Ôn tập hiệu quả với việc giữ ổn định đề thi tốt nghiệp THPT

GD&TĐ - Chuẩn bị cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đòi hỏi dạy học bám sát chương trình, tăng cường rèn luyện vận dụng, tránh học tủ, lệ thuộc đề mẫu.



Ông Lê Thành Phương - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho biết: Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề minh họa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy như Kỳ thi năm 2025, bảo đảm phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Lưu ý để tổ chức dạy học, ôn tập thi tốt nghiệp THPT hiệu quả, theo ông Lê Thành Phương, đề thi tốt nghiệp THPT không chỉ dừng lại ở kiểm tra kiến thức, mà đã chuyển mạnh sang đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Nhiều câu hỏi được xây dựng từ các tình huống gần gũi với đời sống, giúp học sinh nhận thấy rõ mối liên hệ giữa kiến thức học được và thế giới xung quanh.

Đồng thời, đề thiết kế theo hướng có sự phân hóa rõ ràng giữa các nhóm thí sinh. Tỷ lệ câu hỏi theo các mức độ tư duy: biết - hiểu - vận dụng là 4-3-3; với khoảng 70% câu hỏi ở mức độ biết - hiểu, bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp, khoảng 30% mức độ vận dụng và vận dụng cao nhằm phân hóa học sinh phục vụ mục đích tuyển sinh đại học.

Từ thực tiễn trên, ông Lê Thành Phương lưu ý, giáo viên cần có sự điều chỉnh phù hợp trong tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá nhằm đáp ứng yêu cầu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Cụ thể, trong dạy học trên lớp, giáo viên cần tổ chức các hoạt động học tập theo định hướng phát triển năng lực, chú trọng giúp học sinh nắm vững bản chất kiến thức. Tăng cường gắn kiến thức bài học với các tình huống thực tiễn, bối cảnh đời sống nhằm khuyến khích học sinh liên hệ, phân tích và lý giải vấn đề. Đồng thời, giáo viên đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học như thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề, xử lý tình huống, trình bày quan điểm cá nhân…, qua đó rèn luyện cho học sinh tư duy ở các mức độ thông hiểu và vận dụng.

Trong xây dựng nội dung ôn tập, giáo viên cần theo hướng tổng thể, hệ thống, có trọng tâm, bám sát sách giáo khoa và yêu cầu cần đạt của chương trình. Nội dung ôn tập được phân hóa phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh, bảo đảm các em nắm vững kiến thức ở mức độ nhận biết, thông hiểu, đồng thời từng bước nâng cao năng lực vận dụng và vận dụng cao. Bên cạnh đó, tăng cường luyện tập các dạng câu hỏi yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề mới, tránh tình trạng học thuộc khuôn mẫu, học tủ theo dạng bài quen thuộc.

Việc thiết kế đề kiểm tra phải bám sát cấu trúc, tỷ lệ các mức độ tư duy của đề thi tốt nghiệp THPT. Các câu hỏi chú trọng vận dụng kiến thức, có tính mở, đòi hỏi học sinh suy luận, phân tích và đánh giá vấn đề. Kết quả kiểm tra, đánh giá được sử dụng như một căn cứ quan trọng để phân tích năng lực học sinh, từ đó kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy học, kế hoạch ôn tập cho phù hợp.

Giáo viên cũng cần định hướng học sinh phương pháp tự học hiệu quả như học theo chủ đề, sơ đồ hóa kiến thức, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và phân tích đề. Đồng thời, giúp học sinh hình thành thói quen tư duy linh hoạt, không phụ thuộc vào đề mẫu hay dạng bài quen thuộc, khuyến khích các em tự đánh giá mức độ hiểu bài của bản thân và chủ động bổ sung kiến thức, kỹ năng còn hạn chế.



Ông Lê Thành Phương - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho biết: Bộ GD&ĐT sẽ không công bố đề minh họa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy như Kỳ thi năm 2025, bảo đảm phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Lưu ý để tổ chức dạy học, ôn tập thi tốt nghiệp THPT hiệu quả, theo ông Lê Thành Phương, đề thi tốt nghiệp THPT không chỉ dừng lại ở kiểm tra kiến thức, mà đã chuyển mạnh sang đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Nhiều câu hỏi được xây dựng từ các tình huống gần gũi với đời sống, giúp học sinh nhận thấy rõ mối liên hệ giữa kiến thức học được và thế giới xung quanh.

Đồng thời, đề thiết kế theo hướng có sự phân hóa rõ ràng giữa các nhóm thí sinh. Tỷ lệ câu hỏi theo các mức độ tư duy: biết - hiểu - vận dụng là 4-3-3; với khoảng 70% câu hỏi ở mức độ biết - hiểu, bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp, khoảng 30% mức độ vận dụng và vận dụng cao nhằm phân hóa học sinh phục vụ mục đích tuyển sinh đại học.

Từ thực tiễn trên, ông Lê Thành Phương lưu ý, giáo viên cần có sự điều chỉnh phù hợp trong tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá nhằm đáp ứng yêu cầu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Cụ thể, trong dạy học trên lớp, giáo viên cần tổ chức các hoạt động học tập theo định hướng phát triển năng lực, chú trọng giúp học sinh nắm vững bản chất kiến thức. Tăng cường gắn kiến thức bài học với các tình huống thực tiễn, bối cảnh đời sống nhằm khuyến khích học sinh liên hệ, phân tích và lý giải vấn đề. Đồng thời, giáo viên đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học như thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề, xử lý tình huống, trình bày quan điểm cá nhân…, qua đó rèn luyện cho học sinh tư duy ở các mức độ thông hiểu và vận dụng.

Trong xây dựng nội dung ôn tập, giáo viên cần theo hướng tổng thể, hệ thống, có trọng tâm, bám sát sách giáo khoa và yêu cầu cần đạt của chương trình. Nội dung ôn tập được phân hóa phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh, bảo đảm các em nắm vững kiến thức ở mức độ nhận biết, thông hiểu, đồng thời từng bước nâng cao năng lực vận dụng và vận dụng cao. Bên cạnh đó, tăng cường luyện tập các dạng câu hỏi yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề mới, tránh tình trạng học thuộc khuôn mẫu, học tủ theo dạng bài quen thuộc.

Việc thiết kế đề kiểm tra phải bám sát cấu trúc, tỷ lệ các mức độ tư duy của đề thi tốt nghiệp THPT. Các câu hỏi chú trọng vận dụng kiến thức, có tính mở, đòi hỏi học sinh suy luận, phân tích và đánh giá vấn đề. Kết quả kiểm tra, đánh giá được sử dụng như một căn cứ quan trọng để phân tích năng lực học sinh, từ đó kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy học, kế hoạch ôn tập cho phù hợp.

Giáo viên cũng cần định hướng học sinh phương pháp tự học hiệu quả như học theo chủ đề, sơ đồ hóa kiến thức, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và phân tích đề. Đồng thời, giúp học sinh hình thành thói quen tư duy linh hoạt, không phụ thuộc vào đề mẫu hay dạng bài quen thuộc, khuyến khích các em tự đánh giá mức độ hiểu bài của bản thân và chủ động bổ sung kiến thức, kỹ năng còn hạn chế.