Tăng cường thống nhất quản lý nhưng cần giữ bản sắc của Đại học Quốc gia
2025/09/13 09:57
GD&TĐ - Việc chuyển hai Đại học Quốc gia về Bộ GD&ĐT quản lý mở ra cơ hội thống nhất hệ thống, song cũng đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị.
Ngày 12/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký quyết định ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT.
Theo đó, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TPHCM nằm trong tổng số 65 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT.
Thay đổi này được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố hệ thống quản lý giáo dục đại học theo hướng thống nhất và đồng bộ.
Theo TS Vũ Quảng - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục TPHCM, việc tập trung quản lý về Bộ GD&ĐT giúp giảm sự phân tán, tạo thuận lợi cho hoạch định chính sách chung, đồng thời bảo đảm môi trường bình đẳng giữa các cơ sở giáo dục đại học.
TS Vũ Quảng - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục TPHCM. Ảnh: Mạnh Tùng.
TS Vũ Quảng cho rằng sự thay đổi này cũng tạo ra nhiều thuận lợi cho công tác quản lý và bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.
Thứ nhất, việc tập trung quản lý về Bộ GD&ĐT giúp hoạch định chính sách, chiến lược phát triển chung được thuận lợi và nhất quán, đồng thời tạo môi trường bình đẳng về quản lý nhà nước cho các cơ sở giáo dục đại học.
Thứ hai, Bộ GD&ĐT có thể áp dụng bộ tiêu chí kiểm định và giám sát chất lượng đồng đều cho toàn hệ thống, trong đó bao gồm cả hai Đại học Quốc gia.
Điều này đảm bảo rằng những đơn vị đầu tàu cũng phải tuân thủ các quy định một cách minh bạch.
Thứ ba, việc trực thuộc Bộ GD&ĐT còn thúc đẩy sự liên kết, hợp tác nội bộ, phát huy vai trò cầu nối, giúp hình thành mạng lưới nghiên cứu và đào tạo rộng mở hơn.
Sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) giao lưu quốc tế tại Malaysia. Ảnh: HCMUSSH.
TS Vũ Quảng cho biết thêm, thách thức khi hai Đại học Quốc gia vừa thực hiện quyền tự chủ, vừa đáp ứng yêu cầu giải trình trước Bộ GD&ĐT có thể nhìn từ nhiều khía cạnh.
Ban lãnh đạo phải chủ động hoạch định chiến lược dài hạn, đưa ra quyết định mang tính đột phá và chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả; đồng thời phát huy vai trò quản lý tài chính, chiến lược, quan hệ công chúng và quản lý rủi ro.
Họ cần xây dựng hệ thống giải trình nội bộ, tăng cường giám sát, khắc phục những hạn chế từ văn hóa quản lý truyền thống.
"Bên cạnh đó, việc cân bằng giữa phát huy sáng tạo của đội ngũ khoa học với mục tiêu phát triển quốc gia, cân bằng giữa kinh tế và sứ mạng xã hội cũng là bài toán khó. Người quản lý phải có tầm nhìn để vừa thích ứng xu hướng thương mại hóa giáo dục, vừa giữ vững sứ mạng vì cộng đồng", TS Vũ nói.
Ngoài ra, áp lực dư luận và các vấn đề liên quan đến uy tín trường đòi hỏi kỹ năng ứng phó khủng hoảng và truyền thông.
Đối với người làm công tác đào tạo cán bộ quản lý, thách thức đặt ra là phải xây dựng chương trình bồi dưỡng “hai trong một”: trang bị kỹ năng quản trị hiện đại để phát huy quyền tự chủ, đồng thời rèn luyện năng lực giải trình, bảo đảm minh bạch và trách nhiệm trước Bộ GD&ĐT và xã hội.
"Thách thức không nằm ở chỗ Đại học Quốc gia có ít hay nhiều quyền, mà ở năng lực cán bộ quản lý trong dung hòa tự chủ với giải trình, biến áp lực kép thành động lực cải cách", ông khẳng định.
