Tình bạn đẹp trong trường học: 'Lá chắn mềm' bảo vệ tuổi vị thành niên
2026/03/21 09:00
GD&TĐ - Từ câu chuyện được cho của nữ sinh THPT tại Gia Lai sinh con rồi để lại bên vệ đường cùng lá thư nhận lỗi, nhiều nhà giáo cho rằng xây dựng tình bạn đẹp trong học đường là “chìa khóa” giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản vị thành niên.
Khoảng lặng trong giáo dục giới tính
Những ngày đầu tháng 3/2026, dư luận tại khu vực Tây Nguyên không khỏi xót xa trước câu chuyện một bé trai sơ sinh được người dân xã Chư Sê, Gia Lai phát hiện trong chiếc giỏ nhựa đặt bên vệ đường. Bên cạnh em là mảnh giấy học trò với những dòng chữ viết tay (được cho là của một nữ sinh THPT trên địa bàn).
Trong thư, nữ sinh viết: “Cháu là học sinh THPT do ngu ngốc mà lỡ dại nên mang thai và sinh ra em bé. Cháu không muốn gia đình biết và cũng không muốn nghỉ học, cháu không có khả năng nuôi con. Cháu cầu xin ông, bà, cô, chú, anh, chị làm ơn làm phước nuôi bé giùm cháu. Con cháu là bé trai, bé sinh ngày 16/01/2026. Cháu xin cảm ơn ạ!”.
Những dòng chữ tuy giản dị nhưng khiến nhiều người nghẹn lòng. Không chỉ là câu chuyện về một đứa trẻ chào đời trong hoàn cảnh đặc biệt, mà còn gợi lên nhiều trăn trở về giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên trong nhà trường và gia đình.
Theo nhiều nhà giáo, trong những tình huống như vậy, nếu học sinh có được môi trường đủ an toàn để chia sẻ hoặc có những người bạn thân thiết sẵn sàng lắng nghe, rất có thể câu chuyện đã không diễn ra theo cách đau lòng như vậy.
Ông Lê Chí Khai – Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Khải (Đắk Lắk), cho rằng vụ việc là lời cảnh báo về những khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Theo ông Khai, giáo dục sức khỏe sinh sản trong nhà trường hiện nay phần lớn được triển khai thông qua các bài học lồng ghép hoặc hoạt động ngoại khóa. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức thì chưa đủ, bởi điều học sinh cần hơn là những kỹ năng để ứng xử trước các tình huống diễn ra trong thực tế.
Nhà giáo này nhấn mạnh đến việc xây dựng những mối quan hệ lành mạnh trong học đường, đặc biệt là tình bạn đẹp giữa học sinh với nhau, sẽ giúp các em có điểm tựa tinh thần khi gặp khó khăn.
Cha mẹ mưu sinh xa nhà, con trẻ trông cậy vào thầy cô
Từ câu chuyện đau lòng nói trên, nhiều phụ huynh tại khu vực Tây Nguyên cũng bày tỏ sự lo lắng về việc giáo dục con cái trong bối cảnh cuộc sống mưu sinh còn nhiều vất vả.
Chị Nay H’ Mon (47 tuổi, xã Chư Sê, Gia Lai) cho biết, gia đình làm rẫy cà phê và hồ tiêu. Vào mùa thu hoạch nông sản, hai vợ chồng phải ở rẫy nhiều ngày liền, quãng đường từ rẫy về nhà khá xa nên việc chăm sóc, gần gũi con cái không phải lúc nào cũng thuận lợi.
“Có những tháng cao điểm mùa thu hoạch, vợ chồng tôi chỉ về nhà vài lần. Việc học, sinh hoạt con gái đang tuổi vị thành niên chủ yếu tự sắp xếp. Thời gian đó, gia đình cũng chỉ biết trông cậy vào thầy cô ở trường”, chị H’ Mon chia sẻ.
Có con gái học THPT, anh Nguyễn Văn Hùng (51 tuổi, xã Ea Hleo, Đắk Lắk) cùng chung nỗi băn khoăn. Gia đình làm nông nên những tháng vào vụ thu hoạch cà phê, hồ tiêu, cả nhà thường đi từ sáng sớm đến tối muộn, thậm chí có khi ở lại rẫy. Theo anh Hùng, khoảng thời gian đó việc học tập, sinh hoạt của con phần lớn do cháu tự lo liệu.
