Từ ‘diệt giặc dốt’ đến kiến tạo thể chế giáo dục hiện đại
2026/03/02 16:41
GD&TĐ - Hơn 80 năm qua, giáo dục luôn được xác định là quốc sách hàng đầu, với hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện.
Tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến – nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT – nhận định: những thành tựu giáo dục của Việt Nam là minh chứng thuyết phục, khiến nhiều quốc gia phải kinh ngạc.
Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, có 8 thành tựu nổi bật.
Thứ nhất, xóa nạn mù chữ và phong trào bình dân học vụ. Năm 1945, 95% dân số mù chữ. Chỉ sau 5–7 năm, nhờ chiến dịch “diệt giặc dốt”, nạn mù chữ cơ bản được xóa bỏ, tạo nền tảng cho các thắng lợi cách mạng tiếp theo.
Thứ hai, thành tựu phổ cập giáo dục. Từ Luật Phổ cập giáo dục tiểu học năm 1991, Việt Nam hoàn thành phổ cập tiểu học vào năm 2000, phổ cập THCS vào năm 2010, trở thành một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về giáo dục.
Thứ ba, bước chuyển ấn tượng về chất lượng giáo dục, đặc biệt ở bậc phổ thông. Chất lượng giáo dục phổ thông được đánh giá đi trước một bước so với trình độ phát triển kinh tế – một “ngoại lệ” hiếm có trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Ảnh: Mạnh Hưng.
Thứ tư, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Báo cáo của OECD năm 2025 cho thấy 72% giáo viên Việt Nam đạt chuẩn đầu ra nghề nghiệp, cao hơn mức trung bình 44% của OECD.
Thứ năm, hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, trường lớp phủ khắp cả nước, đáp ứng nhu cầu học tập ở mọi trình độ và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ sáu, phát triển hệ thống trường ngoài công lập, nhiều cơ sở đạt chuẩn chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa cơ hội học tập.
Thứ bảy, phát triển xã hội học tập từ cơ sở, hình thành mạng lưới gia đình, dòng họ, làng xã học tập, xây dựng hệ sinh thái giáo dục suốt đời.
Thứ tám, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo nền tảng cho đột phá trong kỷ nguyên mới.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ. Ảnh: Xuân Quý.
Đồng hành với những thành tựu đó là vai trò kiến tạo thể chế của Quốc hội. Ông Đinh Công Sỹ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khẳng định, Quốc hội giữ vai trò quan trọng thông qua ba chức năng cốt lõi.
Trước hết, xây dựng hệ thống pháp luật giáo dục đồng bộ, bao trùm từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp từng giai đoạn.
Tiếp đó, ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay; triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa; phổ cập mầm non 3–5 tuổi; miễn, hỗ trợ học phí; và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035.
Cùng với đó, tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, kịp thời nhận diện bất cập, kiến nghị điều chỉnh. Giám sát chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét.
Học sinh Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội).
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, sửa đổi ba luật trong lĩnh vực giáo dục và thông qua nhiều nghị quyết chiến lược. Những quyết sách này được kỳ vọng nâng cao vị thế nhà giáo, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tạo động lực mới cho giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến – nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT – nhận định: những thành tựu giáo dục của Việt Nam là minh chứng thuyết phục, khiến nhiều quốc gia phải kinh ngạc.
Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, có 8 thành tựu nổi bật.
Thứ nhất, xóa nạn mù chữ và phong trào bình dân học vụ. Năm 1945, 95% dân số mù chữ. Chỉ sau 5–7 năm, nhờ chiến dịch “diệt giặc dốt”, nạn mù chữ cơ bản được xóa bỏ, tạo nền tảng cho các thắng lợi cách mạng tiếp theo.
Thứ hai, thành tựu phổ cập giáo dục. Từ Luật Phổ cập giáo dục tiểu học năm 1991, Việt Nam hoàn thành phổ cập tiểu học vào năm 2000, phổ cập THCS vào năm 2010, trở thành một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về giáo dục.
