Công nghiệp văn hóa Việt Nam: Sức mạnh mềm được khẳng định

GD&TĐ - Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, hàng loạt sự kiện được tổ chức quy mô lớn.



Chuỗi hoạt động triển lãm, văn hóa - nghệ thuật kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đã chứng minh công nghiệp văn hóa không chỉ là một ngành kinh tế, mà còn là sức mạnh mềm góp phần khẳng định vị thế Việt Nam.

Khẳng định tầm vóc văn hóa quốc gia

Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, hàng loạt sự kiện được tổ chức quy mô lớn. Nổi bật là “Triển lãm 80 năm thành tựu Đất nước” tại Hà Nội với 12 không gian trưng bày chủ đề, trải rộng khắp các lĩnh vực trọng điểm, từ giáo dục, công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng cho đến quốc phòng - an ninh, hàng không - vũ trụ, công nghệ, chuyển đổi số… cùng phân khu biểu diễn nghệ thuật ngoài trời.

Không gian “Hội nhập và sáng tạo” lần đầu tiên giới thiệu toàn diện 12 ngành công nghiệp văn hóa, phản ánh sự phát triển đồng bộ của quảng cáo, thiết kế, thời trang, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, game và phần mềm giải trí. Công nghệ số như 3D mapping, thực tế ảo (VR), hologram, trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng một cách triệt để.

Bên cạnh đó, Concert quốc gia “80 năm hành trình độc lập - tự do - hạnh phúc” tại Mỹ Đình, các triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh, liên hoan phim ở Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM đã tạo nên bức tranh rực rỡ, cho thấy văn hóa vừa là nguồn lực tinh thần, vừa là sức mạnh mềm định hình hình ảnh quốc gia.

Trong dòng chảy sự kiện, các “địa chỉ đỏ” lịch sử như Bắc Bộ Phủ, Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phố Tràng Tiền, 48 Hàng Ngang… không chỉ là ký ức về một thời kỳ hào hùng. Khi được kết nối với sáng tạo đương đại, di sản ấy trở thành nguồn cảm hứng để kiến tạo sản phẩm văn hóa mới: Từ tour du lịch trải nghiệm, không gian nghệ thuật đến các chương trình giáo dục di sản.

Việt Nam có lợi thế hiếm có khi sở hữu kho tàng đồ sộ gồm hàng chục di sản thế giới UNESCO, hàng nghìn lễ hội, làng nghề, cùng kho tàng văn hóa dân gian đa dạng. Đây chính là “mỏ vàng” để phát triển sức mạnh mềm, bởi di sản không chỉ để tưởng nhớ mà còn có thể chuyển hoá thành giá trị kinh tế, giá trị thương hiệu quốc gia.

Giới chuyên gia nhận định, di sản là gốc rễ, sáng tạo là nhánh vươn ra thế giới. Khi hai yếu tố này hoà quyện, Việt Nam có thể tạo ra những sản phẩm văn hóa độc đáo, đủ sức chinh phục bạn bè năm châu.

Sự kiện 80 năm Quốc khánh diễn ra trong bối cảnh Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị vừa được ban hành, khẳng định công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế mũi nhọn, gắn phát triển kinh tế với quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Chính sách này được xem là “bàn đạp” để các địa phương đầu tư hạ tầng sáng tạo, khuyến khích doanh nghiệp văn hóa, đồng thời đẩy mạnh bảo vệ bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ.

Tại toạ đàm “ADN kỷ nguyên vươn mình”, diễn ra tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia vào ngày 3/9, nhiều nhà quản lý, nghệ sĩ cho rằng sức mạnh mềm của Việt Nam chỉ có thể bền vững nếu phát triển công nghiệp văn hóa theo nguyên tắc “sáng tạo - bản sắc - lan toả”. Đây chính là con đường để đưa Việt Nam từ một dân tộc giàu di sản trở thành quốc gia phát triển mạnh mẽ về công nghiệp sáng tạo.



Sức mạnh mềm từ những con số

TS Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp văn hóa và Nghệ thuật đương đại, dẫn số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết, giai đoạn 2018 - 2022 công nghiệp văn hóa đóng góp bình quân 3,5%/năm - cao hơn mức 3,1% GDP toàn cầu do UNESCO công bố năm 2020.

Đặc biệt, một số ngành có lợi thế cạnh tranh quốc tế rõ rệt: Thủ công mỹ nghệ, game, phần mềm gia công, thời trang, du lịch văn hóa. Trong đó, sản phẩm thủ công đã hiện diện tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ngành công nghiệp game ghi dấu ấn khi nhiều studio Việt tham gia vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Đây chính là bằng chứng thuyết phục rằng công nghiệp văn hóa đã trở thành một trụ cột đóng góp sức mạnh mềm cho quốc gia.

