Kiến tạo hệ sinh thái tri thức từ xuất bản số

2026/05/19 09:58

GD&TĐ - Trong bối cảnh chuyển đổi số, lĩnh vực giáo dục, xuất bản đứng trước yêu cầu cấp thiết đổi mới tư duy, mô hình vận hành và phân phối tri thức.



Không chỉ số hóa sách

Không chỉ dừng lại ở số hóa tài liệu, xu hướng phát triển hiện nay là xây dựng hệ sinh thái xuất bản tích hợp – nơi nội dung, công nghệ và quản trị được kết nối đồng bộ nhằm nâng cao trải nghiệm học tập và năng lực cạnh tranh của đơn vị đào tạo.
Tại tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Xuất bản số – Sách điện tử – Nền tảng phân phối và Hệ sinh thái số” do Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã tổ chức (ngày 16/5), TS Phạm Quỳnh – Phó Tổng biên tập NXB Giáo dục Việt Nam cho hay, ngành xuất bản đang trải qua ba giai đoạn chuyển đổi gồm: xuất bản kỹ thuật số, xuất bản tích hợp và xuất bản thông minh.
Trong đó, xuất bản kỹ thuật số tập trung số hóa nội dung từ sách in sang định dạng số; xuất bản tích hợp hướng tới kết nối nội dung với công nghệ, dữ liệu và hệ sinh thái học tập; còn xuất bản thông minh ứng dụng AI và dữ liệu lớn nhằm cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, tối ưu vận hành và dự báo nhu cầu thị trường.
TS Phạm Quỳnh – Phó Tổng biên tập NXB Giáo dục Việt Nam chia sẻ tại Tọa đàm.

TS Phạm Quỳnh cho rằng, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa sách lên môi trường trực tuyến mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện ngành xuất bản. Một trong những yêu cầu cốt lõi là đồng bộ giữa sản phẩm, công nghệ, marketing, quy trình và thể chế.
Theo đó, học liệu cần chuyển từ dạng sách in tĩnh sang “học liệu 5D” có tính tương tác cao, tích hợp đa phương tiện như audio, video, dữ liệu số và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Ông nhấn mạnh vai trò của mô hình “biên tập viên kép” - đội ngũ vừa giỏi chuyên môn nội dung, vừa am hiểu công nghệ số, dữ liệu và quản trị bản quyền trên không gian mạng. Đây được xem là nhân tố then chốt trong quá trình tái cấu trúc nhân sự ngành xuất bản.

Lấy người học làm trung tâm

TS Trần Thị Thanh Mai - Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã trao đổi tại Tọa đàm.

Đồng quan điểm, TS Trần Thị Thanh Mai - Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, Nhà sáng lập TMEDU cho rằng, chuyển đổi số trong giáo dục cần được triển khai như một chiến lược dài hạn, lấy người học làm trung tâm.
Theo bà Mai, việc tái cấu trúc học liệu theo hướng đa nền tảng, xây dựng nội dung có khả năng tích hợp với video, bài giảng số, học liệu tương tác và AI ngay từ khâu thiết kế sẽ giúp nâng cao hiệu quả đào tạo.
Bên cạnh đó, các nền tảng LMS, trợ lý AI và hệ thống quản trị số đồng bộ sẽ tạo sự kết nối giữa học liệu, khảo thí, đào tạo và vận hành; qua đó cá nhân hóa hành trình học tập và tối ưu trải nghiệm người học.
Các chuyên gia cho rằng, tương lai của giáo dục và xuất bản không nằm ở việc lựa chọn giữa sách in hay sách số.

Chia sẻ mô hình thực tiễn tại TMEDU, bà Nguyễn Thị Hạnh - Giám đốc Hệ thống đào tạo tiếng Trung Thanhmaihsk cho biết, đơn vị đang triển khai chuyển đổi số với ba trụ cột gồm: số hóa nội dung, số hóa khảo thí và số hóa đào tạo.
Theo đó, học liệu được phát triển đa nền tảng với video bài giảng, ebook, flashcard, audio và học liệu tương tác. AI cũng được ứng dụng trong xây dựng giáo viên ảo, trợ lý học tập và hội thoại mô phỏng nhằm tăng khả năng cá nhân hóa.
Hệ thống khảo thí trực tuyến được xây dựng theo mô hình thi ảo mô phỏng sát thực tế, kết hợp ngân hàng đề thông minh và phân tích dữ liệu học viên để đánh giá năng lực chính xác hơn.
Toàn cảnh tọa đàm.

