Xác lập vị thế giáo viên giáo dục thường xuyên

GD&TĐ - Trước đây, giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên áp dụng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS và THPT, tương ứng với chương trình được phân công giảng dạy, bao gồm: Giáo viên THCS/THPT hạng I, giáo viên THCS/THPT hạng II, giáo viên THCS/THPT hạng III.



Việc bổ nhiệm, xếp mã số và xếp lương cũng được thực hiện theo các hạng tương ứng này.

Như vậy, trong cùng cơ sở giáo dục thường xuyên, vị trí việc làm giáo viên có nhiều chức danh khác nhau, thực hiện theo các quy định về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ khác nhau. Mặt khác, hoạt động nghề nghiệp của giáo viên THCS, THPT và giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên có sự khác biệt.

Do vậy, việc áp dụng chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS, THPT cho giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên còn “khiên cưỡng”, khi nhiều tiêu chí chưa thật sự phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp của đội ngũ này. Điều này cũng khiến dấu ấn và đặc trưng của giáo viên giáo dục thường xuyên chưa được thể hiện rõ trong các quy định về chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh hiện hành.

Chính từ những bất cập đó, việc ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BGDĐT quy định mã số, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên (Thông tư 23) là yêu cầu tất yếu. Từ 9/4/2026 (thời điểm Thông tư 23 có hiệu lực thi hành), lần đầu tiên, đội ngũ này được xác lập hệ thống mã số và chức danh nghề nghiệp riêng, tạo ra một khung pháp lý độc lập, thống nhất và phù hợp hơn với thực tiễn. Những vướng mắc trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý giáo viên giáo dục thường xuyên được khắc phục.

Theo thiết kế mới, nhiệm vụ của giáo viên giáo dục thường xuyên được xác định theo vị trí việc làm với ba hạng: III, II và I. Hạng III là nền tảng chung; các hạng cao hơn phải thực hiện nhiệm vụ của hạng thấp hơn liền kề, đồng thời thêm một số nhiệm vụ có tính chất phức tạp hơn. Hệ thống nhiệm vụ được xây dựng theo 5 nhóm hoạt động nghề nghiệp theo Luật Nhà giáo, bao gồm: Chuẩn bị và tổ chức giảng dạy, giáo dục, đánh giá đối với người học; học tập, bồi dưỡng; nghiên cứu khoa học; phục vụ cộng đồng; hoạt động chuyên môn khác.

Việc gắn nhiệm vụ của giáo viên giáo dục thường xuyên với vị trí việc làm sẽ bảo đảm phân công công việc phù hợp với từng chức danh, tương thích với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; đồng thời bảo đảm người lao động được hưởng chế độ, chính sách tương xứng.

Đây cũng là căn cứ quan trọng để xác định tiêu chuẩn năng lực ở từng hạng chức danh nghề nghiệp, làm cơ sở bố trí, sử dụng đội ngũ theo quy định của Luật Viên chức, đồng thời hướng tới thực hiện trả lương theo vị trí việc làm theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương.

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên giáo dục thường xuyên được quy định cụ thể, bao gồm tiêu chuẩn về đạo đức nhà giáo; trình độ đào tạo, bồi dưỡng; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Đây là căn cứ quan trọng để thực hiện công tác tuyển dụng, bổ nhiệm, xếp lương, đánh giá, xếp loại định kỳ theo năm học và là định hướng để giáo viên có kế hoạch phấn đấu, phát triển hoạt động nghề nghiệp.

Có thể nói, việc xác lập mã số và chức danh nghề nghiệp riêng cho giáo viên giáo dục thường xuyên phản ánh bước chuyển rõ nét trong tư duy chính sách. Khi được “định danh” đúng, giáo viên giáo dục thường xuyên không chỉ có thêm cơ hội khẳng định vị thế, mà còn có điều kiện phát triển nghề nghiệp một cách rõ ràng, bền vững hơn trong hệ thống giáo dục.



Việc bổ nhiệm, xếp mã số và xếp lương cũng được thực hiện theo các hạng tương ứng này.

Như vậy, trong cùng cơ sở giáo dục thường xuyên, vị trí việc làm giáo viên có nhiều chức danh khác nhau, thực hiện theo các quy định về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ khác nhau. Mặt khác, hoạt động nghề nghiệp của giáo viên THCS, THPT và giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên có sự khác biệt.

Do vậy, việc áp dụng chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của giáo viên THCS, THPT cho giáo viên giảng dạy chương trình giáo dục thường xuyên còn “khiên cưỡng”, khi nhiều tiêu chí chưa thật sự phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp của đội ngũ này. Điều này cũng khiến dấu ấn và đặc trưng của giáo viên giáo dục thường xuyên chưa được thể hiện rõ trong các quy định về chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh hiện hành.

Chính từ những bất cập đó, việc ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BGDĐT quy định mã số, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên (Thông tư 23) là yêu cầu tất yếu. Từ 9/4/2026 (thời điểm Thông tư 23 có hiệu lực thi hành), lần đầu tiên, đội ngũ này được xác lập hệ thống mã số và chức danh nghề nghiệp riêng, tạo ra một khung pháp lý độc lập, thống nhất và phù hợp hơn với thực tiễn. Những vướng mắc trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý giáo viên giáo dục thường xuyên được khắc phục.

Theo thiết kế mới, nhiệm vụ của giáo viên giáo dục thường xuyên được xác định theo vị trí việc làm với ba hạng: III, II và I. Hạng III là nền tảng chung; các hạng cao hơn phải thực hiện nhiệm vụ của hạng thấp hơn liền kề, đồng thời thêm một số nhiệm vụ có tính chất phức tạp hơn. Hệ thống nhiệm vụ được xây dựng theo 5 nhóm hoạt động nghề nghiệp theo Luật Nhà giáo, bao gồm: Chuẩn bị và tổ chức giảng dạy, giáo dục, đánh giá đối với người học; học tập, bồi dưỡng; nghiên cứu khoa học; phục vụ cộng đồng; hoạt động chuyên môn khác.

Việc gắn nhiệm vụ của giáo viên giáo dục thường xuyên với vị trí việc làm sẽ bảo đảm phân công công việc phù hợp với từng chức danh, tương thích với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; đồng thời bảo đảm người lao động được hưởng chế độ, chính sách tương xứng.

Đây cũng là căn cứ quan trọng để xác định tiêu chuẩn năng lực ở từng hạng chức danh nghề nghiệp, làm cơ sở bố trí, sử dụng đội ngũ theo quy định của Luật Viên chức, đồng thời hướng tới thực hiện trả lương theo vị trí việc làm theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương.

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên giáo dục thường xuyên được quy định cụ thể, bao gồm tiêu chuẩn về đạo đức nhà giáo; trình độ đào tạo, bồi dưỡng; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Đây là căn cứ quan trọng để thực hiện công tác tuyển dụng, bổ nhiệm, xếp lương, đánh giá, xếp loại định kỳ theo năm học và là định hướng để giáo viên có kế hoạch phấn đấu, phát triển hoạt động nghề nghiệp.

Có thể nói, việc xác lập mã số và chức danh nghề nghiệp riêng cho giáo viên giáo dục thường xuyên phản ánh bước chuyển rõ nét trong tư duy chính sách. Khi được “định danh” đúng, giáo viên giáo dục thường xuyên không chỉ có thêm cơ hội khẳng định vị thế, mà còn có điều kiện phát triển nghề nghiệp một cách rõ ràng, bền vững hơn trong hệ thống giáo dục.