“Cha mẹ nào cũng muốn ở gần con để nhắc nhở, dạy bảo. Nhưng nhiều khi vì cuộc sống mưu sinh nên không thể theo sát con từng ngày. Khi nghe những câu chuyện vừa qua, chúng tôi càng lo lắng hơn”, anh Hùng nói.
Không ít phụ huynh cho rằng trong bối cảnh cha mẹ bận mưu sinh, nhà trường trở thành nơi học sinh gắn bó nhiều nhất. Vì vậy, môi trường học đường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn phải là không gian an toàn để học sinh chia sẻ những vấn đề của tuổi mới lớn.
Em bé sơ sinh và lá thư của một nữ sinh ở Gia Lai để lại bên vệ đường.
Điểm tựa cho tuổi mới lớn
Theo các chuyên gia giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn học sinh có nhiều thay đổi về tâm sinh lý. Các em bắt đầu hình thành nhận thức về tình cảm, các mối quan hệ và mong muốn được khẳng định bản thân.
TS Lê Thị Thảo – Hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát (Đắk Lắk), cho rằng giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, trong đó việc xây dựng môi trường học đường thân thiện và những mối quan hệ bạn bè tích cực giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo bà Thảo, khi học sinh có những người bạn tốt, các em sẽ dễ dàng chia sẻ những khó khăn gặp phải. Chính bạn bè đôi khi là người đầu tiên nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý của học sinh.
“Trong môi trường học đường tích cực, học sinh có thể tìm thấy sự lắng nghe và hỗ trợ từ bạn bè. Điều này giúp các em tránh được cảm giác cô đơn - một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều quyết định sai lầm ở tuổi vị thành niên”, bà Thảo phân tích.
Tại nhiều trường THPT ở Tây Nguyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống đang được tăng cường thông qua các diễn đàn học sinh, câu lạc bộ tâm lý học đường và các chương trình sinh hoạt chuyên đề.
Những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của tình bạn, trách nhiệm với bản thân và cách ứng xử trước các mối quan hệ.
Có thể nói, câu chuyện của nữ sinh ở Gia Lai để lại nhiều suy ngẫm. Trong bức thư ngắn ngủi ấy, điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là sai lầm của tuổi trẻ, mà còn là cảm giác đơn độc khi đứng trước biến cố lớn của cuộc đời.
Phụ huynh ở Tây Nguyên đồng hành cùng con trong một hoạt động tư vấn tâm lý. Ảnh: XH
Theo ông Lê Chí Khai, giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc dạy kiến thức, mà còn phải giúp các em hình thành những giá trị sống đúng đắn.
Một môi trường học đường nhân văn, nơi học sinh được tôn trọng, lắng nghe và được kết nối với những người bạn tích cực, sẽ giúp các em có thêm điểm tựa khi đối diện với những thử thách của tuổi trưởng thành.
“Trong hành trình trưởng thành của học sinh, kiến thức là điều quan trọng, nhưng chưa đủ. Điều các em cần hơn cả là những mối quan hệ lành mạnh, sự đồng hành của gia đình và thầy cô”, ông Khai bày tỏ.
Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 250.000 - 300.000 ca nạo phá thai. Đáng lo ngại, 30% trong số này là các bé gái từ 15 - 19 tuổi, và tới 70% là học sinh, sinh viên. Thống kê cũng nêu rõ, Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á, đứng thứ 5 toàn cầu về tỷ lệ phá thai và nằm trong nhóm 20 quốc gia có tỷ lệ phá thai ở vị thành niên cao nhất thế giới.
Chương trình ngoại khóa 'Xây dựng tình bạn đẹp' tại một trường THPT ở Đắk Lắk. Ảnh: DL
Khoảng lặng trong giáo dục giới tính
Những ngày đầu tháng 3/2026, dư luận tại khu vực Tây Nguyên không khỏi xót xa trước câu chuyện một bé trai sơ sinh được người dân xã Chư Sê, Gia Lai phát hiện trong chiếc giỏ nhựa đặt bên vệ đường. Bên cạnh em là mảnh giấy học trò với những dòng chữ viết tay (được cho là của một nữ sinh THPT trên địa bàn).
Trong thư, nữ sinh viết: “Cháu là học sinh THPT do ngu ngốc mà lỡ dại nên mang thai và sinh ra em bé. Cháu không muốn gia đình biết và cũng không muốn nghỉ học, cháu không có khả năng nuôi con. Cháu cầu xin ông, bà, cô, chú, anh, chị làm ơn làm phước nuôi bé giùm cháu. Con cháu là bé trai, bé sinh ngày 16/01/2026. Cháu xin cảm ơn ạ!”.
