Hội nghị Hiệu trưởng các trường Cao đẳng phía Nam tại TPHCM là diễn đàn để các cơ sở đào tạo thẳng thắn nêu lên những vướng mắc thực tiễn.

Hàng loạt kiến nghị gỡ khó từ các cơ sở đào tạo

Tại hội nghị, ông Trần Ni Kha - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Phạm Ngọc Thạch Cần Thơ, kiến nghị cơ quan quản lý cần thay đổi cơ chế "xin - cho" hiện hành, cho phép các trường tự chủ xác định chỉ tiêu tuyển sinh và mong sớm có quy chế riêng cho lưu học sinh quốc tế. Bên cạnh đó, ông Kha cũng nêu vướng mắc về quy chế tuyển sinh, đào tạo dành cho lưu học sinh Lào và Campuchia khi hiện nay chưa có hướng dẫn cụ thể, dẫn đến lúng túng cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong quá trình tiếp nhận đối tượng này.

Đối với khối ngoài công lập, ông Trần Thanh Hải – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông, đề xuất mở rộng cơ chế cho phép trường tư thục tuyển sinh viên quốc tế và phân bổ ngân sách thông qua hình thức “đặt hàng, nghiệm thu đầu ra". Bên cạnh đó, ông Phan Tiềm – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng THACO, đề xuất chính sách miễn, giảm học phí cho sinh viên ngành Nông nghiệp và gỡ vướng trong việc công nhận văn bằng lao động quốc tế.

Góc nhìn về sự gắn kết với doanh nghiệp, bà Trương Huỳnh Như - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu, nêu thực trạng khó khăn về định mức đặt hàng đào tạo. Theo bà Như, đào tạo theo đơn đặt hàng là xu thế tất yếu, điển hình như doanh nghiệp Hóa dầu Long Sơn đã ưu tiên tuyển dụng số lượng lớn sinh viên tay nghề cao của trường để thay thế dần nguồn nhân lực đại học.

“Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là thiếu định mức kinh tế kỹ thuật chuẩn do Bộ GD&ĐT ban hành để làm cơ sở xây dựng đơn giá”, bà Như cho hay.

Đại diện cho Sở GD&ĐT TPHCM, bà Trương Hải Thanh – Phó Giám đốc bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến chủ trương phát triển trường trung học nghề. Bà Thanh đặt vấn đề: Khi thành lập trường trung học nghề, các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) sẽ tồn tại song song hay sáp nhập? Đồng thời, việc chuyển đổi các trung tâm này thành trường trung học nghề liệu có phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và nguồn lực hiện tại của TPHCM hay không, nhất là khi các trường cao đẳng chất lượng cao đang có lợi thế lớn hơn nhiều về hạ tầng?

Trao quyền tự chủ, siết chặt hậu kiểm

Lắng nghe các ý kiến từ cơ sở, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân khẳng định, định hướng cốt lõi là trao quyền tự chủ mạnh mẽ cho các trường. Trong thời gian tới, công tác quản lý sẽ gắn liền với chỉ tiêu (KPI) cụ thể.

Đồng thời, toàn bộ quá trình tuyển sinh cao đẳng, trung cấp, trung học nghề sẽ được số hóa, cấp mã số gắn với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia nhằm chấn chỉnh tình trạng cấp phát văn bằng sai quy định. Việc "đóng khung" cứng nhắc trong quy chế tuyển sinh sẽ được gỡ bỏ, tạo độ mở cho các trường chủ động mở mã ngành, cơ chế quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Trả lời trực tiếp vướng mắc về định mức đặt hàng đào tạo, Thứ trưởng Lê Quân cho biết sẽ đẩy mạnh việc chuyển giao quyền phê duyệt định mức kinh tế kỹ thuật cho hiệu trưởng các trường đã tự chủ. Các đơn vị được quyền tự xây dựng định mức, tính toán chi phí thực tế để làm căn cứ xác định đơn giá đặt hàng mà không phải chờ đợi cấp trên.

Trao đổi về chính sách đối với trung học nghề theo băn khoăn của TPHCM, Thứ trưởng Lê Quân làm rõ, Bộ GD&ĐT không bắt buộc sáp nhập các Trung tâm GDNN-GDTX thành trường trung học nghề nếu cơ sở không đủ điều kiện. Tại đô thị lớn như TPHCM, việc duy trì mạng lưới trung tâm nhỏ lẻ là không phù hợp. Đặc biệt, các trường cao đẳng không cần tách lập trường trung học nghề riêng mà hoàn toàn có thể mở hệ trung học nghề ngay bên trong trường và liên kết tuyển dụng giáo viên dạy văn hóa.

“Các địa phương cần sớm ban hành chính sách đặt hàng đào tạo, cấp bù học phí đối với học sinh theo học các nhóm ngành nghề trọng điểm. Bộ GD&ĐT sẽ thúc đẩy triển khai khung tham chiếu ASEAN để tháo gỡ khó khăn về công nhận văn bằng, đồng thời yêu cầu các trường phải đảm bảo tính minh bạch, không chạy theo số lượng mà buông lỏng chất lượng”, Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.