Năm học 2025 - 2026, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM) chào đón 1.131 tân sinh viên. Ảnh: NTCC.
TS Vũ Quảng cũng nhấn mạnh ba mục tiêu quan trọng của cơ chế mới.
Đó là quản lý tài chính theo hướng tự chủ, minh bạch và hiệu quả; quản lý nhân sự kết hợp giữa phát huy sáng tạo cá nhân và thực hiện sứ mạng xã hội; chiến lược phát triển có hệ thống, vừa phù hợp chính sách của Đảng và Nhà nước, vừa thích ứng với hội nhập quốc tế.
Từ góc nhìn đào tạo cán bộ quản lý, ông kỳ vọng việc đổi mới mô hình quản lý này sẽ mang lại nhiều giá trị nền tảng như chuẩn hóa năng lực quản trị theo yêu cầu mới; tạo môi trường học tập thực tiễn từ mô hình tiên phong của Đại học Quốc gia.
Đồng thời, chuyên nghiệp hóa đội ngũ lãnh đạo, quản lý giáo dục đại học; xây dựng cộng đồng quản lý để lan tỏa chuẩn mực mới và mở rộng hội nhập quốc tế, đưa chuẩn quản lý Việt Nam tiệm cận thế giới.
TS Vũ Quảng lưu ý rằng cần có sự chỉ đạo sát sao và sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan nhằm tránh những tác động ngoài mong muốn. Trong đó, đáng lo ngại nhất là nguy cơ làm mất đi tính đặc thù và sự linh hoạt vốn có của Đại học Quốc gia, từ đó ảnh hưởng đến quyền tự chủ đại học.
Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến ngân sách và thủ tục hành chính cũng cần được xử lý kịp thời, nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động của hai đại học đặc thù này không bị suy giảm.
Nhà điều hành Đại học Quốc gia TPHCM. Ảnh: VNUHCM.
Ngày 12/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký quyết định ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT.
Theo đó, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TPHCM nằm trong tổng số 65 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT.
Thay đổi này được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố hệ thống quản lý giáo dục đại học theo hướng thống nhất và đồng bộ.
Theo TS Vũ Quảng - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục TPHCM, việc tập trung quản lý về Bộ GD&ĐT giúp giảm sự phân tán, tạo thuận lợi cho hoạch định chính sách chung, đồng thời bảo đảm môi trường bình đẳng giữa các cơ sở giáo dục đại học.
TS Vũ Quảng - Hiệu trưởng Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục TPHCM. Ảnh: Mạnh Tùng.
TS Vũ Quảng cho rằng sự thay đổi này cũng tạo ra nhiều thuận lợi cho công tác quản lý và bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.
Thứ nhất, việc tập trung quản lý về Bộ GD&ĐT giúp hoạch định chính sách, chiến lược phát triển chung được thuận lợi và nhất quán, đồng thời tạo môi trường bình đẳng về quản lý nhà nước cho các cơ sở giáo dục đại học.
Thứ hai, Bộ GD&ĐT có thể áp dụng bộ tiêu chí kiểm định và giám sát chất lượng đồng đều cho toàn hệ thống, trong đó bao gồm cả hai Đại học Quốc gia.
Điều này đảm bảo rằng những đơn vị đầu tàu cũng phải tuân thủ các quy định một cách minh bạch.
Thứ ba, việc trực thuộc Bộ GD&ĐT còn thúc đẩy sự liên kết, hợp tác nội bộ, phát huy vai trò cầu nối, giúp hình thành mạng lưới nghiên cứu và đào tạo rộng mở hơn.
Sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) giao lưu quốc tế tại Malaysia. Ảnh: HCMUSSH.
TS Vũ Quảng cho biết thêm, thách thức khi hai Đại học Quốc gia vừa thực hiện quyền tự chủ, vừa đáp ứng yêu cầu giải trình trước Bộ GD&ĐT có thể nhìn từ nhiều khía cạnh.
Ban lãnh đạo phải chủ động hoạch định chiến lược dài hạn, đưa ra quyết định mang tính đột phá và chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả; đồng thời phát huy vai trò quản lý tài chính, chiến lược, quan hệ công chúng và quản lý rủi ro.
