Từ ‘diệt giặc dốt’ đến kiến tạo thể chế giáo dục hiện đại

2026/03/02 16:41

GD&TĐ - Hơn 80 năm qua, giáo dục luôn được xác định là quốc sách hàng đầu, với hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện.


Tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến – nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT – nhận định: những thành tựu giáo dục của Việt Nam là minh chứng thuyết phục, khiến nhiều quốc gia phải kinh ngạc.
Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, có 8 thành tựu nổi bật.
Thứ nhất, xóa nạn mù chữ và phong trào bình dân học vụ. Năm 1945, 95% dân số mù chữ. Chỉ sau 5–7 năm, nhờ chiến dịch “diệt giặc dốt”, nạn mù chữ cơ bản được xóa bỏ, tạo nền tảng cho các thắng lợi cách mạng tiếp theo.
Thứ hai, thành tựu phổ cập giáo dục. Từ Luật Phổ cập giáo dục tiểu học năm 1991, Việt Nam hoàn thành phổ cập tiểu học vào năm 2000, phổ cập THCS vào năm 2010, trở thành một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về giáo dục.
Thứ ba, bước chuyển ấn tượng về chất lượng giáo dục, đặc biệt ở bậc phổ thông. Chất lượng giáo dục phổ thông được đánh giá đi trước một bước so với trình độ phát triển kinh tế – một “ngoại lệ” hiếm có trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Ảnh: Mạnh Hưng.

Thứ tư, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Báo cáo của OECD năm 2025 cho thấy 72% giáo viên Việt Nam đạt chuẩn đầu ra nghề nghiệp, cao hơn mức trung bình 44% của OECD.
Thứ năm, hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, trường lớp phủ khắp cả nước, đáp ứng nhu cầu học tập ở mọi trình độ và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ sáu, phát triển hệ thống trường ngoài công lập, nhiều cơ sở đạt chuẩn chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa cơ hội học tập.
Thứ bảy, phát triển xã hội học tập từ cơ sở, hình thành mạng lưới gia đình, dòng họ, làng xã học tập, xây dựng hệ sinh thái giáo dục suốt đời.
Thứ tám, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo nền tảng cho đột phá trong kỷ nguyên mới.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ. Ảnh: Xuân Quý.

Đồng hành với những thành tựu đó là vai trò kiến tạo thể chế của Quốc hội. Ông Đinh Công Sỹ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khẳng định, Quốc hội giữ vai trò quan trọng thông qua ba chức năng cốt lõi.
Trước hết, xây dựng hệ thống pháp luật giáo dục đồng bộ, bao trùm từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp từng giai đoạn.
Tiếp đó, ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay; triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa; phổ cập mầm non 3–5 tuổi; miễn, hỗ trợ học phí; và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035.
Cùng với đó, tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, kịp thời nhận diện bất cập, kiến nghị điều chỉnh. Giám sát chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét.
Học sinh Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội).

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, sửa đổi ba luật trong lĩnh vực giáo dục và thông qua nhiều nghị quyết chiến lược. Những quyết sách này được kỳ vọng nâng cao vị thế nhà giáo, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tạo động lực mới cho giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Minh Phong
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/03/01 19:52 (GMT+7)
2026-09-02 14:30

Gieo ước mơ nơi biên giới

GD&TĐ - Ở vùng biên Thanh Hóa, những mái trường nội trú mới đang mở ra cơ hội học tập tốt hơn, giữ trẻ ở lại với lớp học và gieo niềm tin tương lai.

Gieo ước mơ nơi biên giới
2026-09-02 14:20

Đề xuất hoàn thiện cơ chế tạo cầu nối giữa gia đình và nhà trường

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT.

Đề xuất hoàn thiện cơ chế tạo cầu nối giữa gia đình và nhà trường
2026-08-28 10:15

Giúp học viên vững vàng từ học nghề đến lập nghiệp

GD&TĐ - Mở rộng cơ hội học nghề với con em đồng bào dân tộc thiểu số theo nhu cầu doanh nghiệp giúp người học có nghề, có kỹ năng và có việc làm.

Giúp học viên vững vàng từ học nghề đến lập nghiệp
2026-08-28 10:01

Giáo dục Cần Thơ tiếp tục phát huy hiệu quả chuyển đổi số trong toàn ngành

GD&TĐ - Ngày 28/8, Sở GD&ĐT TP Cần Thơ tổ chức Hội nghị Chuyển đổi số trong ngành GD&ĐT.

Giáo dục Cần Thơ tiếp tục phát huy hiệu quả chuyển đổi số trong toàn ngành
2026-08-28 09:47

Định vị lại tiếng Anh trong trường học: Từ ngoại ngữ thành ngôn ngữ thứ hai

GD&TĐ - Ngày 28/8, Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐH Đà Nẵng khai mạc Hội nghị Quốc tế VietTESOL 2026: "Định vị lại tiếng Anh: Từ ngoại ngữ thành ngôn ngữ thứ hai".

Định vị lại tiếng Anh trong trường học: Từ ngoại ngữ thành ngôn ngữ thứ hai
2026-08-28 09:46

Cầu Vồng Tuổi thơ kết nối văn hóa trao tặng ấn phẩm đến kiều bào tại 17 quốc gia

GD&TĐ - Cầu Vồng Tuổi thơ lan tỏa tình yêu tiếng Việt đến với trẻ em kiều bào qua Khóa tập huấn cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài năm 2026.

Cầu Vồng Tuổi thơ kết nối văn hóa trao tặng ấn phẩm đến kiều bào tại 17 quốc gia
2026-08-28 09:12

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'

GD&TĐ - Cuộc thi viết “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Nông thôn Ngày nay tổ chức lựa chọn 21 tác phẩm trao giải trong số 1.200 tác phẩm tham dự.

1.200 tác phẩm tham dự 'Kể câu chuyện Việt Nam'
2026-08-28 09:10

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học

GD&TĐ - Sáng 28/8, Sở GD&ĐT Hưng Yên tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục trung học.

Hưng Yên lấy chất lượng thực chất làm thước đo giáo dục trung học
2026-08-28 09:03

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật

GD&TĐ - Từ lớp học nghề đến doanh nghiệp, người khuyết tật ở Hà Tĩnh đang được tạo thêm cơ hội học nghề, tìm việc và từng bước hòa nhập cộng đồng.

Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật
2026-08-28 03:10

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể

GD&TĐ - Trong tình hình mới, cán bộ công đoàn phải có bản lĩnh, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ đồng thời gần người lao động và hiểu doanh nghiệp.

Nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn trong đối thoại và thương lượng tập thể