Đồng Tháp nâng cao năng lực dạy học STEM cho giáo viên mầm non

GD&TĐ - Thời gian qua, nhiều cán bộ, giáo viên mầm non tại Đồng Tháp đã được tạo điều kiện tham quan, học tập kinh nghiệm triển khai giáo dục STEM.



Hoạt động này nhằm thúc đẩy việc đổi mới phương pháp theo định hướng lấy trẻ làm trung tâm, khuyến khích giáo viên sáng tạo đồ dùng, đồ chơi từ vật liệu tái chế, giúp trẻ mầm non phát huy tư duy, kỹ năng khám phá, thoát khỏi mô hình giáo dục truyền thống

Đồ chơi cần thoát khỏi mô hình truyền thống

Đến tham quan các trường mầm non triển khai giáo dục STEM, nhiều giáo viên Đồng Tháp ngạc nhiên trước những sáng tạo của đồng nghiệp. Đồ dùng, đồ chơi ở đây đủ màu sắc, kiểu dáng, được “chế tác” khéo léo từ nguyên liệu sẵn có của địa phương hay từ nguồn phế liệu của các gia đình.

Cô giáo trẻ Võ Thị Ngọc Vân, Trường mần non Tân Hương, cho biết nhờ tham quan các mô hình ở Mỹ Tho, cô đã học hỏi được nhiều điều về giáo dục STEM, đặc biệt là cách làm những đồ chơi đơn giản mà mình không nghĩ ra.

Để thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục với yêu cầu lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên cần hướng các hoạt động vào trẻ và xuất phát từ trẻ, dựa trên nhu cầu, hứng thú, hiểu biết, kinh nghiệm riêng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả.



Cô Phạm Ngọc Tài, Hiệu trưởng Trường Mầm non Bông Sen (phường Mỹ Tho), chia sẻ: “Đồ chơi mua sẵn trên thị trường không thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình. Khi trẻ được tự tay làm đồ chơi cùng cô, các cháu sẽ say mê và hứng thú hơn, đồng thời biết yêu quý sức lao động ngay khi còn nhỏ”.

Hướng dẫn giáo viên tham quan các mô hình, cô Nguyễn Vĩnh Hảo, chuyên viên Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: “Đồ chơi cho trẻ cần thoát khỏi những mô hình truyền thống. Theo đó, đồ chơi phải phát huy tinh thần sáng tạo, giúp trẻ trải nghiệm thực tế. Giáo viên cần tạo ra những đồ chơi thông minh, ứng dụng được trong nhiều chủ đề khác nhau và có thể sử dụng nhiều lần từ các vật liệu tái chế như ống nước, xốp, gỗ, tùy điều kiện địa phương”.

Khơi dậy tiềm năng sáng tạo STEM

Giáo dục STEM có vai trò quan trọng, giúp tạo ra các định hướng tư duy tích cực và thói quen học tập tích cực. Trẻ mầm non thường có sự hiếu kỳ và muốn khám phá thế giới xung quanh. Việc tiếp cận STEM từ sớm mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời, hỗ trợ trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết trong thế giới công nghệ hiện đại.

Khi triển khai chương trình STEM tại Trường mần non Hoa Hồng (phường Mỹ Tho), cô Võ Thị Gia Hòa, giáo viên nhà trường cho biết các bài học STEM không đi theo mô hình truyền thống mà được thiết kế theo nhiều chủ đề phong phú (ví dụ: học làm bánh, sáng tạo nghệ thuật, học Tiếng Anh…) để kích thích khả năng tư duy. Trong giờ học, trẻ không phải ngồi yên mà được tự do, thỏa sức tìm tòi, nghiên cứu. Giáo viên chỉ là người đưa ra gợi ý và hỗ trợ.

Thông qua các hoạt động STEM, trẻ sẽ nhập vai vào các nhân vật (như nấu ăn, chăm sóc sức khỏe), và giáo viên chỉ giao nhiệm vụ, tạo cảm hứng để trẻ được thỏa sức khám phá, từ đó tiếp nhận kiến thức một cách dễ dàng hơn. Sau mỗi tiết học, giáo viên sẽ quan sát, phân tích để nắm được thế mạnh và điểm yếu của từng em, tiếp tục hướng dẫn phù hợp với khả năng tự nhiên.