Họ cần xây dựng hệ thống giải trình nội bộ, tăng cường giám sát, khắc phục những hạn chế từ văn hóa quản lý truyền thống.
"Bên cạnh đó, việc cân bằng giữa phát huy sáng tạo của đội ngũ khoa học với mục tiêu phát triển quốc gia, cân bằng giữa kinh tế và sứ mạng xã hội cũng là bài toán khó. Người quản lý phải có tầm nhìn để vừa thích ứng xu hướng thương mại hóa giáo dục, vừa giữ vững sứ mạng vì cộng đồng", TS Vũ nói.
Ngoài ra, áp lực dư luận và các vấn đề liên quan đến uy tín trường đòi hỏi kỹ năng ứng phó khủng hoảng và truyền thông.
Đối với người làm công tác đào tạo cán bộ quản lý, thách thức đặt ra là phải xây dựng chương trình bồi dưỡng “hai trong một”: trang bị kỹ năng quản trị hiện đại để phát huy quyền tự chủ, đồng thời rèn luyện năng lực giải trình, bảo đảm minh bạch và trách nhiệm trước Bộ GD&ĐT và xã hội.
"Thách thức không nằm ở chỗ Đại học Quốc gia có ít hay nhiều quyền, mà ở năng lực cán bộ quản lý trong dung hòa tự chủ với giải trình, biến áp lực kép thành động lực cải cách", ông khẳng định.
Năm học 2025 - 2026, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM) chào đón 1.131 tân sinh viên. Ảnh: NTCC.
TS Vũ Quảng cũng nhấn mạnh ba mục tiêu quan trọng của cơ chế mới.
Đó là quản lý tài chính theo hướng tự chủ, minh bạch và hiệu quả; quản lý nhân sự kết hợp giữa phát huy sáng tạo cá nhân và thực hiện sứ mạng xã hội; chiến lược phát triển có hệ thống, vừa phù hợp chính sách của Đảng và Nhà nước, vừa thích ứng với hội nhập quốc tế.
Từ góc nhìn đào tạo cán bộ quản lý, ông kỳ vọng việc đổi mới mô hình quản lý này sẽ mang lại nhiều giá trị nền tảng như chuẩn hóa năng lực quản trị theo yêu cầu mới; tạo môi trường học tập thực tiễn từ mô hình tiên phong của Đại học Quốc gia.
Đồng thời, chuyên nghiệp hóa đội ngũ lãnh đạo, quản lý giáo dục đại học; xây dựng cộng đồng quản lý để lan tỏa chuẩn mực mới và mở rộng hội nhập quốc tế, đưa chuẩn quản lý Việt Nam tiệm cận thế giới.
TS Vũ Quảng lưu ý rằng cần có sự chỉ đạo sát sao và sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan nhằm tránh những tác động ngoài mong muốn. Trong đó, đáng lo ngại nhất là nguy cơ làm mất đi tính đặc thù và sự linh hoạt vốn có của Đại học Quốc gia, từ đó ảnh hưởng đến quyền tự chủ đại học.
Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến ngân sách và thủ tục hành chính cũng cần được xử lý kịp thời, nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động của hai đại học đặc thù này không bị suy giảm.
Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.
2026-04-16 10:30
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:21
Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.
2026-04-16 10:20
Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.
2026-04-16 10:20
Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
2026-04-16 10:11
'Vườn ánh sáng' thắp sáng không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám
(CLO) Những ngày giữa tháng 4, không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) trở nên rực rỡ và đầy mê hoặc khi hàng trăm chiếc đèn lồng thủ công kết hợp cùng công nghệ chiếu sáng hiện đại cùng “thắp sáng” khu di tích.
2026-04-16 10:11
Phân luồng sau THCS: Quyền chọn đã rõ, cần tư vấn trúng
GD&TĐ - Thông tư 16/TT-BGDĐT nhấn mạnh nguyên tắc phân luồng không ép buộc, dựa trên năng lực và nguyện vọng học sinh.