Thứ ba, bước chuyển ấn tượng về chất lượng giáo dục, đặc biệt ở bậc phổ thông. Chất lượng giáo dục phổ thông được đánh giá đi trước một bước so với trình độ phát triển kinh tế – một “ngoại lệ” hiếm có trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Ảnh: Mạnh Hưng.
Thứ tư, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Báo cáo của OECD năm 2025 cho thấy 72% giáo viên Việt Nam đạt chuẩn đầu ra nghề nghiệp, cao hơn mức trung bình 44% của OECD.
Thứ năm, hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, trường lớp phủ khắp cả nước, đáp ứng nhu cầu học tập ở mọi trình độ và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ sáu, phát triển hệ thống trường ngoài công lập, nhiều cơ sở đạt chuẩn chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa cơ hội học tập.
Thứ bảy, phát triển xã hội học tập từ cơ sở, hình thành mạng lưới gia đình, dòng họ, làng xã học tập, xây dựng hệ sinh thái giáo dục suốt đời.
Thứ tám, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo nền tảng cho đột phá trong kỷ nguyên mới.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ. Ảnh: Xuân Quý.
Đồng hành với những thành tựu đó là vai trò kiến tạo thể chế của Quốc hội. Ông Đinh Công Sỹ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khẳng định, Quốc hội giữ vai trò quan trọng thông qua ba chức năng cốt lõi.
Trước hết, xây dựng hệ thống pháp luật giáo dục đồng bộ, bao trùm từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp từng giai đoạn.
Tiếp đó, ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay; triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa; phổ cập mầm non 3–5 tuổi; miễn, hỗ trợ học phí; và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035.
Cùng với đó, tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, kịp thời nhận diện bất cập, kiến nghị điều chỉnh. Giám sát chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét.
Học sinh Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội).
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, sửa đổi ba luật trong lĩnh vực giáo dục và thông qua nhiều nghị quyết chiến lược. Những quyết sách này được kỳ vọng nâng cao vị thế nhà giáo, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tạo động lực mới cho giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo
GD&TĐ - Ngày 13/7, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2047/QĐ-BGDĐT về việc phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng và các Thứ trưởng Bộ GD&ĐT.
2026-07-15 08:04
Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Nghệ An vừa ban hành hướng dẫn rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, mục tiêu giảm 35% đầu mối trường học.
2026-07-15 07:01
Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp
GD&TĐ - Năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục tỉnh Đồng Tháp ghi nhận nhiều kết quả khả quan trong việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông.
2026-07-15 02:05
Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BGDĐT quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.
2026-07-15 02:04
Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường
GD&TĐ- Bộ GD&ĐT phối hợp thực hiện bảo đảm an toàn trường học, phát hiện sớm, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật của học sinh.
2026-07-15 01:59
Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge
GD&TĐ - TOEFL Challenge góp phần từng bước đưa tiếng anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
2026-07-14 08:05
6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới
GD&TĐ - Vượt qua gần 1.500 thí sinh, 6 gương mặt xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết MOS World Championship 2026 tại Hoa Kỳ.
2026-07-14 08:05
Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường
GD&TĐ - Với tổng giá trị lên tới 55 tỷ đồng, Quỹ học bổng và hỗ trợ tài chính năm 2026 của Trường Đại học Đại Nam (mã trường DDN) được xem là một trong những chính sách hỗ trợ người học toàn diện và hấp dẫn.
2026-07-14 07:38
Cảnh báo về trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội
GD&TĐ - Sau Kỳ thi tốt nghiệp THPT, một số thông tin tố gian lận thi cử lan truyền trên mạng xã hội thiếu căn cứ, sai sự thật, gây hoang mang dư luận.
2026-07-14 07:38
Anh hùng Phạm Tuân truyền cảm hứng về ý chí và khát vọng chinh phục tới học sinh
GD&TĐ - Qua câu chuyện của Anh hùng Phạm Tuân, học sinh được truyền cảm hứng về ý chí, kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng vươn xa.