Trong dòng chảy phát triển của thế giới, Việt Nam có lợi thế dân số trẻ, năng động, giỏi công nghệ, dễ dàng tiếp cận và làm chủ xu hướng sáng tạo mới. Đó là hạ tầng số phát triển nhanh, mở đường cho nội dung số, game, điện ảnh trực tuyến, quảng cáo số. Và quan trọng nhất, đó là bản sắc văn hóa phong phú, đa dạng, được quốc tế quan tâm và trân trọng.

“Nếu biết phát huy bản sắc, đầu tư cho sáng tạo và bảo vệ bản quyền, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến văn hóa - sáng tạo toàn cầu trong 10 năm tới”, TS Nguyễn Thị Thu Hà nhận định.



Chuỗi sự kiện kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đã khẳng định, văn hóa không chỉ là dòng chảy tinh thần, mà còn là sức mạnh mềm kiến tạo hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Từ triển lãm, concert, hội thảo cho đến những di sản sống động, tất cả đều cho thấy công nghiệp văn hóa đang vươn lên mạnh mẽ, vừa đóng góp cho kinh tế, vừa lan toả giá trị dân tộc.

Chỉ tính riêng lĩnh vực du lịch dịp nghỉ lễ Quốc khánh, chỉ trong 4 ngày đã trở thành thời điểm “chạm đỉnh” của du lịch nội địa. Trong đó, 3 tỉnh thành đạt doanh thu trên 1.000 tỉ đồng, gồm: Hà Nội (đạt gần 2,1 triệu lượt, doanh thu ước đạt 4.500 tỉ đồng), Đà Nẵng (đón trên 620 nghìn lượt khách, doanh thu đạt 2.200 tỉ đồng), TPHCM (đón khoảng 1,5 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt 4.100 tỉ đồng).

Bên cạnh đó, các chương trình nghệ thuật, concert quốc gia… dù bán vé hay miễn phí cũng đem lại những doanh thu đáng kể. Nhưng quan trọng hơn trong thời công nghệ số, các chương trình biểu đạt tình yêu Tổ quốc được giới trẻ tiếp nhận và lan tỏa “nhuộm đỏ” các nền tảng mạng xã hội, khiến cho hình ảnh Việt Nam trở nên đặc sắc và đặc biệt, khơi dòng sức mạnh mềm lan tỏa ra toàn cầu.



Chuỗi hoạt động triển lãm, văn hóa - nghệ thuật kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đã chứng minh công nghiệp văn hóa không chỉ là một ngành kinh tế, mà còn là sức mạnh mềm góp phần khẳng định vị thế Việt Nam.

Khẳng định tầm vóc văn hóa quốc gia

Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, hàng loạt sự kiện được tổ chức quy mô lớn. Nổi bật là “Triển lãm 80 năm thành tựu Đất nước” tại Hà Nội với 12 không gian trưng bày chủ đề, trải rộng khắp các lĩnh vực trọng điểm, từ giáo dục, công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng cho đến quốc phòng - an ninh, hàng không - vũ trụ, công nghệ, chuyển đổi số… cùng phân khu biểu diễn nghệ thuật ngoài trời.

Không gian “Hội nhập và sáng tạo” lần đầu tiên giới thiệu toàn diện 12 ngành công nghiệp văn hóa, phản ánh sự phát triển đồng bộ của quảng cáo, thiết kế, thời trang, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, game và phần mềm giải trí. Công nghệ số như 3D mapping, thực tế ảo (VR), hologram, trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng một cách triệt để.

Bên cạnh đó, Concert quốc gia “80 năm hành trình độc lập - tự do - hạnh phúc” tại Mỹ Đình, các triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh, liên hoan phim ở Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM đã tạo nên bức tranh rực rỡ, cho thấy văn hóa vừa là nguồn lực tinh thần, vừa là sức mạnh mềm định hình hình ảnh quốc gia.

Trong dòng chảy sự kiện, các “địa chỉ đỏ” lịch sử như Bắc Bộ Phủ, Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phố Tràng Tiền, 48 Hàng Ngang… không chỉ là ký ức về một thời kỳ hào hùng. Khi được kết nối với sáng tạo đương đại, di sản ấy trở thành nguồn cảm hứng để kiến tạo sản phẩm văn hóa mới: Từ tour du lịch trải nghiệm, không gian nghệ thuật đến các chương trình giáo dục di sản.

Việt Nam có lợi thế hiếm có khi sở hữu kho tàng đồ sộ gồm hàng chục di sản thế giới UNESCO, hàng nghìn lễ hội, làng nghề, cùng kho tàng văn hóa dân gian đa dạng. Đây chính là “mỏ vàng” để phát triển sức mạnh mềm, bởi di sản không chỉ để tưởng nhớ mà còn có thể chuyển hoá thành giá trị kinh tế, giá trị thương hiệu quốc gia.

