Nghệ thuật chèo tỉnh Bắc Ninh được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

(CLO) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa quyết định đưa Nghệ thuật Chèo tỉnh Bắc Ninh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình Nghệ thuật trình diễn dân gian.

Việc đưa nghệ thuật chèo tỉnh Bắc Ninh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là bước tiến quan trọng trong chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Đây cũng là dịp để các địa phương, đơn vị và cộng đồng nghệ nhân trong tỉnh tiếp tục củng cố các hình thức gìn giữ, truyền dạy và quảng bá nghệ thuật chèo đến thế hệ trẻ, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển du lịch văn hóa, đưa di sản văn hóa truyền thống lan tỏa sâu rộng trong đời sống đương đại.



Nghệ thuật chèo tỉnh Bắc Ninh là một phần của dòng chảy nghệ thuật chèo truyền thống Việt Nam, có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, gắn liền với đời sống văn hóa của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các vở chèo cổ và trích đoạn còn lưu giữ đến ngày nay phản ánh sinh động đời sống xã hội, phong tục tập quán và khát vọng của người dân Kinh Bắc qua các thời kỳ lịch sử. Chèo thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội, đình đám, là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Giới nghiên cứu ghi nhận, nghệ thuật chèo ở Bắc Ninh có đầy đủ các bước chuyển hóa từ sơ khai đến khi phát triển hình thành lối diễn xướng “chèo sân đình”. Chèo ở Bắc Ninh được phân chia theo các dạng thức như: Chèo trong lễ hội rước nước; chèo trong nghi lễ thờ cúng tổ tiên; chèo trong nhà Phật; các phường chèo, đội chèo bán chuyên nghiệp... Đặc biệt, ở vùng Lim (Tiên Du) còn có nghi lễ hát chèo trong thờ cúng tổ tiên gọi là “chèo chải hê” hay “chèo nhị thập tứ hiếu” mà ngày nay vẫn quen gọi là “quan họ hiếu”.

Các tác giả, đạo diễn, diễn viên có nhiều đóng góp quan trọng cho chèo hiện đại của tỉnh Bắc Ninh như: Đào Thiệm, Huy Cờ, Lê Hồng Hạt, Thượng Luyến, Diễm Loan, Thúy Tình, Minh Chính... Những làng chèo ở Bắc Ninh đã trở thành cái nôi của nhiều nghệ sĩ tên tuổi nổi tiếng trong nền nghệ thuật sân khấu Việt Nam như: Đức Bảng, Đức Thủy, Xuân Hinh, Quốc Trượng, Tự Long...



Việc đưa nghệ thuật chèo tỉnh Bắc Ninh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là bước tiến quan trọng trong chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Đây cũng là dịp để các địa phương, đơn vị và cộng đồng nghệ nhân trong tỉnh tiếp tục củng cố các hình thức gìn giữ, truyền dạy và quảng bá nghệ thuật chèo đến thế hệ trẻ, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển du lịch văn hóa, đưa di sản văn hóa truyền thống lan tỏa sâu rộng trong đời sống đương đại.



Nghệ thuật chèo tỉnh Bắc Ninh là một phần của dòng chảy nghệ thuật chèo truyền thống Việt Nam, có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, gắn liền với đời sống văn hóa của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các vở chèo cổ và trích đoạn còn lưu giữ đến ngày nay phản ánh sinh động đời sống xã hội, phong tục tập quán và khát vọng của người dân Kinh Bắc qua các thời kỳ lịch sử. Chèo thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội, đình đám, là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Giới nghiên cứu ghi nhận, nghệ thuật chèo ở Bắc Ninh có đầy đủ các bước chuyển hóa từ sơ khai đến khi phát triển hình thành lối diễn xướng “chèo sân đình”. Chèo ở Bắc Ninh được phân chia theo các dạng thức như: Chèo trong lễ hội rước nước; chèo trong nghi lễ thờ cúng tổ tiên; chèo trong nhà Phật; các phường chèo, đội chèo bán chuyên nghiệp... Đặc biệt, ở vùng Lim (Tiên Du) còn có nghi lễ hát chèo trong thờ cúng tổ tiên gọi là “chèo chải hê” hay “chèo nhị thập tứ hiếu” mà ngày nay vẫn quen gọi là “quan họ hiếu”.

Các tác giả, đạo diễn, diễn viên có nhiều đóng góp quan trọng cho chèo hiện đại của tỉnh Bắc Ninh như: Đào Thiệm, Huy Cờ, Lê Hồng Hạt, Thượng Luyến, Diễm Loan, Thúy Tình, Minh Chính... Những làng chèo ở Bắc Ninh đã trở thành cái nôi của nhiều nghệ sĩ tên tuổi nổi tiếng trong nền nghệ thuật sân khấu Việt Nam như: Đức Bảng, Đức Thủy, Xuân Hinh, Quốc Trượng, Tự Long...