Tận dụng mô hình trường liên cấp tạo thói quen giao tiếp bằng tiếng Anh cho trò

GD&TĐ - Nhà trường cần có phương pháp tiếp cận sáng tạo và đồng bộ để học sinh sử dụng tiếng Anh như công cụ giao tiếp thay vì chỉ học vì điểm số.



Đánh thức không gian giao tiếp

Tại Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội), lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai được thực hiện bài bản, chú trọng sự “thẩm thấu” kiến thức tự nhiên, nuôi dưỡng thói quen để giúp học sinh hình thành phản xạ ngôn ngữ.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy – Hiệu trưởng nhà trường cho biết nguyên tắc triển khai của mô hình trên là vừa sức, thường xuyên và có trọng tâm, tránh phô trương và hình thức.

Đặc biệt, đối với đội ngũ giáo viên - nhân tố quyết định thành công của mô hình, nhà trường tránh tạo áp lực không cần thiết hoặc yêu cầu cứng nhắc giáo viên tất cả môn học đều phải dạy bằng tiếng Anh. Thay vào đó, công tác phân công nhân sự được tổ chức theo từng nhóm.

Cụ thể, tổ tiếng Anh giữ vai trò nòng cốt, chịu trách nhiệm xây dựng bộ mẫu câu thống nhất để toàn trường cùng sử dụng tùy theo từng giai nhất định.



Trong đó, tránh tình trạng câu dài hoặc phát âm không đồng nhất, không quá đặt nặng ngữ pháp, ưu tiên các câu dễ nhớ, dễ dùng; khuyến khích giáo viên tiếng Anh quay clip ngắn hoặc thu âm mẫu phát âm để đồng nghiệp, học sinh tham khảo, áp dụng hiệu quả hơn trong thực tiễn.

Đồng thời, nhà trường còn huy động sự tham gia phù hợp của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Tổng phụ trách Đội, Đoàn Thanh niên hay các bộ phận phục vụ.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy chia sẻ, 100% cán bộ, giáo viên chủ nhiệm được tập huấn để biết giao tiếp, chào hỏi cơ bản bằng tiếng Anh để đối thoại với học sinh trong những tình huống cần sự hướng dẫn, đón trả cho phụ huynh,...

Thầy cô bộ môn Toán, Khoa học tự nhiên, Tin học, Mỹ thuật,... được khuyến khích sử dụng từ/cụm từ tiếng Anh đơn giản, trực tiếp gắn với bài học.

Qua đó, không chỉ học sinh không chỉ gia tăng vốn từ, nhận biết và ghi nhớ các thuật ngữ quốc tế dễ hơn mà còn giúp giáo viên tự tin, hoà nhập vào hệ sinh thái ngôn ngữ chung, giải tỏa tâm lý tự ti hay quá tải chuyên môn.



“Những hoạt động nhỏ, đơn giản nhưng khi được duy trì đều đặn hằng ngày, hằng tuần sẽ kích thích học sinh tạo thành thói quen giao tiếp bằng tiếng Anh”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh.

Song song với đó, không gian trường học cũng được thiết kế để tiếng Anh hiện diện và được sử dụng thường xuyên hơn bên ngoài lớp học.

“Chúng tôi đã hoàn thành rà soát, chuẩn hóa và bổ sung biển chỉ dẫn song ngữ Việt - Anh tại phòng chức năng, khu vực sinh hoạt chung. Mỗi lớp đều có một “Góc tiếng Anh” riêng làm nơi trưng bày, giới thiệu từ, mẫu câu, hội thoại hoặc sản phẩm tiếng Anh của học sinh.

Đây là động lực để các em phát huy khả năng vận dụng ngôn ngữ, tự luyện tập nghe, nói và phản xạ bằng tiếng Anh với bạn bè”, bà Thủy thông tin thêm.

Cụ thể hóa mô hình theo đặc trưng trường học

Một trong những điểm nhấn trong mô hình của Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt là xây dựng sân chơi ngôn ngữ thực tế và có sự phân hóa theo cấp học.

Tiêu biểu như hoạt động “Mỗi tuần một hội thoại tiếng Anh” được triển khai đồng loạt tại các lớp nhưng có sự khác nhau về mức độ áp dụng.