Khi đến tham quan các điểm trường, giáo viên Đồng Tháp không chỉ quan sát, ghi nhận mà cần tìm hiểu kỹ cách làm đồ chơi, các sản phẩm của trẻ tự làm, và trải nghiệm cách tổ chức mô hình. Do mỗi điểm trường có điều kiện về diện tích và kinh tế khác nhau, việc học hỏi cần tập trung vào cách tổ chức, bố trí, vật dụng làm đồ chơi để áp dụng hiệu quả nhất khi trở về địa phương.

Giáo dục STEAM cũng có thể gặp phải những khó khăn nếu các nhà giáo dục không thực sự hiểu rõ về bản chất phương pháp. Tuy nhiên, nhiều đơn vị mầm non đã tận dụng được lợi ích mà STEM mang lại và từng bước khai phá tiềm năng của nó một cách triệt để, hứa hẹn một bước phát triển mới trong cách giáo dục trẻ mầm non.

Theo Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, ngành sẽ tập trung đưa dạy học trực tuyến, lớp học thông minh, học tương tác, tự học với trợ lý ảo thành thói quen hằng ngày của giáo viên và học sinh. Đồng thời, Sở triển khai ứng dụng AI có lộ trình phù hợp, xây dựng kho học liệu số dùng chung, bồi dưỡng năng lực số và AI cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, mở rộng hệ thống thư viện điện tử và bảo đảm an toàn môi trường giáo dục số.

Thời gian tới, toàn bộ các cơ sở giáo dục sẽ triển khai phần mềm quản trị nhà trường, kết nối cơ sở dữ liệu ngành; tất cả cán bộ, giáo viên, học sinh được định danh và quản lý bằng hồ sơ số.

Đồng Tháp phấn đấu quản lý tối thiểu 80% cơ sở vật chất, thiết bị và nguồn lực bằng dữ liệu số, từng bước ứng dụng AI hỗ trợ công tác quản trị, điều hành. Ngành cũng triển khai học bạ số, văn bằng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu giáo dục, kết nối hệ thống quốc gia, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.



Hoạt động này nhằm thúc đẩy việc đổi mới phương pháp theo định hướng lấy trẻ làm trung tâm, khuyến khích giáo viên sáng tạo đồ dùng, đồ chơi từ vật liệu tái chế, giúp trẻ mầm non phát huy tư duy, kỹ năng khám phá, thoát khỏi mô hình giáo dục truyền thống

Đồ chơi cần thoát khỏi mô hình truyền thống

Đến tham quan các trường mầm non triển khai giáo dục STEM, nhiều giáo viên Đồng Tháp ngạc nhiên trước những sáng tạo của đồng nghiệp. Đồ dùng, đồ chơi ở đây đủ màu sắc, kiểu dáng, được “chế tác” khéo léo từ nguyên liệu sẵn có của địa phương hay từ nguồn phế liệu của các gia đình.

Cô giáo trẻ Võ Thị Ngọc Vân, Trường mần non Tân Hương, cho biết nhờ tham quan các mô hình ở Mỹ Tho, cô đã học hỏi được nhiều điều về giáo dục STEM, đặc biệt là cách làm những đồ chơi đơn giản mà mình không nghĩ ra.

Để thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục với yêu cầu lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên cần hướng các hoạt động vào trẻ và xuất phát từ trẻ, dựa trên nhu cầu, hứng thú, hiểu biết, kinh nghiệm riêng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả.



Cô Phạm Ngọc Tài, Hiệu trưởng Trường Mầm non Bông Sen (phường Mỹ Tho), chia sẻ: “Đồ chơi mua sẵn trên thị trường không thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình. Khi trẻ được tự tay làm đồ chơi cùng cô, các cháu sẽ say mê và hứng thú hơn, đồng thời biết yêu quý sức lao động ngay khi còn nhỏ”.

