Trường học Cao Bằng ươm mầm số

GD&TĐ - Từ thành thị đến vùng biên, nhiều trường mầm non ở Cao Bằng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và giáo dục STEAM để đổi mới hoạt động dạy học.



Những lớp học công nghệ sinh động

Giờ học tại lớp mẫu giáo 5 tuổi A, Trường Mầm non Hòa Chung, phường Tân Giang (Cao Bằng), trở nên sôi động hơn khi các bé được làm quen với robot Vex 123. Trên tấm thảm mô phỏng đường đi nhiều màu sắc, từng nhóm trẻ chăm chú lựa chọn các thẻ lệnh rồi lần lượt đưa vào khe cắm trên robot. Chỉ ít giây sau, chú robot nhỏ bắt đầu di chuyển theo đúng lộ trình đã được “lập trình”.

Tiếng reo vui vang lên khi robot đến đích. Với các em nhỏ, đó là một trò chơi thú vị. Nhưng phía sau giờ học ấy là bước tiếp cận đầu tiên với tư duy logic, khoa học và công nghệ.



Cô giáo Lý Thị Diệp, chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 tuổi A chia sẻ: “Robot Vex 123 được điều khiển bằng các thẻ ký hiệu như đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải. Trẻ sẽ tự quan sát đường đi, suy nghĩ rồi sắp xếp các thẻ theo trình tự phù hợp để lập trình cho robot. Qua hoạt động này, các con vừa được chơi, vừa hình thành tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề và làm quen với công nghệ từ sớm”.

Trường Mầm non Hòa Chung hiện được trang bị 3 robot Vex 123, luân phiên giảng dạy tại các lớp mẫu giáo 4 tuổi và 5 tuổi. Không chỉ ứng dụng robot trong dạy học, nhà trường còn đẩy mạnh giáo dục STEAM, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều hoạt động giáo dục.

Bà Vũ Thị Hằng, Hiệu trưởng Trường Mầm non Hòa Chung cho biết: “Nhà trường xác định chuyển đổi số và giáo dục STEAM không phải phong trào nhất thời mà là xu hướng tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Chúng tôi tổ chức tập huấn cho toàn bộ giáo viên về ứng dụng STEAM, AI, công nghệ thông tin; xây dựng tổ công nghệ số nội bộ; đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng số hóa để giáo viên được thực hành thường xuyên”.

Theo bà Hằng, đầu năm học, nhà trường mời chuyên gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo tập huấn chuyên sâu về giáo dục STEAM cho giáo viên. Đến nay, việc triển khai đã đi vào giai đoạn ứng dụng thực tế trong các hoạt động dạy học.

Nhà trường hiện có 100% lớp học được trang bị tivi, máy tính; 18 máy tính bảng phục vụ trẻ thao tác trực tiếp; hệ thống phần mềm quản lý dinh dưỡng, cơ sở dữ liệu ngành, quản lý hồ sơ giáo dục được số hóa đồng bộ.

“100% giáo viên đã thực hiện soạn bài bằng chữ ký số; khoảng 90% giáo viên ứng dụng thành thạo công nghệ thông tin trong giảng dạy. Các video học liệu số, thư viện số được xây dựng thường xuyên để phục vụ hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ”, bà Hằng nói.

Không khí học tập ứng dụng công nghệ cũng hiện hữu tại Trường Mầm non Đề Thám, phường Thục Phán. Trong tiết học khám phá “Nấm hương” của cô giáo Đàm Thu, lớp mẫu giáo 5 tuổi B, cả lớp như bước vào một thế giới hoạt hình sinh động.

Trên màn hình lớn, những cây nấm hương hiện lên dưới dạng mô hình 3D sống động. Các nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh lần lượt xuất hiện, dẫn dắt trẻ khám phá môi trường sống, đặc điểm của nấm hương thông qua video AI. Trẻ vừa quan sát, vừa tương tác trên máy tính bảng thông qua các trò chơi ghép hình, lựa chọn đáp án.

Những cánh tay nhỏ xíu liên tục giơ lên xin trả lời câu hỏi. Tiếng cười vang khắp lớp học.

Cô giáo Đàm Thu chia sẻ: “Khi ứng dụng AI vào bài giảng, trẻ tập trung và hứng thú hơn rất nhiều. Những nội dung khó hình dung nếu chỉ qua tranh ảnh thông thường nay trở nên trực quan, sinh động. Các con được tương tác, được khám phá nên tiếp thu kiến thức tự nhiên hơn”.

Theo cô Thu, việc ứng dụng AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian thiết kế bài giảng, đồng thời mở ra nhiều hình thức tổ chức hoạt động mới phù hợp với tâm lý lứa tuổi mầm non.



Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đề Thám cho biết, trường hiện có 13 lớp với 412 trẻ. Những năm gần đây, nhà trường chú trọng ứng dụng AI và công nghệ thông tin trong nhiều hoạt động như khám phá môi trường xung quanh, làm quen với toán, phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 3-5 tuổi.

“AI giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, tạo ra nhiều học liệu trực quan, sinh động. Điều quan trọng là công nghệ không thay thế giáo viên mà hỗ trợ giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục hấp dẫn, hiệu quả hơn”, bà Hoa nhấn mạnh.

Chuyển đổi số từ miền biên viễn

Không chỉ tại Hòa Chung hay Đề Thám, nhiều trường mầm non trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đang tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, AI và giáo dục STEAM trong dạy học.

Là tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng chưa đồng đều, song Cao Bằng đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong công cuộc chuyển đổi số giáo dục.

Toàn tỉnh hiện có hơn 170 trường mầm non với hơn 1.480 lớp học. Thời gian qua, ngành Giáo dục Cao Bằng xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng dạy học và xây dựng nền giáo dục thông minh, hiện đại.

Sở GD&ĐT tỉnh Cao Bằng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số trong các cơ sở giáo dục; triển khai kế hoạch thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn ngành.

Hướng tới năm học 2025-2026, ngành Giáo dục Cao Bằng phấn đấu 100% cơ sở giáo dục áp dụng hệ thống quản trị số; tăng cường ứng dụng công nghệ tiên tiến, AI, dữ liệu lớn phù hợp với điều kiện địa phương.

Cùng với đó, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư. Sở GD&ĐT đã xây dựng nền tảng Zalo OA để cung cấp thông tin tuyển sinh, tra cứu điểm thi, cập nhật tin tức ngành nhanh chóng cho người dân; triển khai các phần mềm trực tuyến phục vụ quản lý thi tuyển sinh, thi học sinh giỏi, giảm bớt thủ tục hành chính.

100% văn bản điều hành của ngành hiện được xử lý trên hệ thống quản lý văn bản điện tử, sử dụng chữ ký số. Dữ liệu học sinh, giáo viên, cơ sở vật chất cũng đã được đồng bộ trên hệ sinh thái giáo dục thông minh.

Nhiều trường học sử dụng phần mềm vnEdu giúp tăng cường kết nối giữa nhà trường và phụ huynh. Giáo viên từng bước ứng dụng bài giảng e-learning, các nền tảng Zoom, Microsoft Teams, Google Meet trong dạy học và sinh hoạt chuyên môn.



Song hành với chuyển đổi số, giáo dục STEAM cũng đang được nhiều trường mầm non quan tâm triển khai nhằm phát triển toàn diện cho trẻ thông qua các hoạt động trải nghiệm, khám phá khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học.

Từ những hoạt động nhỏ như làm mô hình, lắp ghép, khám phá thiên nhiên, điều khiển robot đến các trò chơi tư duy, trẻ được rèn luyện khả năng quan sát, sáng tạo, giao tiếp và hợp tác.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số tại địa phương miền núi như Cao Bằng vẫn còn nhiều khó khăn. Hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng đều, nhiều điểm trường vùng sâu, vùng cao còn thiếu thiết bị, đường truyền internet chưa ổn định. Một bộ phận giáo viên còn hạn chế kỹ năng số, tâm lý ngại đổi mới.

Điểm trường Bó Vài thuộc Trường Mầm non Thượng Hà, xã biên giới Cô Ba là một ví dụ. Điểm trường nằm cheo leo trên núi, cách trường chính gần 20km đường khó đi. Dẫu vậy, cô giáo Hoàng Thị Hạnh vẫn nỗ lực đưa công nghệ vào lớp học.

“Dù điều kiện còn thiếu thốn nhưng chúng tôi vẫn cố gắng ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng. Lớp học có máy tính, màn hình để học sinh làm quen với công nghệ số. Các tiết học có hình ảnh, video trực quan giúp học sinh hứng thú hơn”, cô Hạnh chia sẻ.

Bà Đàm Thị Trung Thu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Cao Bằng cho biết: “Quá trình chuyển đổi số ở Cao Bằng gặp không ít khó khăn do điều kiện địa hình, cơ sở vật chất và năng lực công nghệ chưa đồng đều. Tuy nhiên, với quyết tâm của toàn ngành, sự đồng thuận của các địa phương và đội ngũ giáo viên, công tác chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng, nâng cao năng lực số cho đội ngũ, đẩy mạnh ứng dụng AI, STEAM và công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.

Từ những lớp học nơi phố thị đến các điểm trường vùng biên, chuyển đổi số và giáo dục STEAM đang từng bước mở ra không gian học tập mới cho trẻ em Cao Bằng. Những “hạt mầm số” hôm nay sẽ là nền tảng để các em tự tin bước vào tương lai của thời đại công nghệ.