Ở mức Tiểu học thực hiện khoảng 2 đến 4 lượt đối thoại về các chủ đề gần gũi như chào hỏi, giới thiệu bản thân, hỏi thăm sức khỏe,...; mức THCS yêu cầu từ 4 đến 6 lượt lời và có thêm phần hỏi - đáp mở.

Mặt khác, nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và truyền thông giáo dục, tạo kho học liệu số dùng chung; gắn mã QR tại một số bảng tin để học sinh nghe phát âm, xem hội thoại mẫu hay khai thác màn hình LED, website/fanpage hoặc kênh nội bộ phù hợp để lan tỏa hoạt động nổi bật. Qua đó sẽ không chỉ gia tăng sự quan tâm của người học mà thu hút sự phối hợp, ủng hộ, tạo điều kiện từ phía phụ huynh.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy còn cho hay, mỗi học kỳ, nhà trường đều tổ chức ít nhất 1 chương trình sinh hoạt bằng tiếng Anh cấp trường, gồm hùng biện, hát, kể chuyện, thuyết trình, đóng vai, giao tiếp hoặc tham gia trò chơi.

Học sinh vừa được trải nghiệm tiếng Anh trong không khí mới mẻ, sôi nổi, vừa có sản phẩm cụ thể là kết quả từ quá trình vận dụng, làm chủ ngôn ngữ. Đáng chú ý, tận dụng lợi thế đặc thù của trường liên cấp, nhà trường lựa chọn học sinh có khả năng tiếng Anh tốt làm “Đại sứ tiếng Anh”.

“Từ người được tiếp thu ngôn ngữ thụ động, các em lại trở thành người hướng dẫn luyện tập, dẫn trò chơi ngắn, tham gia thu âm, ghi hình hội thoại tuần. Nhà trường hết sức cổ vũ học sinh THCS giỏi tiếng Anh có thể giao lưu, hỗ trợ một số hoạt động cho học sinh Tiểu học”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy hào hứng chia sẻ.

Chính sự kết nối liên thông trên đã tạo môi trường học giàu tính tương trợ, nhờ vậy cảm hứng học tập, giao tiếp bằng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai luôn được tiếp nối và lan tỏa tự nhiên giữa mỗi học sinh.



Đánh thức không gian giao tiếp

Tại Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội), lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai được thực hiện bài bản, chú trọng sự “thẩm thấu” kiến thức tự nhiên, nuôi dưỡng thói quen để giúp học sinh hình thành phản xạ ngôn ngữ.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy – Hiệu trưởng nhà trường cho biết nguyên tắc triển khai của mô hình trên là vừa sức, thường xuyên và có trọng tâm, tránh phô trương và hình thức.

Đặc biệt, đối với đội ngũ giáo viên - nhân tố quyết định thành công của mô hình, nhà trường tránh tạo áp lực không cần thiết hoặc yêu cầu cứng nhắc giáo viên tất cả môn học đều phải dạy bằng tiếng Anh. Thay vào đó, công tác phân công nhân sự được tổ chức theo từng nhóm.

Cụ thể, tổ tiếng Anh giữ vai trò nòng cốt, chịu trách nhiệm xây dựng bộ mẫu câu thống nhất để toàn trường cùng sử dụng tùy theo từng giai nhất định.



Trong đó, tránh tình trạng câu dài hoặc phát âm không đồng nhất, không quá đặt nặng ngữ pháp, ưu tiên các câu dễ nhớ, dễ dùng; khuyến khích giáo viên tiếng Anh quay clip ngắn hoặc thu âm mẫu phát âm để đồng nghiệp, học sinh tham khảo, áp dụng hiệu quả hơn trong thực tiễn.

Đồng thời, nhà trường còn huy động sự tham gia phù hợp của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Tổng phụ trách Đội, Đoàn Thanh niên hay các bộ phận phục vụ.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy chia sẻ, 100% cán bộ, giáo viên chủ nhiệm được tập huấn để biết giao tiếp, chào hỏi cơ bản bằng tiếng Anh để đối thoại với học sinh trong những tình huống cần sự hướng dẫn, đón trả cho phụ huynh,...

