GD&TĐ - Không chỉ biết sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều sinh viên đã tìm tòi, tạo ra sản phẩm ứng dụng AI để nắm vững kiến thức, bồi đắp kỹ năng làm chủ công nghệ...
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
Sinh viên tham gia Cuộc thi Thử thách trí tuệ nhân tạo tại TPHCM. Ảnh: Phúc Uyên
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:20
Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
2026-04-16 10:11
'Vườn ánh sáng' thắp sáng không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám
(CLO) Những ngày giữa tháng 4, không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) trở nên rực rỡ và đầy mê hoặc khi hàng trăm chiếc đèn lồng thủ công kết hợp cùng công nghệ chiếu sáng hiện đại cùng “thắp sáng” khu di tích.
2026-04-16 10:11
Phân luồng sau THCS: Quyền chọn đã rõ, cần tư vấn trúng
GD&TĐ - Thông tư 16/TT-BGDĐT nhấn mạnh nguyên tắc phân luồng không ép buộc, dựa trên năng lực và nguyện vọng học sinh.
2026-04-16 10:05
Giáo sư trẻ nhất Việt Nam nói thẳng về ồn ào giải Nhất khoa học kỹ thuật: Đừng lấy vài 'ngôi sao' che phần nền giáo dục
(CLO) Giữa tranh cãi quanh dự án đạt giải Nhất cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng điều đáng suy ngẫm không nằm ở một vụ việc riêng lẻ, mà ở cách giáo dục phổ thông đang tiếp cận nghiên cứu khoa học: Xây nền cho số đông học sinh hay chỉ tập trung vào những thành tích mang tính biểu tượng.
2026-04-16 10:03
Ngược dòng thời gian tìm lại ước mơ thuở 18
GD&TĐ - Sau hơn ba thập kỷ gắn bó với ngành Giáo dục, từng dìu dắt trẻ khiếm khuyết và đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý, ông Trần Gia Tín vẫn chọn quay lại giảng đường ở tuổi nghỉ hưu.