Giới chuyên gia nhận định, di sản là gốc rễ, sáng tạo là nhánh vươn ra thế giới. Khi hai yếu tố này hoà quyện, Việt Nam có thể tạo ra những sản phẩm văn hóa độc đáo, đủ sức chinh phục bạn bè năm châu.

Sự kiện 80 năm Quốc khánh diễn ra trong bối cảnh Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị vừa được ban hành, khẳng định công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế mũi nhọn, gắn phát triển kinh tế với quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Chính sách này được xem là “bàn đạp” để các địa phương đầu tư hạ tầng sáng tạo, khuyến khích doanh nghiệp văn hóa, đồng thời đẩy mạnh bảo vệ bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ.

Tại toạ đàm “ADN kỷ nguyên vươn mình”, diễn ra tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia vào ngày 3/9, nhiều nhà quản lý, nghệ sĩ cho rằng sức mạnh mềm của Việt Nam chỉ có thể bền vững nếu phát triển công nghiệp văn hóa theo nguyên tắc “sáng tạo - bản sắc - lan toả”. Đây chính là con đường để đưa Việt Nam từ một dân tộc giàu di sản trở thành quốc gia phát triển mạnh mẽ về công nghiệp sáng tạo.



Sức mạnh mềm từ những con số

TS Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp văn hóa và Nghệ thuật đương đại, dẫn số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết, giai đoạn 2018 - 2022 công nghiệp văn hóa đóng góp bình quân 3,5%/năm - cao hơn mức 3,1% GDP toàn cầu do UNESCO công bố năm 2020.

Đặc biệt, một số ngành có lợi thế cạnh tranh quốc tế rõ rệt: Thủ công mỹ nghệ, game, phần mềm gia công, thời trang, du lịch văn hóa. Trong đó, sản phẩm thủ công đã hiện diện tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ngành công nghiệp game ghi dấu ấn khi nhiều studio Việt tham gia vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Đây chính là bằng chứng thuyết phục rằng công nghiệp văn hóa đã trở thành một trụ cột đóng góp sức mạnh mềm cho quốc gia.

Trong dòng chảy phát triển của thế giới, Việt Nam có lợi thế dân số trẻ, năng động, giỏi công nghệ, dễ dàng tiếp cận và làm chủ xu hướng sáng tạo mới. Đó là hạ tầng số phát triển nhanh, mở đường cho nội dung số, game, điện ảnh trực tuyến, quảng cáo số. Và quan trọng nhất, đó là bản sắc văn hóa phong phú, đa dạng, được quốc tế quan tâm và trân trọng.

“Nếu biết phát huy bản sắc, đầu tư cho sáng tạo và bảo vệ bản quyền, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến văn hóa - sáng tạo toàn cầu trong 10 năm tới”, TS Nguyễn Thị Thu Hà nhận định.



Chuỗi sự kiện kỷ niệm 80 năm Quốc khánh đã khẳng định, văn hóa không chỉ là dòng chảy tinh thần, mà còn là sức mạnh mềm kiến tạo hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Từ triển lãm, concert, hội thảo cho đến những di sản sống động, tất cả đều cho thấy công nghiệp văn hóa đang vươn lên mạnh mẽ, vừa đóng góp cho kinh tế, vừa lan toả giá trị dân tộc.

Chỉ tính riêng lĩnh vực du lịch dịp nghỉ lễ Quốc khánh, chỉ trong 4 ngày đã trở thành thời điểm “chạm đỉnh” của du lịch nội địa. Trong đó, 3 tỉnh thành đạt doanh thu trên 1.000 tỉ đồng, gồm: Hà Nội (đạt gần 2,1 triệu lượt, doanh thu ước đạt 4.500 tỉ đồng), Đà Nẵng (đón trên 620 nghìn lượt khách, doanh thu đạt 2.200 tỉ đồng), TPHCM (đón khoảng 1,5 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt 4.100 tỉ đồng).

Bên cạnh đó, các chương trình nghệ thuật, concert quốc gia… dù bán vé hay miễn phí cũng đem lại những doanh thu đáng kể. Nhưng quan trọng hơn trong thời công nghệ số, các chương trình biểu đạt tình yêu Tổ quốc được giới trẻ tiếp nhận và lan tỏa “nhuộm đỏ” các nền tảng mạng xã hội, khiến cho hình ảnh Việt Nam trở nên đặc sắc và đặc biệt, khơi dòng sức mạnh mềm lan tỏa ra toàn cầu.