Khó khăn về vật lực
Ngày 25/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 339 quy định hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh dân tộc thiểu số học tại tiểu học và THCS ở xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng biên giới đất liền. Chính sách nhân văn này mở ra những đổi thay tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, tại các xã vùng biên của tỉnh Điện Biên sau sáp nhập, hành trình đưa chính sách vào cuộc sống còn không ít gian nan.
Một trong những trở ngại lớn nhất khi triển khai Nghị định 339 là thiếu thốn về cơ sở vật chất. Nhiều trường học chưa có bếp ăn bán trú, không có nhà ăn tập trung và thiếu khu vực nghỉ trưa cho học sinh.
Trường Tiểu học Pom Lót, xã Sam Mứn hiện có 527 học sinh, trong đó 507 em ăn trưa tại trường theo Nghị định 339. Do không có nhà ăn, việc tổ chức bữa trưa cho học sinh phải thực hiện theo hình thức “dã chiến”.
Bà Lê Thị Thu - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Pom Lót, chia sẻ: “Không có bếp nấu ăn tại chỗ và không có nhà ăn tập trung nên nhà trường buộc phải hợp đồng với đơn vị bên ngoài để cung cấp suất ăn. Khi suất ăn được đưa đến, giáo viên trực tiếp nhận, kiểm tra và chia cơm ngay tại lớp học. Những chiếc bàn học vốn dùng cho việc giảng dạy buổi sáng, đến trưa lại trở thành ‘bàn ăn tập thể’”.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Trường THCS Pom Lót (xã Sam Mứn). Không gian lớp học chật hẹp khiến việc tổ chức ăn uống gặp nhiều bất tiện. Học sinh ngồi tại chỗ, nhận từng phần ăn do giáo viên chia.
Khó khăn chưa dừng lại ở đó. Sau bữa trưa, việc tổ chức cho học sinh nghỉ ngơi cũng là bài toán không dễ giải. Do không có phòng ngủ bán trú, các lớp học lại tiếp tục được tận dụng.
“Nhà trường có 534 em hiện ăn và ngủ trưa tại trường. Sau khi ăn xong, thầy trò lại dọn dẹp, kê bàn, ghép ghế thành những ‘chiếc giường tạm’ để các em có chỗ nằm nghỉ. Chúng tôi xếp học sinh nữ nằm trên bàn, còn học sinh nam trải phản dưới nền nhà” – bà Trần Thị Bích Nga, Hiệu trưởng Trường THCS Pom Lót, cho biết.
Tại các trường ở xã Thanh Nưa, tình trạng thiếu thốn cũng tương tự. Toàn xã hiện có 2.239 học sinh được hỗ trợ ăn trưa theo Nghị định 339.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Nưa, chia sẻ: “Việc thiếu bếp nấu ăn khiến nhà trường phụ thuộc hoàn toàn vào đơn vị cung ứng, trong khi thiếu nhà ăn và phòng nghỉ lại khiến công tác tổ chức bữa trưa cho học sinh thêm phần vất vả. Dù còn nhiều hạn chế, nhưng bữa ăn vẫn được tổ chức nền nếp, đảm bảo vệ sinh trong điều kiện có thể”.
Vượt khó chăm lo bữa ăn, giấc ngủ
Trong bối cảnh còn nhiều thiếu thốn, đội ngũ giáo viên tại các trường vùng biên đã nỗ lực không ngừng để đảm bảo bữa ăn và giấc ngủ cho học sinh.
Hình ảnh thầy cô lặng lẽ ở lại trường buổi trưa, vừa dọn dẹp, vừa chăm lo giấc ngủ cho học sinh đã trở nên quen thuộc. Cô Đoàn Hồng Vân, giáo viên Trường Tiểu học Pom Lót, chia sẻ: “Thời gian nghỉ trưa của mình gần như không còn, bởi phải thay phiên nhau trực, đảm bảo an toàn cho học sinh trong suốt thời gian ăn và nghỉ tại trường”.