Những lớp học công nghệ sinh động

Giờ học tại lớp mẫu giáo 5 tuổi A, Trường Mầm non Hòa Chung, phường Tân Giang (Cao Bằng), trở nên sôi động hơn khi các bé được làm quen với robot Vex 123. Trên tấm thảm mô phỏng đường đi nhiều màu sắc, từng nhóm trẻ chăm chú lựa chọn các thẻ lệnh rồi lần lượt đưa vào khe cắm trên robot. Chỉ ít giây sau, chú robot nhỏ bắt đầu di chuyển theo đúng lộ trình đã được “lập trình”.

Tiếng reo vui vang lên khi robot đến đích. Với các em nhỏ, đó là một trò chơi thú vị. Nhưng phía sau giờ học ấy là bước tiếp cận đầu tiên với tư duy logic, khoa học và công nghệ.



Cô giáo Lý Thị Diệp, chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 tuổi A chia sẻ: “Robot Vex 123 được điều khiển bằng các thẻ ký hiệu như đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải. Trẻ sẽ tự quan sát đường đi, suy nghĩ rồi sắp xếp các thẻ theo trình tự phù hợp để lập trình cho robot. Qua hoạt động này, các con vừa được chơi, vừa hình thành tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề và làm quen với công nghệ từ sớm”.

Trường Mầm non Hòa Chung hiện được trang bị 3 robot Vex 123, luân phiên giảng dạy tại các lớp mẫu giáo 4 tuổi và 5 tuổi. Không chỉ ứng dụng robot trong dạy học, nhà trường còn đẩy mạnh giáo dục STEAM, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhiều hoạt động giáo dục.

Bà Vũ Thị Hằng, Hiệu trưởng Trường Mầm non Hòa Chung cho biết: “Nhà trường xác định chuyển đổi số và giáo dục STEAM không phải phong trào nhất thời mà là xu hướng tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Chúng tôi tổ chức tập huấn cho toàn bộ giáo viên về ứng dụng STEAM, AI, công nghệ thông tin; xây dựng tổ công nghệ số nội bộ; đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng số hóa để giáo viên được thực hành thường xuyên”.

Theo bà Hằng, đầu năm học, nhà trường mời chuyên gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo tập huấn chuyên sâu về giáo dục STEAM cho giáo viên. Đến nay, việc triển khai đã đi vào giai đoạn ứng dụng thực tế trong các hoạt động dạy học.

Nhà trường hiện có 100% lớp học được trang bị tivi, máy tính; 18 máy tính bảng phục vụ trẻ thao tác trực tiếp; hệ thống phần mềm quản lý dinh dưỡng, cơ sở dữ liệu ngành, quản lý hồ sơ giáo dục được số hóa đồng bộ.

“100% giáo viên đã thực hiện soạn bài bằng chữ ký số; khoảng 90% giáo viên ứng dụng thành thạo công nghệ thông tin trong giảng dạy. Các video học liệu số, thư viện số được xây dựng thường xuyên để phục vụ hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ”, bà Hằng nói.

Không khí học tập ứng dụng công nghệ cũng hiện hữu tại Trường Mầm non Đề Thám, phường Thục Phán. Trong tiết học khám phá “Nấm hương” của cô giáo Đàm Thu, lớp mẫu giáo 5 tuổi B, cả lớp như bước vào một thế giới hoạt hình sinh động.

Trên màn hình lớn, những cây nấm hương hiện lên dưới dạng mô hình 3D sống động. Các nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh lần lượt xuất hiện, dẫn dắt trẻ khám phá môi trường sống, đặc điểm của nấm hương thông qua video AI. Trẻ vừa quan sát, vừa tương tác trên máy tính bảng thông qua các trò chơi ghép hình, lựa chọn đáp án.

Những cánh tay nhỏ xíu liên tục giơ lên xin trả lời câu hỏi. Tiếng cười vang khắp lớp học.

Cô giáo Đàm Thu chia sẻ: “Khi ứng dụng AI vào bài giảng, trẻ tập trung và hứng thú hơn rất nhiều. Những nội dung khó hình dung nếu chỉ qua tranh ảnh thông thường nay trở nên trực quan, sinh động. Các con được tương tác, được khám phá nên tiếp thu kiến thức tự nhiên hơn”.

Theo cô Thu, việc ứng dụng AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian thiết kế bài giảng, đồng thời mở ra nhiều hình thức tổ chức hoạt động mới phù hợp với tâm lý lứa tuổi mầm non.



Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đề Thám cho biết, trường hiện có 13 lớp với 412 trẻ. Những năm gần đây, nhà trường chú trọng ứng dụng AI và công nghệ thông tin trong nhiều hoạt động như khám phá môi trường xung quanh, làm quen với toán, phát triển ngôn ngữ cho trẻ từ 3-5 tuổi.

