.
2026-10-17 10:07
Rèn bản lĩnh và khả năng thích ứng cho sinh viên trường nghề
GD&TĐ - Việc kiến tạo không gian kết nối, trải nghiệm thực tiễn và khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng vươn lên cho sinh viên là rất quan trọng.
2026-10-17 10:07
Việt Nam giành 4 huy chương, xếp thứ tư Olympic Vật lí Al-Fergani 2026
GD&TĐ - Cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Vật lí quốc tế Al-Fergani 2026 đều đoạt huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 1 Đồng.
2026-10-17 10:07
Khởi động chương trình thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục năm 2026
GD&TĐ - Chương trình EDTECH VIETNAM – SEI Awards 2026 hướng đến tôn vinh sáng kiến, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục.
2026-10-17 10:06
Giới thiệu giải pháp công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục
GD&TĐ - Triển lãm VIETEDU HANOI 2026 diễn ra tại Hà Nội, giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học và quản lý giáo dục.
2026-10-17 10:06
Khoa Hóa học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỷ niệm 75 năm thành lập
GD&TĐ - Sáng 17/10, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951–2026).
2026-10-17 10:05
Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
GD&TĐ - Chiều 15/10, Đoàn công tác Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương về định hướng phát triển.
2026-10-17 10:05
Những phát hiện khảo cổ mới làm sáng tỏ lịch sử Việt Nam
GD&TĐ - Hội thảo khảo cổ học lần thứ 61 công bố 396 nghiên cứu, bổ sung tư liệu về lịch sử, văn hóa Việt Nam qua nhiều thời kỳ.