Khơi nguồn động lực cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại

Chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2025), ngày 10/10 tại Hà Nội, Thời báo Văn học Nghệ thuật phối hợp với Quỹ Hỗ trợ sáng tạo Văn học nghệ thuật Việt Nam và Công ty Cổ phần Truyền thông Tri thức số (TTS) tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết Thời báo Văn học Nghệ thuật lần thứ I (2023 – 2025).

Sự kiện nhằm tôn vinh những tác phẩm và tác giả xuất sắc, khơi dậy tình yêu văn học nghệ thuật, khuyến khích lao động sáng tạo và góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền văn học nghệ thuật Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, nhà văn – nhà báo Hoàng Dự, Tổng Biên tập Thời báo Văn học Nghệ thuật, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, cho biết: cuộc thi được phát động thiết thực nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước giai đoạn 2023 – 2025, nhằm huy động đội ngũ nhà văn chuyên nghiệp, không chuyên và người Việt ở trong, ngoài nước tham gia sáng tác tiểu thuyết phản ánh sinh động công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hình tượng con người Việt Nam thời kỳ mới.

“Với gần 150 tác phẩm của hơn 120 tác giả trên khắp mọi miền Tổ quốc gửi về, cuộc thi là minh chứng cho sức sống bền bỉ của thể loại tiểu thuyết – thể loại ‘xương sống’ của nền văn học nước nhà”, nhà văn – nhà báo Hoàng Dự nhấn mạnh.

Cuộc thi được phát động ngày 28/4/2023, nhận bài đến 29/2/2025. Ban Tổ chức đã nhận 146 tác phẩm, trong đó 134 tác phẩm hợp lệ của 133 tác giả (tác giả lớn tuổi nhất sinh năm 1937; hai tác giả trẻ nhất đang là học sinh THPT; gồm 91 nam, 32 nữ, trong đó có một nữ tu).

Theo nhà lý luận phê bình Bùi Việt Thắng, Trưởng Ban Giám khảo, các tác phẩm dự thi thể hiện đa dạng phong cách, từ sử thi quy mô lớn đến tiểu thuyết ngắn, từ hiện thực đến giả tưởng, lịch sử hay đời sống đương đại. Khoảng 40% tác phẩm viết về đề tài truyền thống, 55% về đề tài đương đại và 5% khai thác các chủ đề mới như sinh thái, phái tính, AI...

Ban Giám khảo của Cuộc thi là những nhà văn, nhà lý luận phê bình uy tín, giàu kinh nghiệm và tâm huyết với văn học Việt Nam đương đại. Sau quá trình chấm giải nghiêm túc và công tâm, Ban Giám khảo đã trao 3 giải Nhì, 4 giải Ba, 5 giải khuyến khích.

Ban Giám khảo thống nhất không trao giải Nhất do chưa có tác phẩm thật sự nổi trội, song đại diện Ban tổ chức khẳng định đây là tín hiệu tích cực cho phong trào sáng tác tiểu thuyết hiện nay.

Ban tổ chức trao giải cho các tác giả đạt giải Ba.

Cuộc thi Sáng tác Tiểu thuyết Thời báo Văn học Nghệ thuật lần thứ I được đánh giá là nguồn động lực mới cho sự phát triển của tiểu thuyết Việt Nam hiện đại, tạo không gian giao lưu, sáng tạo và khẳng định vị thế của văn học Việt trong thời kỳ hội nhập.