Các chuyên gia cho rằng, tương lai của giáo dục và xuất bản không nằm ở việc lựa chọn giữa sách in hay sách số, mà ở khả năng phát triển nội dung đa nền tảng, khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ và xây dựng hệ sinh thái tri thức phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Theo Minh Phong
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/05/16 17:37 (GMT+7)
2026-08-28 09:12

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'

GD&TĐ - Cuộc thi viết “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Nông thôn Ngày nay tổ chức lựa chọn 21 tác phẩm trao giải trong số 1.200 tác phẩm tham dự.

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'
2026-08-28 09:10

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học

GD&TĐ - Sáng 28/8, Sở GD&ĐT Hưng Yên tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục trung học.

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học
2026-08-28 09:03

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật

GD&TĐ - Từ lớp học nghề đến doanh nghiệp, người khuyết tật ở Hà Tĩnh đang được tạo thêm cơ hội học nghề, tìm việc và từng bước hòa nhập cộng đồng.

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật
2026-08-28 03:10

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể

GD&TĐ - Trong tình hình mới, cán bộ công đoàn phải có bản lĩnh, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ đồng thời gần người lao động và hiểu doanh nghiệp.

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể
2026-08-28 03:09

Video ngắn, thủ phạm 'đánh cắp' sự tập trung và cảm xúc của bạn

GD&TĐ - Thường xuyên lướt video ngắn đã trở thành thói quen của nhiều người. Nhưng, xem lâu không chỉ hại mắt mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần của bạn.

Video ngắn, thủ phạm 'đánh cắp' sự tập trung và cảm xúc của bạn
2026-08-28 03:09

Giáo dục nghề nghiệp gắn với hỗ trợ việc làm bền vững ở Phú Thọ

GD&TĐ - Gắn giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu tuyển dụng và đổi mới kết nối cung - cầu đang mở rộng cơ hội việc làm bền vững cho lao động Phú Thọ.

Giáo dục nghề nghiệp gắn với hỗ trợ việc làm bền vững ở Phú Thọ
2026-08-28 01:47

Sắp xếp cơ sở giáo dục: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để nâng cao chất lượng

GD&TĐ - Thiếu giáo viên, mạng lưới trường lớp chưa hợp lý, nguồn lực phân tán và áp lực đổi mới giáo dục trong giai đoạn phát triển mới đang đặt ra yêu cầu phải tiếp tục sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục.

Sắp xếp cơ sở giáo dục: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để nâng cao chất lượng
2026-08-28 01:47

Mở lối việc làm từ giáo dục nghề nghiệp

GD&TĐ - Giáo dục nghề nghiệp gắn với nhu cầu thị trường lao động đang được các nhà trường đặc biệt quan tâm.

Mở lối việc làm từ giáo dục nghề nghiệp
2026-08-28 01:46

Chiếu miễn phí nhiều phim điện ảnh đặc sắc dịp Quốc khánh 2/9

GD&TĐ - Từ ngày 27 - 30/8, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia tổ chức đợt phim miễn phí nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Chiếu miễn phí nhiều phim điện ảnh đặc sắc dịp Quốc khánh 2/9
2026-08-28 01:46

Hà Nội miễn phí tham quan di tích, danh thắng dịp Quốc khánh 2/9

GD&TĐ - Trong ngày Quốc khánh 2/9, du khách sẽ được miễn phí tham quan các danh thắng, di tích lịch sử, công trình văn hóa có thu phí do Hà Nội quản lý.

Hà Nội miễn phí tham quan di tích, danh thắng dịp Quốc khánh 2/9