Những dòng chữ tuy giản dị nhưng khiến nhiều người nghẹn lòng. Không chỉ là câu chuyện về một đứa trẻ chào đời trong hoàn cảnh đặc biệt, mà còn gợi lên nhiều trăn trở về giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên trong nhà trường và gia đình.
Theo nhiều nhà giáo, trong những tình huống như vậy, nếu học sinh có được môi trường đủ an toàn để chia sẻ hoặc có những người bạn thân thiết sẵn sàng lắng nghe, rất có thể câu chuyện đã không diễn ra theo cách đau lòng như vậy.
Ông Lê Chí Khai – Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Khải (Đắk Lắk), cho rằng vụ việc là lời cảnh báo về những khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Theo ông Khai, giáo dục sức khỏe sinh sản trong nhà trường hiện nay phần lớn được triển khai thông qua các bài học lồng ghép hoặc hoạt động ngoại khóa. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức thì chưa đủ, bởi điều học sinh cần hơn là những kỹ năng để ứng xử trước các tình huống diễn ra trong thực tế.
Nhà giáo này nhấn mạnh đến việc xây dựng những mối quan hệ lành mạnh trong học đường, đặc biệt là tình bạn đẹp giữa học sinh với nhau, sẽ giúp các em có điểm tựa tinh thần khi gặp khó khăn.
Cha mẹ mưu sinh xa nhà, con trẻ trông cậy vào thầy cô
Từ câu chuyện đau lòng nói trên, nhiều phụ huynh tại khu vực Tây Nguyên cũng bày tỏ sự lo lắng về việc giáo dục con cái trong bối cảnh cuộc sống mưu sinh còn nhiều vất vả.
Chị Nay H’ Mon (47 tuổi, xã Chư Sê, Gia Lai) cho biết, gia đình làm rẫy cà phê và hồ tiêu. Vào mùa thu hoạch nông sản, hai vợ chồng phải ở rẫy nhiều ngày liền, quãng đường từ rẫy về nhà khá xa nên việc chăm sóc, gần gũi con cái không phải lúc nào cũng thuận lợi.
“Có những tháng cao điểm mùa thu hoạch, vợ chồng tôi chỉ về nhà vài lần. Việc học, sinh hoạt con gái đang tuổi vị thành niên chủ yếu tự sắp xếp. Thời gian đó, gia đình cũng chỉ biết trông cậy vào thầy cô ở trường”, chị H’ Mon chia sẻ.
Có con gái học THPT, anh Nguyễn Văn Hùng (51 tuổi, xã Ea Hleo, Đắk Lắk) cùng chung nỗi băn khoăn. Gia đình làm nông nên những tháng vào vụ thu hoạch cà phê, hồ tiêu, cả nhà thường đi từ sáng sớm đến tối muộn, thậm chí có khi ở lại rẫy. Theo anh Hùng, khoảng thời gian đó việc học tập, sinh hoạt của con phần lớn do cháu tự lo liệu.
“Cha mẹ nào cũng muốn ở gần con để nhắc nhở, dạy bảo. Nhưng nhiều khi vì cuộc sống mưu sinh nên không thể theo sát con từng ngày. Khi nghe những câu chuyện vừa qua, chúng tôi càng lo lắng hơn”, anh Hùng nói.
Không ít phụ huynh cho rằng trong bối cảnh cha mẹ bận mưu sinh, nhà trường trở thành nơi học sinh gắn bó nhiều nhất. Vì vậy, môi trường học đường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn phải là không gian an toàn để học sinh chia sẻ những vấn đề của tuổi mới lớn.
Em bé sơ sinh và lá thư của một nữ sinh ở Gia Lai để lại bên vệ đường.
Điểm tựa cho tuổi mới lớn
Theo các chuyên gia giáo dục, lứa tuổi THPT là giai đoạn học sinh có nhiều thay đổi về tâm sinh lý. Các em bắt đầu hình thành nhận thức về tình cảm, các mối quan hệ và mong muốn được khẳng định bản thân.
TS Lê Thị Thảo – Hiệu trưởng Trường THPT Cao Bá Quát (Đắk Lắk), cho rằng giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, trong đó việc xây dựng môi trường học đường thân thiện và những mối quan hệ bạn bè tích cực giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo bà Thảo, khi học sinh có những người bạn tốt, các em sẽ dễ dàng chia sẻ những khó khăn gặp phải. Chính bạn bè đôi khi là người đầu tiên nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý của học sinh.