Thầy cô bộ môn Toán, Khoa học tự nhiên, Tin học, Mỹ thuật,... được khuyến khích sử dụng từ/cụm từ tiếng Anh đơn giản, trực tiếp gắn với bài học.

Qua đó, không chỉ học sinh không chỉ gia tăng vốn từ, nhận biết và ghi nhớ các thuật ngữ quốc tế dễ hơn mà còn giúp giáo viên tự tin, hoà nhập vào hệ sinh thái ngôn ngữ chung, giải tỏa tâm lý tự ti hay quá tải chuyên môn.



“Những hoạt động nhỏ, đơn giản nhưng khi được duy trì đều đặn hằng ngày, hằng tuần sẽ kích thích học sinh tạo thành thói quen giao tiếp bằng tiếng Anh”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh.

Song song với đó, không gian trường học cũng được thiết kế để tiếng Anh hiện diện và được sử dụng thường xuyên hơn bên ngoài lớp học.

“Chúng tôi đã hoàn thành rà soát, chuẩn hóa và bổ sung biển chỉ dẫn song ngữ Việt - Anh tại phòng chức năng, khu vực sinh hoạt chung. Mỗi lớp đều có một “Góc tiếng Anh” riêng làm nơi trưng bày, giới thiệu từ, mẫu câu, hội thoại hoặc sản phẩm tiếng Anh của học sinh.

Đây là động lực để các em phát huy khả năng vận dụng ngôn ngữ, tự luyện tập nghe, nói và phản xạ bằng tiếng Anh với bạn bè”, bà Thủy thông tin thêm.

Cụ thể hóa mô hình theo đặc trưng trường học

Một trong những điểm nhấn trong mô hình của Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt là xây dựng sân chơi ngôn ngữ thực tế và có sự phân hóa theo cấp học.

Tiêu biểu như hoạt động “Mỗi tuần một hội thoại tiếng Anh” được triển khai đồng loạt tại các lớp nhưng có sự khác nhau về mức độ áp dụng.



Ở mức Tiểu học thực hiện khoảng 2 đến 4 lượt đối thoại về các chủ đề gần gũi như chào hỏi, giới thiệu bản thân, hỏi thăm sức khỏe,...; mức THCS yêu cầu từ 4 đến 6 lượt lời và có thêm phần hỏi - đáp mở.

Mặt khác, nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và truyền thông giáo dục, tạo kho học liệu số dùng chung; gắn mã QR tại một số bảng tin để học sinh nghe phát âm, xem hội thoại mẫu hay khai thác màn hình LED, website/fanpage hoặc kênh nội bộ phù hợp để lan tỏa hoạt động nổi bật. Qua đó sẽ không chỉ gia tăng sự quan tâm của người học mà thu hút sự phối hợp, ủng hộ, tạo điều kiện từ phía phụ huynh.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy còn cho hay, mỗi học kỳ, nhà trường đều tổ chức ít nhất 1 chương trình sinh hoạt bằng tiếng Anh cấp trường, gồm hùng biện, hát, kể chuyện, thuyết trình, đóng vai, giao tiếp hoặc tham gia trò chơi.

Học sinh vừa được trải nghiệm tiếng Anh trong không khí mới mẻ, sôi nổi, vừa có sản phẩm cụ thể là kết quả từ quá trình vận dụng, làm chủ ngôn ngữ. Đáng chú ý, tận dụng lợi thế đặc thù của trường liên cấp, nhà trường lựa chọn học sinh có khả năng tiếng Anh tốt làm “Đại sứ tiếng Anh”.

“Từ người được tiếp thu ngôn ngữ thụ động, các em lại trở thành người hướng dẫn luyện tập, dẫn trò chơi ngắn, tham gia thu âm, ghi hình hội thoại tuần. Nhà trường hết sức cổ vũ học sinh THCS giỏi tiếng Anh có thể giao lưu, hỗ trợ một số hoạt động cho học sinh Tiểu học”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy hào hứng chia sẻ.

Chính sự kết nối liên thông trên đã tạo môi trường học giàu tính tương trợ, nhờ vậy cảm hứng học tập, giao tiếp bằng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai luôn được tiếp nối và lan tỏa tự nhiên giữa mỗi học sinh.