“AI giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, tạo ra nhiều học liệu trực quan, sinh động. Điều quan trọng là công nghệ không thay thế giáo viên mà hỗ trợ giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục hấp dẫn, hiệu quả hơn”, bà Hoa nhấn mạnh.

Chuyển đổi số từ miền biên viễn

Không chỉ tại Hòa Chung hay Đề Thám, nhiều trường mầm non trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đang tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, AI và giáo dục STEAM trong dạy học.

Là tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng chưa đồng đều, song Cao Bằng đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong công cuộc chuyển đổi số giáo dục.

Toàn tỉnh hiện có hơn 170 trường mầm non với hơn 1.480 lớp học. Thời gian qua, ngành Giáo dục Cao Bằng xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng dạy học và xây dựng nền giáo dục thông minh, hiện đại.

Sở GD&ĐT tỉnh Cao Bằng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số trong các cơ sở giáo dục; triển khai kế hoạch thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn ngành.

Hướng tới năm học 2025-2026, ngành Giáo dục Cao Bằng phấn đấu 100% cơ sở giáo dục áp dụng hệ thống quản trị số; tăng cường ứng dụng công nghệ tiên tiến, AI, dữ liệu lớn phù hợp với điều kiện địa phương.

Cùng với đó, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư. Sở GD&ĐT đã xây dựng nền tảng Zalo OA để cung cấp thông tin tuyển sinh, tra cứu điểm thi, cập nhật tin tức ngành nhanh chóng cho người dân; triển khai các phần mềm trực tuyến phục vụ quản lý thi tuyển sinh, thi học sinh giỏi, giảm bớt thủ tục hành chính.

100% văn bản điều hành của ngành hiện được xử lý trên hệ thống quản lý văn bản điện tử, sử dụng chữ ký số. Dữ liệu học sinh, giáo viên, cơ sở vật chất cũng đã được đồng bộ trên hệ sinh thái giáo dục thông minh.

Nhiều trường học sử dụng phần mềm vnEdu giúp tăng cường kết nối giữa nhà trường và phụ huynh. Giáo viên từng bước ứng dụng bài giảng e-learning, các nền tảng Zoom, Microsoft Teams, Google Meet trong dạy học và sinh hoạt chuyên môn.



Song hành với chuyển đổi số, giáo dục STEAM cũng đang được nhiều trường mầm non quan tâm triển khai nhằm phát triển toàn diện cho trẻ thông qua các hoạt động trải nghiệm, khám phá khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học.

Từ những hoạt động nhỏ như làm mô hình, lắp ghép, khám phá thiên nhiên, điều khiển robot đến các trò chơi tư duy, trẻ được rèn luyện khả năng quan sát, sáng tạo, giao tiếp và hợp tác.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số tại địa phương miền núi như Cao Bằng vẫn còn nhiều khó khăn. Hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng đều, nhiều điểm trường vùng sâu, vùng cao còn thiếu thiết bị, đường truyền internet chưa ổn định. Một bộ phận giáo viên còn hạn chế kỹ năng số, tâm lý ngại đổi mới.

Điểm trường Bó Vài thuộc Trường Mầm non Thượng Hà, xã biên giới Cô Ba là một ví dụ. Điểm trường nằm cheo leo trên núi, cách trường chính gần 20km đường khó đi. Dẫu vậy, cô giáo Hoàng Thị Hạnh vẫn nỗ lực đưa công nghệ vào lớp học.

“Dù điều kiện còn thiếu thốn nhưng chúng tôi vẫn cố gắng ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng. Lớp học có máy tính, màn hình để học sinh làm quen với công nghệ số. Các tiết học có hình ảnh, video trực quan giúp học sinh hứng thú hơn”, cô Hạnh chia sẻ.

Bà Đàm Thị Trung Thu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Cao Bằng cho biết: “Quá trình chuyển đổi số ở Cao Bằng gặp không ít khó khăn do điều kiện địa hình, cơ sở vật chất và năng lực công nghệ chưa đồng đều. Tuy nhiên, với quyết tâm của toàn ngành, sự đồng thuận của các địa phương và đội ngũ giáo viên, công tác chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng, nâng cao năng lực số cho đội ngũ, đẩy mạnh ứng dụng AI, STEAM và công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.

Từ những lớp học nơi phố thị đến các điểm trường vùng biên, chuyển đổi số và giáo dục STEAM đang từng bước mở ra không gian học tập mới cho trẻ em Cao Bằng. Những “hạt mầm số” hôm nay sẽ là nền tảng để các em tự tin bước vào tương lai của thời đại công nghệ.