Còn theo bà Bùi Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thanh Nưa, dù chưa có chế độ hỗ trợ trực trưa, nhiều giáo viên vẫn sẵn sàng đảm nhận công việc này bằng tinh thần trách nhiệm. Sự tận tâm ấy góp phần giúp hoạt động ăn, nghỉ tại trường dần đi vào ổn định.
Em Bạc Thị Kim Ngân, lớp 6A4, Trường THCS Pom Lót, bày tỏ niềm vui khi được ăn, ngủ buổi trưa tại trường: “Nhà em cách trường khoảng 3km, nên việc đạp xe đi, về giữa hai buổi học tương đối vất vả. Nay được ăn, ngủ tại trường giúp em có thêm thời gian nghỉ ngơi trước khi bước vào buổi học chiều”.
Đối với cô Hoàng Thanh Tâm, giáo viên chủ nhiệm lớp 6A3, Trường THCS Pom Lót, buổi trưa trực lớp tuy có vất vả nhưng lại là khoảng thời gian giúp tình cảm cô trò thêm gắn bó.
Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
Do không có bếp ăn tại chỗ, nhiều trường lựa chọn ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn. Điều này khiến chất lượng bữa ăn phụ thuộc lớn vào quy trình chế biến, bảo quản và vận chuyển.
Nhận thức rõ điều đó, các nhà trường đã xây dựng quy trình kiểm tra chặt chẽ. Bà Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, nhà trường thực hiện kiểm tra cảm quan, nhiệt độ và thời gian vận chuyển đối với từng suất ăn khi tiếp nhận. Đồng thời, trường lưu mẫu thức ăn theo quy định để phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết và thường xuyên kiểm tra đột xuất các cơ sở chế biến.
Bên cạnh đó, sự tham gia của phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát. Tại một số trường, phụ huynh trực tiếp tham gia kiểm tra thực phẩm từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến, giúp tăng tính minh bạch và tạo sự yên tâm cho gia đình.
Chị Lò Thị Diên - phụ huynh tham gia nấu ăn, chia sẻ: “Việc được trực tiếp tham gia giúp tôi yên tâm hơn về bữa ăn của con em mình. Từ khâu lựa chọn thực phẩm, sơ chế đến chế biến, tất cả đều được thực hiện cẩn thận”.
Anh Phạm Đình Nam - Hội trưởng Hội phụ huynh Trường THCS Pom Lót, bày tỏ: “Chúng tôi phấn khởi khi Nghị định 339 hỗ trợ bữa trưa cho học sinh vùng biên giới. Hội phụ huynh cũng thường xuyên cử thành viên phối hợp cùng nhà trường giám sát chất lượng từng bữa ăn của các cháu”.
Đại diện đơn vị cung cấp suất ăn trên địa bàn tỉnh Điện Biên, anh Đỗ Hải Đông, cho biết: “Việc cung cấp suất ăn cho học sinh vùng biên đòi hỏi quy trình chặt chẽ hơn so với thông thường. Nguyên liệu phải có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm tra kỹ trước khi chế biến. Quá trình nấu ăn đảm bảo vệ sinh, tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm. Sau khi hoàn thành, suất ăn được đóng gói, vận chuyển bằng phương tiện chuyên dụng để giữ nhiệt và đảm bảo chất lượng khi đến trường”.
Ngoài ra, việc phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và chính quyền địa phương được tăng cường nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm ở mức cao nhất. Các buổi tuyên truyền, tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm được tổ chức thường xuyên, giúp nâng cao nhận thức cho các bên liên quan.
Việc triển khai Nghị định 339 tại các xã biên giới đã và đang mang lại những thay đổi tích cực. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, rất cần sự quan tâm đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất, đặc biệt là xây dựng bếp ăn, nhà ăn và khu nghỉ trưa cho học sinh.
“Thực tế cho thấy, sau một thời gian triển khai Nghị định 339, nhiều học sinh có sức khỏe tốt hơn, tăng cân và học tập ổn định. Phụ huynh cũng yên tâm hơn khi con được chăm sóc tại trường, đồng thời có thêm thời gian lao động, sản xuất thay vì phải đưa đón con giữa hai buổi học” – bà Lê Thị Thu bày tỏ.
