Hiểu rõ bản chất về hướng nghiệp
Ngày 22/4, tại Trường THPT chuyên Hưng Yên (Hưng Yên) diễn ra chương trình workshop hướng nghiệp “Từ thành tích đến vững vàng vào đời” dành cho học sinh khối 12. Khi nhắc đến định hướng nghề nghiệp cho học sinh, khái niệm này thường bị thu hẹp vào những lựa chọn trước mắt như chọn ngành, chọn trường; trong khi phát triển sự nghiệp lại dễ bị đồng nhất với việc cạnh tranh để đạt thành tích cao.
Từ thực tiễn giáo dục, PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho rằng, cách hiểu này chưa đầy đủ. Thành tích có thể là lợi thế, nhưng không phải yếu tố quyết định duy nhất. Điều quan trọng hơn, học sinh cần hiểu rõ bản thân để lựa chọn con đường phù hợp với năng lực và hệ giá trị cá nhân.
“Vào được nơi tốt chưa chắc đã đủ, nếu đó không phải nơi phù hợp để mình phát triển”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ chia sẻ. Thực tế cho thấy, không ít người trẻ rơi vào trạng thái “vỡ mộng” ngay từ những năm đầu đại học.
Theo khảo sát của LinkedIn (nền tảng tuyển dụng hàng đầu thế giới), hơn 40% sinh viên sau khi tốt nghiệp nhận thấy ngành học không phù hợp với công việc thực tế hoặc đam mê cá nhân; nhiều trường đại học cũng ghi nhận số lượng sinh viên chuyển ngành tăng đáng kể mỗi năm.
Theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, thành tích và năng lực thực không phải lúc nào cũng song hành. Nếu thành tích được thể hiện qua điểm số hay giải thưởng thì năng lực lại nằm ở khả năng tự học, hợp tác, kỷ luật, giải quyết vấn đề và thích ứng với môi trường mới – những năng lực ngày càng được coi trọng trong xã hội hiện đại.
Việc chạy theo thành tích có thể tạo áp lực và khiến người học mất phương hướng. Hạnh phúc của học sinh là khi được học điều mình yêu thích và phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất.
Mở rộng từ câu chuyện cá nhân, workshop đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Thế giới hiện nay cần kiểu người như thế nào? Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh và cạnh tranh ngày càng cao, khái niệm thành công cũng cần được nhìn nhận lại.
ESG là viết tắt của ba yếu tố: Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance). Đây là bộ tiêu chí được sử dụng rộng rãi trên thế giới để đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp và tổ chức.
PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhấn mạnh, xã hội đang cần những con người có khả năng phát triển bền vững – biết học hỏi, thích ứng và tạo ra giá trị dài hạn. Trên nền tảng đó, tư duy ESG trở thành một định hướng quan trọng, giúp người trẻ hình thành cách tiếp cận dài hạn trong học tập và phát triển nghề nghiệp.
Vận dụng đúng tư duy ESG
Trong bối cảnh hiện nay, ESG không chỉ dừng lại ở cấp độ tổ chức mà đang dần trở thành một “hệ tư duy” cho mỗi cá nhân. Với thế hệ trẻ, ESG có thể được hiểu một cách gần gũi hơn: là cách suy nghĩ và hành động có trách nhiệm với môi trường, với cộng đồng và với chính lựa chọn của bản thân.
Để gây dựng sự nghiệp một cách có chiến lược, dài hạn, người trẻ không chỉ cần năng lực chuyên môn mà còn cần một hệ giá trị đủ vững: Tư duy độc lập, giải quyết vấn đề; tư duy liên ngành; năng lực phát triển bền vững; tinh thần hợp tác, giao tiếp và trách nhiệm.
Tư duy ESG cũng được Đại học Phenikaa tích hợp trong chương trình đào tạo và môi trường học tập, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giáo dục bền vững - nơi đề cao trách nhiệm, kỷ luật và giá trị dài hạn. Ở đó, người trẻ không chỉ được trang bị kiến thức và kỹ năng, mà còn được hình thành tư duy phát triển bền vững, trở thành những con người có nội lực, khả năng thích ứng và tạo giá trị cho xã hội.
Việc vận dụng tư duy ESG trong hướng nghiệp không nằm ở việc lựa chọn một ngành “hợp xu hướng”, mà ở cách mỗi cá nhân xây dựng lộ trình phát triển dài hạn cho mình. Điều đó đòi hỏi học sinh phải hiểu rõ giá trị bản thân, lựa chọn môi trường phù hợp, từng bước bồi đắp năng lực thực và duy trì kỷ luật – để không chỉ thích nghi, mà còn tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.
Vì vậy, các học sinh cần lựa chọn một môi trường có trải nghiệm nhiều hơn, gắn với doanh nghiệp hoặc các Lab nghiên cứu thực hành, thử nghiệm ngay trong quá trình học đại học.
Em Nguyễn Minh Đức - học sinh lớp 12 Địa, Trường THPT chuyên Hưng Yên bày tỏ tâm đắc với chia sẻ của chuyên gia. Em mong muốn thi vào ngành An ninh điều tra của Học viện Cảnh sát nhân dân, đồng thời sẽ học thêm về Luật để sau này có thể làm việc ở bộ phận pháp chế của các doanh nghiệp.
Không chỉ cung cấp kiến thức, chương trình còn gợi mở một thông điệp xuyên suốt: Sự nghiệp bền vững không phải là câu chuyện của tương lai xa, mà được hình thành từ những lựa chọn và hành động ngay trong hiện tại – từ cách học, cách rèn luyện đến những giá trị mà mỗi người trẻ chủ động tích lũy cho mình.
Trên hành trình phát triển nghề nghiệp, môi trường đại học đóng vai trò không gian để người trẻ trải nghiệm, thử - sai và hoàn thiện bản thân. Vì vậy, quyết định “chọn trường” cần được xem xét dựa trên các cơ hội cho sinh viên như nghiên cứu, thực hành, môi trường liên ngành. Với hệ sinh thái giáo dục toàn diện, hệ thống phòng lab và đội ngũ trình độ cao, Đại học Phenikaa luôn mở rộng cơ hội cho các em tham gia vào dự án thực tế, trải nghiệm, sáng tạo.
Ông Nguyễn Văn Dũng – Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hưng Yên chia sẻ, buổi trao đổi mang lại ý nghĩa rất lớn cho học sinh trong việc định hướng tương lai. Nhiều câu hỏi được đặt ra và cùng trả lời giúp các em trang bị những kiến thức, kỹ năng quan trọng trong lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với điều kiện, sở trường của bản thân.