Hướng dẫn giáo viên tham quan các mô hình, cô Nguyễn Vĩnh Hảo, chuyên viên Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp chia sẻ: “Đồ chơi cho trẻ cần thoát khỏi những mô hình truyền thống. Theo đó, đồ chơi phải phát huy tinh thần sáng tạo, giúp trẻ trải nghiệm thực tế. Giáo viên cần tạo ra những đồ chơi thông minh, ứng dụng được trong nhiều chủ đề khác nhau và có thể sử dụng nhiều lần từ các vật liệu tái chế như ống nước, xốp, gỗ, tùy điều kiện địa phương”.

Khơi dậy tiềm năng sáng tạo STEM

Giáo dục STEM có vai trò quan trọng, giúp tạo ra các định hướng tư duy tích cực và thói quen học tập tích cực. Trẻ mầm non thường có sự hiếu kỳ và muốn khám phá thế giới xung quanh. Việc tiếp cận STEM từ sớm mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời, hỗ trợ trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết trong thế giới công nghệ hiện đại.

Khi triển khai chương trình STEM tại Trường mần non Hoa Hồng (phường Mỹ Tho), cô Võ Thị Gia Hòa, giáo viên nhà trường cho biết các bài học STEM không đi theo mô hình truyền thống mà được thiết kế theo nhiều chủ đề phong phú (ví dụ: học làm bánh, sáng tạo nghệ thuật, học Tiếng Anh…) để kích thích khả năng tư duy. Trong giờ học, trẻ không phải ngồi yên mà được tự do, thỏa sức tìm tòi, nghiên cứu. Giáo viên chỉ là người đưa ra gợi ý và hỗ trợ.

Thông qua các hoạt động STEM, trẻ sẽ nhập vai vào các nhân vật (như nấu ăn, chăm sóc sức khỏe), và giáo viên chỉ giao nhiệm vụ, tạo cảm hứng để trẻ được thỏa sức khám phá, từ đó tiếp nhận kiến thức một cách dễ dàng hơn. Sau mỗi tiết học, giáo viên sẽ quan sát, phân tích để nắm được thế mạnh và điểm yếu của từng em, tiếp tục hướng dẫn phù hợp với khả năng tự nhiên.



Khi đến tham quan các điểm trường, giáo viên Đồng Tháp không chỉ quan sát, ghi nhận mà cần tìm hiểu kỹ cách làm đồ chơi, các sản phẩm của trẻ tự làm, và trải nghiệm cách tổ chức mô hình. Do mỗi điểm trường có điều kiện về diện tích và kinh tế khác nhau, việc học hỏi cần tập trung vào cách tổ chức, bố trí, vật dụng làm đồ chơi để áp dụng hiệu quả nhất khi trở về địa phương.

Giáo dục STEAM cũng có thể gặp phải những khó khăn nếu các nhà giáo dục không thực sự hiểu rõ về bản chất phương pháp. Tuy nhiên, nhiều đơn vị mầm non đã tận dụng được lợi ích mà STEM mang lại và từng bước khai phá tiềm năng của nó một cách triệt để, hứa hẹn một bước phát triển mới trong cách giáo dục trẻ mầm non.

Theo Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, ngành sẽ tập trung đưa dạy học trực tuyến, lớp học thông minh, học tương tác, tự học với trợ lý ảo thành thói quen hằng ngày của giáo viên và học sinh. Đồng thời, Sở triển khai ứng dụng AI có lộ trình phù hợp, xây dựng kho học liệu số dùng chung, bồi dưỡng năng lực số và AI cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, mở rộng hệ thống thư viện điện tử và bảo đảm an toàn môi trường giáo dục số.

Thời gian tới, toàn bộ các cơ sở giáo dục sẽ triển khai phần mềm quản trị nhà trường, kết nối cơ sở dữ liệu ngành; tất cả cán bộ, giáo viên, học sinh được định danh và quản lý bằng hồ sơ số.

Đồng Tháp phấn đấu quản lý tối thiểu 80% cơ sở vật chất, thiết bị và nguồn lực bằng dữ liệu số, từng bước ứng dụng AI hỗ trợ công tác quản trị, điều hành. Ngành cũng triển khai học bạ số, văn bằng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu giáo dục, kết nối hệ thống quốc gia, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.