“Trong môi trường học đường tích cực, học sinh có thể tìm thấy sự lắng nghe và hỗ trợ từ bạn bè. Điều này giúp các em tránh được cảm giác cô đơn - một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều quyết định sai lầm ở tuổi vị thành niên”, bà Thảo phân tích.
Tại nhiều trường THPT ở Tây Nguyên, hoạt động giáo dục kỹ năng sống đang được tăng cường thông qua các diễn đàn học sinh, câu lạc bộ tâm lý học đường và các chương trình sinh hoạt chuyên đề.
Những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của tình bạn, trách nhiệm với bản thân và cách ứng xử trước các mối quan hệ.
Có thể nói, câu chuyện của nữ sinh ở Gia Lai để lại nhiều suy ngẫm. Trong bức thư ngắn ngủi ấy, điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là sai lầm của tuổi trẻ, mà còn là cảm giác đơn độc khi đứng trước biến cố lớn của cuộc đời.
Phụ huynh ở Tây Nguyên đồng hành cùng con trong một hoạt động tư vấn tâm lý. Ảnh: XH
Theo ông Lê Chí Khai, giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc dạy kiến thức, mà còn phải giúp các em hình thành những giá trị sống đúng đắn.
Một môi trường học đường nhân văn, nơi học sinh được tôn trọng, lắng nghe và được kết nối với những người bạn tích cực, sẽ giúp các em có thêm điểm tựa khi đối diện với những thử thách của tuổi trưởng thành.
“Trong hành trình trưởng thành của học sinh, kiến thức là điều quan trọng, nhưng chưa đủ. Điều các em cần hơn cả là những mối quan hệ lành mạnh, sự đồng hành của gia đình và thầy cô”, ông Khai bày tỏ.
Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 250.000 - 300.000 ca nạo phá thai. Đáng lo ngại, 30% trong số này là các bé gái từ 15 - 19 tuổi, và tới 70% là học sinh, sinh viên. Thống kê cũng nêu rõ, Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á, đứng thứ 5 toàn cầu về tỷ lệ phá thai và nằm trong nhóm 20 quốc gia có tỷ lệ phá thai ở vị thành niên cao nhất thế giới.
Tăng cường bảo vệ học sinh từ trường học đến cộng đồng
GD&TĐ - Hưng Yên tăng cường bảo đảm an toàn trường học, đẩy mạnh phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong phòng, chống xâm hại học sinh.
2026-10-17 10:09
Để AI thực sự trở thành trợ lý học tập
GD&TĐ - Trường học TPHCM đẩy mạnh ứng dụng AI, giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hỗ trợ học sinh học tập chủ động, hiệu quả và an toàn hơn.
2026-10-17 10:08
Bắc Ninh phát động 'trang sách hồng' tái sử dụng sách giáo khoa
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Bắc Ninh vừa phát động phong trào “Trang sách hồng” nhằm tái sử dụng sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh khó khăn và hạn chế lãng phí.
2026-10-17 10:07
Rèn bản lĩnh và khả năng thích ứng cho sinh viên trường nghề
GD&TĐ - Việc kiến tạo không gian kết nối, trải nghiệm thực tiễn và khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng vươn lên cho sinh viên là rất quan trọng.
2026-10-17 10:07
Việt Nam giành 4 huy chương, xếp thứ tư Olympic Vật lí Al-Fergani 2026
GD&TĐ - Cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Vật lí quốc tế Al-Fergani 2026 đều đoạt huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 1 Đồng.
2026-10-17 10:07
Khởi động chương trình thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục năm 2026
GD&TĐ - Chương trình EDTECH VIETNAM – SEI Awards 2026 hướng đến tôn vinh sáng kiến, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục.
2026-10-17 10:06
Giới thiệu giải pháp công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục
GD&TĐ - Triển lãm VIETEDU HANOI 2026 diễn ra tại Hà Nội, giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học và quản lý giáo dục.
2026-10-17 10:06
Khoa Hóa học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỷ niệm 75 năm thành lập
GD&TĐ - Sáng 17/10, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951–2026).
2026-10-17 10:05
Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
GD&TĐ - Chiều 15/10, Đoàn công tác Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương về định hướng phát triển.
2026-10-17 10:05
Những phát hiện khảo cổ mới làm sáng tỏ lịch sử Việt Nam
GD&TĐ - Hội thảo khảo cổ học lần thứ 61 công bố 396 nghiên cứu, bổ sung tư liệu về lịch sử, văn hóa Việt Nam qua nhiều thời kỳ.
